Кіріспе

Джон Уильям Дональдсон (7 маусым 1811 – 10 ақпан 1861) – ағылшын ғалымы және грек классикасы бойынша жазушы, филолог және Киелі кітаптарды сынаушы. Ол Лондонда дүниеге келді және Лондон университетінде, содан кейін Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алды, кейіннен оның мүшесі болды. 1841 жылы ол Король Эдвард мектебінің директоры болып сайланды, бірақ "керемет сәтсіздікке" ұшырап, 1855 жылы қызметінен кетіп, Кембриджге оралды, онда ол уақытын әдеби жұмыс пен жеке сабақтарға бөлді. Ол Ұлыбританияда филологияның пионері ретінде еске алынады, бірақ оның көптеген еңбектері қазір ескірген. Оның даңқына негіз болған "Жаңа Кратилус" (1839) кітабы грек тіліне салыстырмалы филология принциптерін қолдануға жасалған тытыс болды. Сол жылы ол диаккон қызметіне бекітілді және 1849 жылы Кембридж университетінің Тринити колледжінен діни ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. Бұл еңбек негізінен Франц Бопптың салыстырмалы грамматикасына негізделген, бірақ оның үлкен бөлігі түпнұсқа болды, өйткені Бопптың грамматикасы "Кратилустың" бірінші басылымынан кейін он жылдан астам уақыттан соң толыққан жоқ. Дональдсонның "Варрония" (1844) еңбегінде осы әдіс латын, умбрия және оскан тілдеріне де қолданылды. Ол грек сөздігін жасауды бастады, бұл оның өмірінің ең маңызды жұмысы болуы тиіс еді, бірақ ол оны аяқтамай, шамадан тыс жұмыс істеуден туған психикалық стрестен қайтыс болды, сонымен бірге Кембридж университетінде оқытушы және Лондон университетінде емтиханшы болып жұмыс істеді. Алты ай демалуға кеңес бергенде, ол бұл оған 1500 фунт стерлинг тұрады деп жауап берді. Ол соңғы төрт аптасын Лондонда өткізді, бірақ емтиханшы ретінде студенттердің емтихандарын өткізе алмады.

Жеке өмірі мен директорлық қызметі

Дональдсон 1840 жылы Кембридж банкирі сэр Джон Читам Мортлоктың қызы, «Летиция» лақап атымен белгілі Элеонор Литхес Мортлокқа үйленгенде стипендиясынан айырылды. Дональдсон мен Летицияның екі ұлы мен екі қызы болды. Оның бірінші әйелі ертерек қайтыс болды, содан кейін ол Джон Роулинстің қызы Луизаға үйленді, олардың үш қызы болды. Біраз уақыт Дорсеттегі Уинфритте шәкірттер оқытқаннан кейін, 1841 жылы Дональдсон Бьюри Сент-Эдмундстағы Король Эдвард мектебінің директоры болып тағайындалды, бұл тағайындама мекеме үшін де, өзі үшін де апатқа ұшырады. Ол шешім қабылдау және басқару қабілеттерінде кемшіліктері болды, оның бағыныштарында мектеп құлдырады, латын және грек грамматикаларын жариялап, беделге қол жеткізуге тырысқанына қарамастан, бұл грамматикалар оның жеке ықпалынан тыс аймақтарда аз қызығушылық тудырып, оны дау-дамаға салған еді. Бұл грамматикалар мектептерде пайдалануға тым ғылыми болған болуы мүмкін, ал ол стандартты грамматикалардың кемшіліктері туралы ойын ашық білдірген. Дональдсон Бьюри Сент-Эдмундстың мәдени өміріне белсенді қатысып, Афинеумды жақсартуға үлкен үлес қосты.