Кіріспе

Флойд Шаман (20 желтоқсан 1935 – 8 тамыз 2005) – американдық мүсінші.

Өмір

Вайоминг штатының Уитленд қаласында туған Шаман, өмірінің алғашқы жылдары штаттың әртүрлі аймақтарында және қысқа мерзімге Вашингтон штатының Сиэтл қаласында тұрды, онда оның ата-анасы соғыс кезеңінде авиация өнеркәсібінде жұмыс істеді. Ол Ларами, Вайомингтегі Университет дайындығы мектебін бітірді. Шаман баскетболда өте жақсы ойнады және Солтүстік Дакота штатының Элендейл қаласындағы Солтүстік Дакота мемлекеттік нормалық және өндірістік мектебінен үш түрлі спорт бойынша стипендия жеңіп алды. Бірнеше жыл колледжде оқығаннан кейін, ол АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, тіс техникасы болды – бұл оның болашақ көркем мансабына бағыт берген мамандық еді. 1960 жылы Вайомингке оралған Шаман Вайоминг университетінде мүсін өнерін оқыды, онда Вайомингтің ең танымал суретшілерінің бірі Роберт Руссиннің шәкірті болды. Ол өнер саласында бакалавр дәрежесін алып, 1969 жылы қоланың химиялық патинасы тақырыбында диссертация қорғап, магистратураны бітірді. Шаман Ларамиден кетіп, 1970 жылы Миссисипи штатының Кливленд қаласына көшіп, Делта штаты университетінде өнер сабақтарын оқыта бастады. Ол өнер факультетінде мүсін бөлімін құруға шақырылды және осы жобаның аясында қола құю шеберханасын сәтті іске қосты. Миссисипиде тас табудың қиындығына байланысты Шаман ағаштан жасалған материалдармен жұмыс істеуге көшті. 1976 жылы Yaddo резиденциясында болған кезде ол өзінің алғашқы маңызды туындыларын жасады – «Janus Road Show», бұл Жаңа Орлеанда Шаман көрген джаз музыканттарын бейнелейтін үш мүсіннен тұратын жиынтық. Делта штаты университетінде он жылдық жұмыстан кейін, ол мүсін өнеріне толыққандай берілу үшін академиялық қызметтен бас тартты. Шаман тәуелсіз суретші ретінде танылды, оның туындылары АҚШ-тың көптеген галереяларында көрсетілді. Оның ең табысты галереялық байланыстарының бірі Нью-Йорктің Бриджгемптон қаласындағы Элейн Бенсон галереясы болды, ол жергілікті жануарларды қорғау қорына көмек көрсету мақсатында қайырымдылық көрме ұйымдастырды. Шаманның үйі мен шеберханасы жергілікті тұрғындар мен туристер арасында танымал болды, ал 1990 жылдардың ортасынан бастап оның әйелі Молли, оның туындыларын қонақ үйдің ерекшелігі ретінде пайдаланған танымал пансион ашты. 20 ғасырдың соңындағы Оңтүстіктің ең маңызды бейнелі суретшілерінің бірі саналатын Шаманның туындылары АҚШ және халықаралық деңгейдегі ірі коллекцияларда сақталған.

Техника және тақырып

Шаман тас кесуші болып оқығанмен, оның ең маңызды жұмысы ағаштан жасалған мүсіндер болды және ол ламинациялау деп аталатын күрделі процеске қатысты. Шаман Артур Уильямстың "Скульптура анықтамалығы: техникалар, терминдер, құралдар, материалдар және скульптура" атты оқулығында еске алынады, онда оның техникасы мен құралдары туралы егжей-тегжейлі суреттер келтірілген. Ол ламинациялау процесін одан әрі жетілдіріп, "қуыс өзек техникасын" ойлап тапты, нәтижесінде берік, бірақ жеңіл мүсіндер пайда болды. Шаман мүсіндерінің ішінен тек оған ғана белгілі заттармен толтыратын, кейде тапсырыс берушілерін қызықтырып, кейде ашуландыратын әзілге құмар еді. Оның мүсіндері көбінесе күнделікті кездесетін жағдайларды, еңбекқорлық юмор, ирония және терең ойлармен көрсетеді. Шаманның жұмысы көбінесе қиялға толы деп сипатталады, бұл сапаны ол қуыршақ шебері Питер Заплетал үшін жасаған жұмыстарында да көруге болады (қараңыз: төмендегі сыртқы сілтемелер). Оның адам өлшемдегі мүсіндері көбінесе ол құрметтейтін қара жұмысшыларды бейнелейді, бірақ ол тарихи тұлғаларды, жануарларды және әдебиет пен кино кейіпкерлерін де бейнеледі, соның ішінде "Соңғы тоқсан" атты алтарьлық картинасы, қазір Кливлендтегі Good Shepherd Lutheran Church-те қойылған. Шаман ағаштан басқа тас, қола, керамика және сурет салу сияқты басқа да материалдарды қолданды.