Марио Лависта: Мексикалық композитор, жазушы және ойшыл
Mario Lavista
Марио Лависта (1943-2021) – мексикалық композитор, жазушы, интеллектуал. Ұлттық консерваторияда білім алған, Парижде оқыған. Музыка туралы көбірек біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мексикалық композитор, жазушы және зиялы (1943–2021)
Mexican composer, writer, and intellectual (1943–2021)
Марио Лависта (3 сәуір 1943 – 4 қараша 2021) – мексикалық композитор, жазушы және зиялы болған.
Mario Lavista (April 3, 1943 – November 4, 2021) was a Mexican composer, writer and intellectual.
Өмір және мансап
Лависта Мехико қаласында дүниеге келген. 1963 жылы ол Карлос Чавес, Гектор Квинтанар және Родольфо Халфтердің басшылығымен Ұлттық консерваториядағы Композиция шеберханасына (Taller de Composición) оқуға түсті. 1967 жылы француз үкіметінен стипендия алып, Париждегі Schola Cantorum-да оқыды, онда Жан Этьен Маримен бірге білім алды. Еуропада жүрген кезінде Анри Пуссер, Надя Булангер, Кристоф Каскел және Карльхайнц Стокгаузеннің курстарында тыңдады. 1970 жылы ол Quanta коллективтік импровизациялық тобын құрды. 1972 жылы Токио радиосы мен теледидарының электрондық музыка студиясында жұмыс істеді. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында ол жеке және камералық туындыларында танымал орындаушылармен тығыз ынтымақтастықта болды, кеңейтілген техникаларды қолдану арқылы ерекше тембрлік мүмкіндіктерді зерттеді. 1982 жылы Латын Америкасының ең маңызды музыкалық журналдарының бірі – Pauta журналын құрды және оның бас редакторы қызметін атқарды. 1987 жылы Карлос Фуэнтестің әңгімесі негізінде жазылған алғашқы (және жалғыз) операсы – Aura үшін Гуггенхайм стипендиясын алды. Aura 1988 жылы Мехикодағы Palacio de Bellas Artes сарайында тұңғыш рет қойылды. Лависта діни жанрларға орта ғасырлық және Ренессанс дәуіріндегі процедураларды, мысалы, белгілі бір интервалдарды, канондық өзгерістерді және изоритмді символдық түрде пайдалануды қолданған бірқатар шығармалар арқылы ұқсастық танытты, бұл оның өнеріндегі маңызды туындысы – Missa ad Consolationis Dominam Nostram шығармасында ең айқын көрінеді. Ол бірнеше марапаттарға ие болды: 1991 жылы Premio Nacional de Ciencias y Artes және Medalla Mozart сыйлықтары, 1993 жылы Sistema Nacional de Creadores del Fondo Nacional para la Cultura y las Artes ұйымынан арнайы мақтау, ал 1998 жылдан бері беделді El Colegio Nacional мүшесі. Лавистаның шығармалары Еуропа мен Америкада жиі орындалады, ол композиция бойынша лекциялар мен семинарлар өткізу үшін үнемі саяхаттайтын. 1970 жылдан бастап Мексикадағы Ұлттық консерваторияда музыкалық талдау және композициядан сабақ берді. Сонымен қатар, Чикаго университетінде, Корнелл университетінде, Калифорния университеті Сан-Диегода, Индиана университетінде, МакГилл университетінде, Солтүстік Техас университетінде және Нью-Мексико университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол пьесаларға, киноға (көбінесе Николас Эчеварриямен бірлесіп), оркестрлік шығармаларға және вокалдық музыкаға қосымша музыка жазды. 2013 жылы Лависта Иберо-американдық композиторлардың музыкалық шығармашылығы үшін ең жоғары награда саналатын Томас Луис де Виктория атындағы композициялық сыйлығын жеңіп алды.
Lavista was born in Mexico City. He enrolled the Composition Workshop (Taller de Composición) at the National Conservatory in 1963, under the guidance of Carlos Chávez, Héctor Quintanar, and Rodolfo Halffter. In 1967 he received a scholarship from the French government to study at the Schola Cantorum in Paris, where he studied with Jean Étienne Marie. During his time in Europe, he attended courses by Henri Pousseur, Nadia Boulanger, Christoph Caskel, and Karlheinz Stockhausen. In 1970 he founded Quanta, a collective improvisation group. He also worked at the electronic music studios of Tokyo radio and television in 1972. At the end of the 1970s and beginning of the 1980s he closely collaborated with renowned performers in solo and chamber works where he explored unusual timbre possibilities by the use of extended techniques. In 1982, he founded Pauta, one of the most important music journals in Latin America, and continued to serve as its chief editor. In 1987, he received a Guggenheim Fellowship for his first (and only) opera Aura, based on the short story by Carlos Fuentes. Aura premiered in 1988 at the Palacio de Bellas Artes in Mexico City. Lavista approached religious genres in a series of compositions where he used Medieval and Renaissance procedures, such as the symbolic use of certain intervals, canonic permutations, and isorhythm, most evident in the Missa ad Consolationis Dominam Nostram, a central work in his oeuvre. He received multiple awards and honors: Premio Nacional de Ciencias y Artes and the Medalla Mozart in 1991, an honorable mention from the Sistema Nacional de Creadores del Fondo Nacional para la Cultura y las Artes in 1993, and membership in the prestigious El Colegio Nacional since 1998. Lavista’s works are frequently performed in Europe and throughout the Americas, where he travelled regularly to give lectures and seminars in composition. Since 1970 he taught music analysis and composition at the National Conservatory in Mexico City. Additionally, he was visiting professor at the University of Chicago, Cornell University, the University of California San Diego, Indiana University, McGill University, University of North Texas, and The University of New Mexico. He composed incidental music for plays, film scores (mostly in conjunction with Nicolás Echevarría), orchestral pieces, and vocal music. In 2013, Lavista won the Tomás Luis de Victoria Composition Prize, the foremost recognition for musical creativity for Ibero American composers.