Кіріспе
Шотландияның таулы аймағындағы клан Маклин (/audio=Maclean.ogg//m//æ//k/'/l//eɪ//n/; Шотландтық гэль тілінде: Clann 'IllEathain) – Шотландияның таулы аймағындағы клан. Олар таулы аймақтағы ең көне кландардың бірі және Аргилл мен Ішкі Гебрид аралдарында кең аумақтарға ие болды. Көптеген ертедегі Маклиндер қадір-қасиетімен, күшімен және шайқастағы батылдығымен танымал болды. Олар Маккиннон, Камерон, Макдональд және Кэмпбелл кландарымен қақтығыстарға қатысты, сондай-ақ якобиттердің барлық көтерілісіне қатысты.
Clan Maclean (/audio=Maclean. ogg//m//æ//k/'/l//eɪ//n/; Scottish Gaelic: Clann 'IllEathain ) is a Highlands Scottish clan. They are one of the oldest clans in the Highlands and owned large tracts of land in Argyll as well as the Inner Hebrides. Many early MacLeans became famous for their honour, strength and courage in battle. They were involved in clan skirmishes with the Mackinnons, Camerons, MacDonalds and Campbells, as well as all of the Jacobite risings.
Кланның пайда болуы
Маклин тегінің бірнеше әртүрлі шығу тегі бар, алайда клан тегі – шотландтық гэль тіліндегі MacGilleEathain сөзінің ағылшыншасы. Бұл – «(Қасиетті) Жоханның қызметшісі» деген мағынаны білдіретін жеке есімнің әкесінен тараған тегі. Я болмаса «Қасиетті Жоханның қызметшісінің ұлы». Кланның билікке өрлеуі 852 жылы Папа Лео IV-нің Иона аббаттығына арналған жарғы мен қорғау туралы Папалық бұйрығымен басталды. 1200 жылдардың соңында Макдональд кланымен, 1300 жылдары Брюс кланымен, 1400 жылдары Маккензи кланымен құдандасу Маклин кланын Шотландия королінің ықпал аймағына енгізді.
Ұрыс балтасының Гиллеан
Кланның негізін салушы, шайқас балтасымен белгілі Gillean of the Battle Axe есімді, патшалық Cenél Loairn әулетінен тараған шотландтық соғыс басшысы болды. Гиллеанның Фицджеральд әулетінен шыққандығы туралы әңгімелер бар. Ол шотланд патшасы Дәуіттің судьясы (judex) және кеңесшісі болды. Гиллеан 1263 жылы шотланд-норвегия соғысы кезінде Ларгс шайқасына қатысты, онда шотландтар жеңіске жетті.
Дуарттағы алғашқы маклиндер
14 ғасырда Маклин кланы Батыс аралдарында үстемдікке ие болды. Шамамен 1364 жылы Дуарттан 5-ші бас Лаклан Лубанах Маклин (1325-1405) неке арқылы Маклиндер мен Макдональдтар арасындағы одақты нығайтты. Оның әйелі, Мэри Макдональд, тек Аралдардың бірінші лорды Джон Макдональдтың қызы ғана емес, сонымен қатар Шотландия королі Роберт ІІ-нің немере қызы болды. Отбасылардың туыстық байланысы соншалықты жақын болғандықтан, шіркеудің келісімі сұралды. 1367 жылдың 3 мамырында Папа Урбан V берген, бұрын жасалған некені бекітетін паптық рұқсат – Маклин туралы ресми құжаттардағы алғашқы жазба. Паптық рұқсат некені саяси мақсаттармен жоюға болмайтынын қамтамасыз ету үшін кері күшімен бата берді. Мэридің некелік қоржынына Дуарт қамалы және Муллдің көп бөлігі кірді. Лаклан Лубанахқа мұрагерлік генерал-лейтенант лауазымы да берілді. Ол Аралдар лорды тарапынан Муллдағы ең жоғары Маклин ретінде мойындалды. Оның кіші інісі Гектор (1328-1407) 1300 жылдардың соңында Аралдар лордынан Лохбуиді алды.
XV ғасыр және кландық қақтығыстар
14 және 15 ғасырларда Маклин және Маккиннон тайпалары арасында көптеген шайқастар өтті.
Харлоу шайқасы
1411 жылы Маклин кланы Росс графтығын иелену үшін Дональд Макдональдпен, Аралдар лордымен соғысты, ол әйелі, Росс графының қызы Мариотта Лесли арқылы осы графтыққа құқылы болған. Амбициялы Олбэни герцогы Роберт Стюарт Дональдтың талабын мойындамады, өйткені ол Росс графтығын өзіне қалаған. (Шотландияның жас королі Джеймс I ағылшын королі Генрих IV-нің тұтқынында болды, ал Олбэни оны босатуға тырыспады.) Харлоу шайқасы 1411 жылғы 24 шілдеде Абердинширдегі Инверри қаласының жанында Мар графы Александр Стюарт басқарған атты әскерге қарсы өтті. Маклиндерге "Қызыл Гектор шайқастарда" атанған, 6-шы бас және Дональд Макдональдтың сіңілі баласы Гектор Рой Маклин жетекшілік етті. Гектор Дональд Макдональд әскерінің оң фланкімен басқарды. Гектор Ирвин кланының басшысы, сэр Александр Ирвинмен жеке күреске шықты.
Корпах шайқасы
Корпах шайқасы 1439 жылы өтті. Ол Маклин және Камерон тайпалары арасында болды.
Қанды шығанақтың шайқасы
1484 жылы Маклин кланы Аралдардың иесі, Дональд кланының басшысының жағында Қанды шығанақ шайқасында күресті. 1588 жылы Маклин кланы Сан-Хуан де-Сицилиядан келген испан жалдамалы әскерлерін пайдаланып, Арднамурхан Макдональд кланының басшысының Мингарри бекінісін басып алуға тырысты. Гектор 1745 жылғы Якобит көтерілісіне қатысып, тұтқындалып, 1747 жылға дейін Лондон мұнарасында түрмеге қамалды. 1430 жылдары Макмастерлерден тартып алынған жерде, Лох Линне көлінің жағасында 1765 жылы Ардгор үйі салынды. Ардгордың алғашқы Маклеаны, "Қуатты Донольд Аңшы", Мулл аралындағы Дуарттан шыққан Маклин кланының 7-ші басшысының ұлы болды. Ардгордың 2-ші Эван Маклин шамамен 1482 жылы Қанды шығанақ шайқасында қаза тапты. Арос қамалы, Мулл аралында, Аргиллде бастапқыда Макдугалл кланы салған, содан кейін 1493 жылдан кейін Маклиндерге өткенге дейін Аралдардың иесі Дональд кланының қолында болды.
Септер
Септер – белгілі бір румен байланысты отбасылық тегілер. Осы румен байланысты басқа да отбасылық тегілер: Аушанесон, Беат, Беатон, Блэк, Кланакан, Доуарт, Доуи, Дюарт, Дьюи, Гарви, Гиллан, Гиллон, Гилзеан, Хой, Хьюи, Лэйн, Лиан, Лейч, МакБит, Макбет, МакБит, МакКормик, МакЭахан, Макфадин, МакФадьен, Макфадежан, Макферган, Макгеахан, МакГилвра, МакИлдоуи, МакИлдуи, Макилвера, МакКлин, МакЛергейн, Маклерган, МакФейден, МакРанкин, МакВи, МакВей, Паден, Паттен, Ранкин және Ранкин.
Таңбалар
Маклин кланының мүшелері кланына және басшысына адалдықтарын көрсету үшін клан басшысының геральдикалық гербі мен геральдикалық ұранын бейнелейтін герб белгісін тағады. Клан мүшелерінің герб белгісіндегі геральдикалық герб – күміс түсті тік бұрышты мұнара. Герб белгісіндегі геральдикалық ұран – VIRTUE MINE HONOUR. Клан мүшелері герб белгілерін пайдаланар алдында, өсімдіктер белгі ретінде қолданылған делінеді. Бұл кландық белгілер өсімдіктерден тұратын және бас киімге (бонетке) тағылатын, сонымен қатар ту ретінде қолданылып, полюсқа немесе сүңгіге бекітілетін. Маклин кланына жататын белгі – қара жиде. Маклин кланымен байланысты екі ұран бар. Ұрандар кейде соғыс шақырулары, ал кейде кланның бірігу нүктелері деп аталады. Клан қолданатын ұрандар әдетте басшының қаруында екінші ұран ретінде кездеседі. Маклин кланының ұрандары: Bàs no Beatha (шотланд гаэлінен: «Өлім немесе өмір») және Fear eile airson Eachann (шотланд гаэлінен: «Гектор үшін тағы біреу»).