Кіріспе

Американдық консервативті сарапшы (1963 жылы туған)

Даниэль Плетка (12 маусым 1963 жылы туған) – американдық консервативті сарапшы. Ол консервативті зерттеу орталығы American Enterprise Institute (AEI) аға ғылыми қызметкері және AEI-дегі сыртқы саясат және қорғаныс мәселелері бойынша бұрынғы вице-президенті. Сонымен қатар, ол Джорджтаун университетінің еврей цивилизациясы орталығында қосымша оқытушы. 1992 жылдан 2002 жылға дейін Плетка Сенаттың Сыртқы қатынастар комитетінде аға маман болып жұмыс істеді, республикашыл Джесси Хелмстің командасында қызмет етті.

Ерте өмір және білім

Австралияда туған Плетка Бостонда өсті және 1994 жылы АҚШ азаматы болды. Плетка 1984 жылы Смит колледжінде тарих мамандығы бойынша бакалавр, ал Джонс Хопкинс университетінің Пол Н. Нитце атнамалы халықаралық зерттеулер мектебінде магистр дәрежесін алды.

Мансап

Плетка 1984-1985 жылдары Иерусалимде «Лос-Анджелес Таймс» және «Рейтер» агенттіктерінде редакциялық көмекші болып жұмыс істеді. Ол «Insight on the News» басылымында штатты жазушы болып еңбек етті. 1992 жылдан 2002 жылға дейін Плетка Сенаттың Сыртқы қатынастар жөніндегі комитетінде, республикалық төраға (және жетекші мүшесі) сенатор Джесси Хелмс үшін Жақын Шығыс және Оңтүстік Азия мәселелері бойынша аға кәсіби қызметкер болып жұмыс істеді. 2002 жылдың наурыз айында Плетка Вашингтондағы консервативті саясатты зерттеу орталығы – Американдық кәсіпорын институтына (AEI) сыртқы және қорғаныс саясаты жөніндегі вице-президент болып қабылданды. Оны «The Washington Post» газеті «күшті консерватор, өткір мінезді» деп сипаттады. Плетка 2020 жылдың қаңтар айында сыртқы және қорғаныс саясаты жөніндегі вице-президент лауазымынан қанағаттанды, бірақ институттың аға ғылыми қызметкері ретінде қызметін жалғастыруда.

Көзқарастар

Плетканы Эли Лейк көрнекті неоконсерватор ретінде сипаттады, бірақ Говард Дж. Виарда оны неоконсерватор емес деп атады. Плетка 2003 жылы Иракқа басып кіруді қатты қолдады. Ол 2007 жылғы Ирак соғысындағы әскер күшін арттыруды қолдады, оны тиімді қарсы көтеріліс стратегиясы деп бағалады және 2011 жылы президент Обаманың АҚШ әскерін Ирактан шығаруын сынады. 2013 жылғы сараптамасында Плетка 2003 жылғы басып кіруді қолдағанына және 2011 жылғы әскерді шығаруға қарсы болғанына өкім етуін айтты, бірақ АҚШ Иракта қателіктер жасағанын мойындады. Плетка 2015 жылы Обама әкімшілігі кезінде Иранмен жасалған ядролық келісімге қарсы болды, бірақ президент Трамптың АҚШ-ты келісімнен шығару қадамын сынады, "ядролық келісімді Конгресс алдына тастау ең нашар нұсқа болуы мүмкін" деп жазды. Плетка жаһандық жылыну туралы ғылыми консенсусты қабылдамайды. Ол климаттың өзгеруі тақырыбында "гистерия" бар екенін және басты ақпарат құралдары "жаһандық суынуды" ескере алмайтынын айтты. Плетка 2016 және 2017 жылдардың 100 жылдық кезеңдегі ең суық жылдар болғанын жалған мәлімдеді; шындығында, климаттық деректер осы екі жылдың ең жылы жылдардың қатарында екенін көрсетеді. 2005 жылы Плетка өзін "азаптаудың жақтасы емеспін" деп сипаттады, бірақ соғыс кезінде белгілі жағдайларда оны қолдануды қажет деп санады, егер "сол сәтте бір нәрсені анықтау өте маңызды болса". 2014 жылы Плетка Сенаттың барлау комитетінің ЦРУ-ға қатысты азаптау туралы баяндамасын сынады, ол ЦРУ-ны азаптау әдістерін қолданғаны үшін айыптады. Плетка баяндаманы "Файнштейннің партиялық шабуылы" деп сипаттап, ЦРУ әдістері пайдалы ақпарат бергенін және Әділет министрлігімен заңды түрде рұқсат етілгенін мәлімдеді. 2020 жылы ол The Washington Post газетінде "республикалық президент Дональд Трампқа дауыс беруге мәжбүр болуым мүмкін" деп жазды, себебі "ол өз күнәларын жасырмайды", ал Плетка демократтардың үміткері Джо Байден "елдің кіші демократиясын сақтайтын үкіметтік институттарға шабуыл жасай бастайды" деп қорқыды. Бұл пікірді Washington Post газетінің жазушысы Александра Петри "Мені Трампқа дауыс беруге мәжбүр етесің, мен мұны бұрыннан қаламайтынмын" деген мақаласында сынады. 2024 жылдың наурыз айында, Халықаралық қауіпсіздік және халықаралық саясат институтының есебіне сүйене отырып, Плетка бұзылу уақытын нөлге жуық деп санайды. Осы есепке сілтеме жасап, Плетка АҚШ пен Еуропаның Иранға қатысты саясатының өзгеруі туралы айтты. Мұнай сату, экономикалық өсім және Иранның басқа елдермен әскери ынтымақтастығы мысалдары келтіре отырып, Плетка ядролық қару жасау мүмкіндігі және Иранның ядролық қорқыту күші туралы сөз қозғайды.

Жеке өмір

Плетка Стивен Радемейкерге үйленген, ол президент Джордж Буш әкімшілігінде Халықаралық қауіпсіздік және қару-жарақтарды таратпау жөніндегі мемлекеттік хатшының көмекшісі (қару-жарақтарды бақылау бюросының басшысы қызметін де атқарған) болған.