Кіріспе

Американдық саяси белсенді Сундиата Аколи (14 қаңтар 1937 жылы Кларк Эдвард Сквайр ретінде туған) – американдық саяси белсенді, «Қара пантералар» партиясының және «Қара азаттық армиясының» мүшесі. 1974 жылы ол Нью-Джерси штатының полицейін өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Аколи 85 жасында 2022 жылы шартты түрде босатылды.

Ерте өмір

Аколи 1937 жылдың 14 қаңтарында Техас штатының Декатур қаласында дүниеге келді және Техас штатының Вернон қаласында өсті. 1968 жылдың сәуір айында Мартин Лютер Кингтің қазасы Аколиді радикалды идеяларға бейімдеді, содан кейін ол сол жылы Харлемдегі Қара пантералар партиясына қаржы министрі болып қосылды. "Бейбітшілік үшін компьютершілер" тобы оның босатылуы үшін 50 мың доллар көлемінде кепілдік жинады, бірақ судья оны қабылдамады. Аколи және басқа да айыпталушылар осы іс бойынша барлық айыптан толық ақталды.

Нью-Джерсидің автокөлігінде атыс

1973 жылғы 2 мамырда шамамен сағат 12:45-те Аколи, Зейд Малик Шакур (намы Джеймс Ф. Костан) және Ассата Шакур (намы Джоанн Чезимард) бірге Нью-Джерси штатының шығыс Брансуик аймағындағы ақылы жолда жүргізіп бара жатқанда, бұзылған артқы шамға байланысты штаттық полиция қызметкері Джеймс Харпер тоқтатты, оған екінші патрульдік көлігіндегі офицер Вернер Фёрстер көмектесті. Аколи мен Ассата Шакурдың соттарында офицер Харпердің диспетчерге қоңырау шалған жазбалары ойнатылды. Екі есікті көлікте Аколи жүргізіп отырды, Ассата Шакур оң жақ алдыңғы орындықта, ал Зейд Шакур оң жақ артқы орындықта болды. Зейд Шакур қаза тапты, ал Ассата Шакур мен офицер Харпер жарақат алды. Полицияның алғашқы мәлімдемесіне сәйкес, сол кезде күдіктілердің бірі немесе бірнешеуі автоматты тапаншадан атып, офицер Фёрстер өлімге жеткізілгенге дейін төрт рет оқ атқан. Сот барысында Харпер Фёрстердің көлікке жеткенін, автоматты тапанша мен оқ жинағышты алып, «Джим, қара, мен не таптым» дегенін айтты. Осы сәтте Ассата Шакур мен Зейд Шакурға қолдарын салып, қозғалмауға бұйрық берілді. Харпердің айтуынша, Ассата Шакур содан кейін оң аяғының оң жағына қарай иіліп, тапаншаны алып, иығына оқ атқан, содан кейін ол көлігінің артына шегінді. Штаттық полиция тергеушілерінің мәліметінше, Фёрстердің денесінің жанынан екі істен шыққан автоматты тапанша табылды. Шакур оқиғаның нұсқасында, ол қолдарын жоғары көтеріп тұрып, атылып жарақаттанғанын және Фёрстерді өлтіре алмағанын айтты. Аколи сол кезде оққа ұшырап, есінен танып, не болғанын есіне алмағанын мәлімдеді. Содан кейін Аколи (Вермонт мемлекеттік нөмірі бар ақ Pontiac LeMans) көлігін жүргізді. Зейд Шакурдың денесі жолдың жанындағы шағын жырадан табылды. Нью-Джерси мемлекеттік түрмесіне кіргеннен кейін, ол және басқа да саяси байланыстары бар тұтқындар үшін арнайы құрылған Басқаруды бақылау бөліміне (MCU) қамалды. Ол шамамен бес жыл MCU-да болды. 1979 жылдың қыркүйегінде Аколи Иллинойс штатының Марион қаласына ауыстырылды. 1987 жылдың шілдесінде ол Канзас штатының Левенворт қаласындағы федералды түрмеге ауыстырылды. 1992 жылдың күзінде Сундиата Аколиге шартты түрде босатудан бас тартылды. 2014 жылдың 29 қыркүйегінде Нью-Джерси штатының апелляциялық соты Аколидің шартты түрде босату туралы өтінішін ресми түрде мақұлдады, бірақ Нью-Джерси штаты бұл шешімге шағымданды. Алайда, Нью-Джерсидің Жоғарғы соты оны ертерек шартты түрде босатуға үміткер болуға рұқсат берді, және ол ақыры 2022 жылдың мамырында 85 жасында шартты түрде босатылды.

Танымал мәдениет

Сандиата Аколи хип-хоп әртісі Ясин Бейдің "Sunshine" әнінде Мумия Абу Джамал мен Ассата Шакурмен бірге аталады. Ол Dead Prez әнінің соңында "Менің де арманым бар" әнінде Зейд Шакур және Ассата Шакурмен бірге "революциялық сәлемдеме" алады.