Кіріспе

Жаңа Англиядағы 4000 футтан жоғары таулар
Нью-Гэмпшир штатындағы төрт мың футтық шыңдар.
Төрт мың футтықтар (кейде 4ks деп қысқартылады) – Нью-Гэмпширде теңіз деңгейінен кемінде 4000 фут (1219 м) биіктікте орналасқан қырық сегіз таудың тобы. Шыңның тізімге енуі үшін, тау басына көтерілу альпинистік спортында маңызды болатын топографиялық ерекшелік сияқты техникалық критерийлерге де сәйкес келуі керек. Ақ таулардың төрт мыңдық тізімін Аппалачи тау клубы құрастырады (және уақыт өте қайта қарап тұрады). AMC оны Ақ таулар тізімі деп атайды, бірақ басқалары оны Нью-Гэмпшир тізімі деп атайды, себебі ол Мэн штатындағы Old Speck Mountain (4170 фут) тауын қамтымайды, ол Ақ тау ұлттық орманнан тыс, бірақ Ақ таулар аймағында орналасқан. AMC сондай-ақ Вермонт, Нью-Гэмпшир және Мэн штаттарында орналасқан 4000 футтықтардың тізімін жүргізеді. AMC-де сақталмайтын 4000 футтық таулардың басқа тізімдеріне, шыңдарды бағындыру үшін жасалған 4000 футтық таулардың бастапқы жиынтығы кіреді: Адирондак таулы аймағындағы 46 биік шың. AMC 4000 футтық таулардың тізімін зерттеулер нақтырақ болғанда немесе таңдау критерийлері өзгертілгенде қайта қарады, нәтижесінде Ақ таулар тізімі 1950 жылдары 46 шыңнан 1982 жылы 48-ге дейін өсті. Кейбір шыңдарды дұрыс қосу немесе алып тастау мәселесі әлі де дау тудырып отыр. 48 шың Нью-Гэмпшир штатының екі солтүстік округінде орналасқан: Кус және Графтон округтеріндегі Ақ тау ұлттық орман ішінде. Вашингтон тауы, Мусилаук тауы және Каннон тауынан басқа барлық шыңдар Орман шаруашылығы қызметіне тиесілі жерлерде орналасқан, ал осы үш таудың айналасын толығымен орман қоршап тұр.

Белгілілігі

Топографиялық көрнектілік критерийі үлкен таудың қосалқы шыңдары саналатын биік нүктелерді жою үшін қолданылады. Топографиялық көрнектіліктің анықтамасы – бұл шың мен оны одан биік шыңға жалғайтын ең биік қырқаның ең төменгі нүктесі арасындағы тік арақашықтық. Практикалық тұрғыдан алғанда, көрнектілік – бұл таушының одан биік шыңға көтерілу алдында түсуі керек ең аз қашықтық. AMC-нің 4000 Footer тізімі таудың көрші тауға жалғанған қырқадан 200 фут (61 м) биікке көтерілуін талап етеді. Алдыңғы нұсқаларында 300 фут (91 м) көрнектілік немесе арақашықтық талап етілген.

Төрт мың фут клубы

Апалачи тау клубының (АМК) комитеті критерийлерді белгілейді және шыңдардың оларға сай келетінін растайтын ақпаратты жинайды. Ол сондай-ақ Төрт мың фут клубының өзін жариялаған мүшелерінің тізімін ұстап тұрады, олар 48 шыңға жаяу көтерілгендерін мойындауды сұрайды. Мұндай алғашқы тізім 1958 жылы жасалған. Төрт мың фут тізімін аяқтаудың көптеген әртүрлі жолдары бар. Мысалы, АМК қысқы күн тоқырауы мен көктемгі күн мен түн теңелу аралығындағы шаңғышылардың тізімін сақтайды. Тағы бір ресми тіркелмеген жетістік – әрбір шыңға он екі рет, жылдың әр айында бір рет, кез келген тәртіппен шығу. Бұл "Тор" деп аталады. 2016 жылға қарай бұл жетістікке 68 адам қол жеткізген.