Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын сөздік жазушысы, 1813–1893.
English lexicographer, 1813–1893
Сэр Уильям Смит (20 мамыр 1813 – 7 қазан 1893) – ағылшын сөздік жазушысы. Ол мектептерде грек және латын тілдерін оқыту ісіндегі жетістіктерімен танымал болды.
Sir William Smith (20 May 1813 – 7 October 1893) was an English lexicographer. He became known for his advances in the teaching of Greek and Latin in schools.
Ерте өмір
Смит 1813 жылы Энфилдте дінге қатысты ережелерді қабылдамаған ата-анасының отбасында дүниеге келді. Ол Хакнидегі Джон Алленнің Мадрас үй мектебінде білім алды. Алғашқыда дінтанушы болуға дайындалған ол, еңіреушіге (заңгерге) шәкірттікке түсті. Бос уақытында ол классикалық әдебиеттерді өздігінен үйренді, ал Лондон университетінің колледжіне қабылданғанда грек және латын тілдерінен жүлделерді жеңіп алды. 1830 жылы Грей Иннге тіркелді, бірақ құқық тағылымдарын тастап, Университет колледжі мектебінде жұмыс істеді және классикалық тақырыптарда жазуға кірісті.
Smith was born in Enfield in 1813 to Nonconformist parents. He attended the Madras House school of John Allen in Hackney. Originally destined for a theological career, he instead became articled to a solicitor. Meanwhile, he taught himself classics in his spare time, and when he entered University College London carried off both the Greek and Latin prizes. He was entered at Gray's Inn in 1830, but gave up his legal studies for a post at University College School and began to write on classical subjects.
Лексикография
Смит кейін лексикографияға көңіл бұрды. Оның алғашқы тәжірибесі 1842 жылы жарық көрген «Грекия және Рим ескіліктерінің сөздігі» («A Dictionary of Greek and Roman Antiquities») болды, оның көп бөлігін өзі жазды. Содан кейін 1849 жылы «Грек және рим биографиясы және мифологиясы сөздігі» жарық көрді. 1857 жылы осыған параллель «Грек және рим географиясы сөздігі» пайда болды, осы жұмысқа сол кездегі белгілі ғалымдар тартылды. 1867 жылы Смит «Қолданбалы шолу» журналының редакторы болды және өліміне дейін осы қызметін атқарды.
Smith next turned his attention to lexicography. His first attempt was A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, which appeared in 1842, the greater part being written by him. Then followed the Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology in 1849. A parallel Dictionary of Greek and Roman Geography appeared in 1857, with some leading scholars of the day associated with the task. In 1867, Smith became editor of the Quarterly Review, a post he held until his death.
Оқулық кітаптар
Смит 1850 жылы бірнеше мектеп сөздіктерінің біріншісін жариялады, ал 1853 жылы грек және латын тілдерін оқытудағы үлкен жетістік болған Principia сериясын бастады. Содан кейін "Тарих және әдебиет жөніндегі студенттерге арналған нұсқаулықтар" жарық көрді, оның ағылшын әдебиеті томы 13 рет басылып шықты. Ол грек тарихы томын өзі жазды. Бастапқы баспа серіктесі қиындыққа тап болғанда, баспагер Джон Мюррей оған қосылды. Мюррей 1855 жылы Смит аяқтаған Форчеллини мен Фрейндтің еңбектеріне негізделген 1214 беттік латын-ағылшын сөздігін басып шығарды. Бұл сөздік келесі 35 жыл бойы қайта-қайта жарық көрді. Ол "классикалық" (б.з.д. 100 – б.з. 100) латын тілінен асып, Льюис пен Шорт сияқты замандас сөздіктерде кездеспейтін көптеген сөздерді қамтиды. Смиттің редакциялаған маңызды кітаптарының ішінде діни тақырыптарға арналғандары ерекше: "Киелі кітап сөздігі" (1860–1865, диакон Сэмюэл Читаммен бірлесіп), "Христиандық ескіліктер сөздігі" (1875–1880), және "Христиандық өмірбаян сөздігі" (1877–1887, Генри Уэйспен бірлесіп). 1875 жылы сэр Джордж Гроувтың қатысуымен атлас жарық көрді. 1853 жылдан 1869 жылға дейін Смит Лондон университетінің классикалық сарапшысы болды, ал зейнетке шыққаннан кейін Сенат мүшесі атанды. Ол авторлық құқық мәселелерін зерттеу комитетінде жұмыс істеді және бірнеше жыл бойы Корольдік әдеби қорының тіркеушісі болды. 1854–1855 жылдары Гизо мен Милманның түсіндірмелерімен Гиббонның еңбектерін редакциялады.
Smith published the first of several school dictionaries in 1850, and in 1853 began the Principia series, which marked an advance in the school teaching of Greek and Latin. Then came the Student's Manuals of History and Literature, of which the English literature volume went into 13 editions. He himself wrote the Greek history volume. He was joined in the venture by the publisher John Murray when the original publishing partner met difficulties. Murray was the publisher of the 1214 page Latin–English Dictionary based upon the works of Forcellini and Freund that Smith completed in 1855. This was periodically reissued over the next 35 years. It goes beyond "classical" (100 BCE – 100 CE) Latin to include many entries not found in other dictionaries of the period, including Lewis and Short. Perhaps the foremost books Smith edited covered ecclesiastical subjects: the Dictionary of the Bible (1860–1865), the Dictionary of Christian Antiquities (1875–1880), jointly with Archdeacon Samuel Cheetham, and the Dictionary of Christian Biography (1877–1887), jointly with Henry Wace. The Atlas, on which Sir George Grove collaborated, appeared in 1875. From 1853 to 1869 Smith was classical examiner to the University of London, and on retirement he became a member of the Senate. He sat on the Committee enquiring into questions of copyright and was for several years registrar of the Royal Literary Fund. He edited Gibbon, with Guizot's and Milman's notes, in 1854–1855.
Құрметтер мен өлім
Смит Оксфорд университеті мен Дублин Тринити колледжінің DCL дәрежесімен марапатталды. 1892 жылы оған рыцарлық атағы берілді. Ол 1893 жылдың 7 қазанында Лондонда қайтыс болды және Хайгейт зиратының шығыс жағындағы отбасылық қабірге қойылды.
Smith was named a DCL by the University of Oxford and Trinity College Dublin. A knighthood was conferred on him in 1892. He died on 7 October 1893 in London, and is buried in a family grave on the eastern side of Highgate Cemetery