Кіріспе

Голландиялық классикалық ғалым (1813–1889)

Карел Габриэль Кобе (28 қараша 1813 – 26 қазан 1889) – голландиялық классикалық ғалым.

Өмірбаян

Ол Парижде дүниеге келген, бірақ Нидерландыда, Гимназия Хаганумда және Лейден университетінде білім алған. Университет оған құрметті диплом беріп, саяхат демалысын алу үшін үкіметке ұсынды. Оның саяхатының ресми мақсаты – Киликиялық Симплицийдің мәтіндерін салыстырып тексеру еді, бірақ ол бұл іске көп уақыт жұмсаған жоқ. Ол итальян кітапханаларындағы грек қолжазбаларының көбін зерттеді және бес жылдан кейін палеография саласында терең біліммен оралды. 1846 жылы Кобе үйленді және сол жылы Лейденде ерекше профессорлық қызметке тағайындалды. Ол өмірінің соңына дейін сонда тұрды. 1889 жылдың желтоқсан айында "Классикалық шолу" журналында У.Г. Ратерфорд жазған мақтаулы некролог жарияланды.

Шығармалары

1836 жылы Кобе «Просопография Ксенофонта» атты эссесі үшін алтын медаль алды. Бұл эссе Ксенофонттың «Меморабилия», «Симпозиум» және «Экономикус» шығармаларындағы кейіпкерлерді сипаттайды. Оның 1840 жылғы «Observationes criticae in Platonis comici reliquias» еңбегі сыншыл қабілетін көрсетті. Кобеттің 1846 жылғы тұсаукесер сөзі «De Arte interpretandi Grammatices et Critices Fundamentis innixa» деп аталып, 19 ғасырда жазылған латын прозасының ең кемелді туындысы деп есептеледі. 1850 жылы Кобе «Белгілі философтардың өмірі» (Diogenis Laertii De Clarorum philosophorum vitis, dogmatibus et apophthegmatibus libri decem, Pariisis, Didot) кітабының маңызды сындық басылымын жариялады. 1856 жылы ол «Мнемосин» филологиялық журналының редакторларының бірі болды және оны классикалық журналдардың арасында жетекші деңгейге көтерді. Ол көптеген сындық ескертулер мен түзетулер енгізді, олар кейіннен «Novae Lectiones», «Variae Lectiones» және «Miscellanea Critica» аттарымен кітап түрінде жинақталды. 1875 жылы ол Лейденнің үш жүз жылдық мерекесіне белсенді қатысып, латын тілінде импровизация жасау қабілетімен барлық тыңдаушыларын таң қалдырды. 1884 жылы денсаулығы нашарлағандықтан, ол профессорлық қызметтен зейнеткерлікке шықты. Кобеттің сыншы ретіндегі ерекше қаруы – палеография саласындағы терең білімі, сонымен қатар сирек кездесетін өткір зердесі мен классикалық әдебиет туралы кең білімі болды. Ол қиын мәтіндерді түзетуде басқа ғалымдардың пікірлерін ескермей, тым әуес болуы мүмкін. Ол неміс сыншыларына құрмет көрсетпеді және ең жақсы үйлесім – ағылшынның салауатты ойлау қабілеті мен француздық талғам екенін айтты. Ол әрқашан ағылшыздарға алғысын білдіріп, оның ұстаздары үш Ричард болғанын мәлімдеді: Ричард Бентли, Ричард Порсон және Ричард Доусс.