Эндрю У. Маршалл: Американдық сыртқы саясат стратегиясының шебері

Кіріспе

Американдық сыртқы саясат стратегияшысы Эндрю У. Маршалл (13 қыркүйек 1921 жыл - 26 наурыз 2019 жыл) 1973 жылдан 2015 жылға дейін АҚШ Қорғаныс министрлігінің Ұлттық бағалау басқармасының директоры қызметін атқарған американдық сыртқы саясат стратегияшысы болды. Президент Ричард Никсон тағайындаған Маршалл 2015 жылдың 2 қаңтарында зейнеткерлікке шыққанға дейін барлық келесі әкімшіліктерде қызмет етті. Оның орнын Джеймс Х. Бейкер иеленді.

Ерте өмір және білім

Мичиган штатының Детройт қаласында өскен Маршалл жас кезінен бастап тарих, әдебиет және табиғи және әлеуметтік ғылымдарға өздігінен қызығушылық танытты. Ол 1939 жылы Касс техникалық орта мектебін бітірді (онда ол машина жасаумен айналысты және қала бойынша SAT-қа ұқсас студенттерге арналған қабілеттілік тестілеуінде екінші ең жоғары балл алды). Бір қысқа уақыт фабрикада жұмыс істеп, Детройт университетінде бір жыл оқығаннан кейін, ол Мюррей Боди компаниясында жұмысқа орналасты, онда британдық ұшақтардың бөлшектерін жасауға қолданылатын машина құралдарын өндірді. Жүрек шуына байланысты Екінші дүниежүзілік соғыста қызмет ете алмаған Маршалл соғыстың соңына дейін Мюррейде жұмыс істей берді. 1943 жылы ол Уэйн штаттық университетінде формальды білімін жалғастырды. 1945 жылы Маршалл Чикаго университетіне магистр мамандығымен қабылданды. Роберт Мейнард Хатчинстің басшылығымен, жалпы білім беретін "Чикаго жоспары" бакалавриат бағдарламасына жазылмаған студенттер бакалавриаттан гөрі магистр дәрежесіне жетуге бағытталған оқу жолын өтті. Фридрих Хайектің күшті ықпалында болған ол 1949 жылы экономика саласында магистр дәрежесін алды. Оның магистрлік диссертациясы Лоренс Клейннің АҚШ экономикасының эконометриялық моделіне сезімталдық талдауы болды; әдістемесімен әсерлі болғандықтан, ол қысқаша аннотациядан басқа жарияланған емес.

RAND корпорациясы

Оқуды кейінге шегеріп, статистика саласындағы докторлық диссертациясын қорғауға уақыт өткізгеннен кейін (Чикаго университетінде әлі ұсынылмаған бағдарлама), Маршалл 1949 жылы ұстазы У. Аллен Уоллистің шақыруымен алғашқы "сараптамалық орталық" саналатын RAND корпорациясына қосылды. 1953-1954 оқу жылында ол қысқа мерзімге академияға оралып, Уоллистің лекцияларын оқыды және Джордж Вашингтон университетінде статистика курстарын жалғастырды. Бірақ көп ұзамай Маршалл 1950-ші және 1960-шы жылдардағы RAND корпорациясында қалыптасқан "стратегиялық ойшылдар" тобының құрамына енгендігімен танымал болды, бұл топқа Чарльз Дж. Хитч, Герман Кан, Джеймс Шлезингер және Дэниел Эллсберг те кірді. Айта кетейік, ол Канмен бірлесіп Монте-Карло әдістерін әзірлеу және дамыту жөнінде жұмыс істеді.

Таратудың таза бағасы жөніндегі кеңсе

Шлезингер кейін АҚШ Қорғаныс министрі болды және Маршаллдың алғашқы директоры болған Нақты бағалау кеңсесін құруды жеке бақылады. Кеңсенің бастапқы негізгі міндеті – ядролық соғыс мәселелері бойынша стратегиялық бағалаулар жасау болды. Джордж Буш әкімшілігінің Әскери-әуе күштері хатшысы Джеймс Рош 1970 жылдары Маршаллға жұмыс істеді. Эндрю Маршалл 1992 жылғы Қорғаныс жоспарлау нұсқауларының (DPG) жобасы бойынша кеңес алды, оны Қорғаныс департаментінің қызметкерлері И. Льюис Либби, Пол Вулфовиц және Залмай Халилзад жасаған; олардың барлығы Джордж Буш әкімшілігінде ықпалды рөлдерге ие болды. Маршалл жас әріптестерінде талантты тәрбиелеуімен белгілі болды, олар кейін федералды үкіметте және одан тыс жерлерде ықпалды лауазымдарға көтерілді: «Маршаллдың бұрынғы қызметкерлерінің көптегені өнеркәсіп, академия және әскери сарапшылар орталықтарына өтті». Дик Чейни, Дональд Рамсфелд және Вулфовиц, сондай-ақ басқалар Маршаллдың «көрнекті шәкірттері» ретінде аталады. 2003 жылы Маршалл Пентагонға климаттың күрт өзгеруі планетаны анархияның қабатына жеткізе алатынын болжап, азық-түлік, су және энергия қорлары таусылғандықтан ядролық қауіп тудыруы мүмкін екенін көрсететін есеп тапсырды. Питер Шварц және Даг Рэндалл авторлық құқығына ие болған есепте 2020 жылға қарай су мен энергияның «апатты» жетіспеушілігі планетаны соғысқа ұрындырады және оны жеңу қиынға соғады деп болжалды. Шварц және Рэндалл сондай-ақ 2020 жылға қарай Еуропаның ірі қалалары теңіз деңгейінің көтерілуінен суға батып, Ұлыбритания «Сібірлік» климатқа түседі деп мәлімдеді. Есеп жарияланған кезде, ол Маршаллмен байланысы және Пентагон басшылығының британдық The Observer апталығына қол жеткізгенге дейін төрт ай бойы «жасырын» деп айыпталуымен ерекше көзге түсті. 2012 жылы өткен сұхбатында Қытайдың қорғаныс саласындағы төрт ақ қағаздың негізгі авторы, генерал-майор Чэнь Чжоу, Маршаллдың 1990 және 2000 жылдардағы қытайлық қорғаныс ойлауын өзгертудегі ең маңызды тұлғалардың бірі болғанын мәлімдеді. Эндрю Маршалл Майкл Пиллсберидің үш бестселлерлік кітабын қаржыландырып, жариялады: 1998 жылғы «Болашақ соғысқа қатысты қытайлық көзқарас», «Қытай болашақ қауіпсіздік ортасын талқылайды» және 2015 жылғы халықаралық бестселлер «Жүз жылдық марафон: Американы алмастыру бойынша Қытайдың құпия стратегиясы». «Соңғы жауынгер: Эндрю Маршалл және қазіргі заманғы американдық қорғаныс стратегиясын қалыптастыру» атты өмірбаянға сәйкес, «Маршаллдың қытайлық ойлау тәсілдері совет басшылығынан гөрі американдық ойлау тәсілдеріне одан да жат болады деп күтуге толық негіз болды және Қытайдың саяси және әскери басшыларының ойлауын түсіну үшін ашық дереккөздердегі жазбаларды зерттеуге болады. Пиллсберидің Қытай жөніндегі жұмысы, Маршалл 1970 жылдардың басынан бері ынталандырып, қолдаған, осы екі мәселені де көрсетеді». The New York Times газетінің 2019 жылғы 26 наурыздағы Маршаллдың некрологында «Оның сыйы – мәселені дұрыс қою, маңызды мәселені анықтау», – деді Майкл Пиллсбери, Маршаллға кеңес берген және оның мансабы бойымен бірге жұмыс істеген Қытай сарапшысы. The Washington Post газетінің Маршалл туралы некрологында «Оның тек ең маңызды сұрақтарды таңдап, содан кейін терең зерттеу қабілеті болды», – деді 45 жылдық әріптесі Пиллсбери сұхбатында. «Ол иконаға қарсы, қарама-қайшы бейне жасады». Foreign Policy журналы Маршаллды 2012 жылғы 100 үздік жаһандық ойшылдың бірі деп атады, «Пентагонның шеңберінен тыс ойлауы үшін».

Schlesinger would later become the U. S. Secretary of Defense and personally oversaw the creation of the Office of Net Assessment where Marshall would become the first director. The original main task of the office was to provide strategic evaluations on nuclear war issues. James Roche, Secretary of the Air Force in the administration of George W. Bush, worked for Marshall during the 1970s. Andrew Marshall was consulted for the 1992 draft of Defense Planning Guidance (DPG), created by then Defense Department staffers I. Lewis Libby, Paul Wolfowitz, and Zalmay Khalilzad; all of whom took to influential roles in the administration of George W. Bush. Marshall has been noted for fostering talent in younger associates, who then proceed to influential positions in and out of the federal government: "a slew of Marshall's former staffers have gone on to industry, academia and military think tanks." Dick Cheney, Donald Rumsfeld, and Wolfowitz, among others, have been cited as Marshall "star protégés." In 2003, Marshall commissioned a report for the Pentagon predicting that abrupt climate change could bring the planet to the edge of anarchy as countries develop a nuclear threat to defend and secure dwindling food, water and energy supplies. The report, authored by Peter Schwartz and Doug Randall, predicted that 'catastrophic' shortages of water and energy supply would become increasingly harder to overcome, plunging the planet into war by 2020. Schwarz and Randall further claimed that major European cities would be sunk beneath rising seas as Britain is plunged into a 'Siberian' climate by 2020. At the time of the report's publishing, it became notable for its link to Marshall and its accusations that leadership of the Pentagon purportedly "covered up" the report for four months until it was obtained by the British weekly The Observer. In an interview in 2012, Major General Chen Zhou, the main author of four Chinese defence white papers, stated that Marshall was one of the most important figures in changing Chinese defence thinking in the 1990s and 2000s. Andrew Marshall funded and published three best selling books by Michael Pillsbury: Chinese Views of Future Warfare in 1998, China Debates the Future Security Environment, and in 2015 an international bestseller, The Hundred Year Marathon: China's Secret Strategy to Replace America. According to a biography, The Last Warrior: Andrew Marshall and the Shaping of Modern American Defense Strategy, "There was every reason for Marshall to expect that Chinese modes of thought would be even more alien to American ways of thinking than the Soviet leadership's had been, and that some insight into the thinking of China's political and military leaders could be gleaned from surveying open source writings. Pillsbury's work on China, which Marshall had encouraged and supported since the early 1970s, illustrates both points." According to The New York Times March 26, 2019, obituary of Marshall, "His gift was the framing of the question, the discovery of the critical question," said Michael Pillsbury, a China expert who advised and worked with Mr. Marshall throughout his career." The Washington Post obituary about Marshall stated, "He had an uncanny ability to pick out only the most significant questions, then to drill down deeply," Pillsbury, a colleague of 45 years, said in an interview. "He developed an iconoclastic, contrarian image." Foreign Policy named Marshall one of its 2012 Top 100 Global Thinkers, "for thinking way, way outside the Pentagon box".

Өлім

Маршалл 2019 жылғы 26 наурызда Вирджиния штатының Арлингтон қаласында 97 жасында дүниеден өтті. Қарулы Күштер Комитетінің жетекшісі Мак Торнберри (Р-Техас) оның қазасын тыңдау барысында хабарлады: "Біздің қорғаныс күш-жігерімізді және ұлттық қауіпсіздігімізді дұрыс бағытқа бұруға Маршалл мырзадан артық әсер еткен адамдарды санамалым келеді. Ол жылдар бойы біздің комитет алдында қанша рет болғанын есімде жоқ. Сондықтан оның қазасын еске алып қана қоймай, оның естелігін құрметтегім келеді, өйткені ол үлкен өзгерістер жасады."