Кіріспе

Электр өткізгіш металдарды пішіндеу процесі

Электр химиялық өңдеу (ЭХМ) – металды электр химиялық процесс арқылы алып тастау әдісі. Ол көбінесе жаппай өндіріс үшін, сондай-ақ өте қатты материалдарды немесе дәстүрлі әдістермен өңдеу қиын материалдарды өңдеу үшін қолданылады. Оның қолданылуы электр өткізгіш материалдармен ғана шектеледі. ЭХМ титан алюминийлері, Инконел, Веспалой және жоғары никель, кобальт және рений қорытпалары сияқты қатты және экзотикалық металдардағы кішкентай немесе ерекше пішінді бұрыштарды, күрделі контурларды немесе қуыстарды кесуге мүмкіндік береді. Сыртқы және ішкі геометрияларды өңдеуге болады. ЭХМ процесінде теріс зарядталған (катод) кескіш құрал оң зарядталған (анод) жұмыс дайындамасына жылжытылады. Белгіленген температурадағы қысыммен электролит кесу аймағына анод материалының "балқуының" жылдамдығына тең жылдамдықпен жіберіледі. Құрал мен жұмыс дайындамасы арасындағы аралық 80–800 микрометр (0.003–0.030 дюйм) аралығында өзгереді. Ал 1929 жылы В. Гуссеф эксперименталды ЭХМ процесін жасаған, бірақ 1959 жылы Анокут Инжиниринг компаниясы коммерциялық процесті енгізді. Б. Р. және Ж. И. Лазаренко металды алып тастау үшін электролизді қолдануды ұсынғандары үшін де мақталады. Жоғары сапалы беттік қабатты алуға болады. Құрал мен жұмыс материалы арасында тікелей жанасу болмайды, сондықтан күштер мен қалдық кернеулер туындамайды. Өнімнің беткі өңделуі өте жақсы. Аз мөлшерде жылу бөлінеді.

Кемшіліктер

Тұзды (немесе қышқыл) электролит құралға, өңделетін детальға және жабдыққа коррозия тудыру қаупін келтіреді. Оны жұмсақ материалдармен пайдалануға болмайды.

Қатысушы ағымдар

Қажетті ток материалды алып тастаудың қажетті жылдамдығына пропорционалды, ал материалды алып тастау жылдамдығы (мм/минутпен) квадрат миллиметрге шаққандағы ампер санына пропорционалды. Типик тоқтар 0,1 амперден квадрат миллиметрге 5 амперге дейін ауыспалы. Осылайша, 1x1 мм өлшемді құралмен жасалған кішкентай тесік кесу үшін, баяу кесу кезінде тек 0,1 ампер қажет болады. Дегенмен, үлкен аумақта жылдам кесу үшін, кез келген механикалық өңдеу процесі сияқты, көбірек ток қажет болады – материалды жылдамырақ алып тастау үшін көбірек қуат керек. Сонымен, егер 100x100 мм аумақта квадрат миллиметрге 4 ампер ток тығыздығы қажет болса, онда 40 000 ампер (және көп мөлшерде салқындатқыш/электролит) қажет болады.

Құрылғы мен жабдық

ECM машиналары тік және көлденең типтерде келеді. Жұмыс талаптарына қарай, бұл машиналар да әртүрлі өлшемдерде жасалады. Тік машина негізден, бағанадан, үстелден және шпиндель басынан тұрады. Шпиндель басында құралды автоматты түрде жылжытатын және катод (құрал) мен дайындама арасындағы қашықтықты басқаратын сервомеханизм болады. Алты осьті CNC машиналары қолжетімді. Мыс көбінесе электрод материалы ретінде қолданылады. Латунь, графит және мыс-вольфрам да жиі қолданылады, себебі оларды өңдеу оңай, олар тоқ өткізгіш материалдар және олар коррозияға тұрақты.

ЭДМ мен ЭКМ арасындағы ұқсастықтар

Құрал мен жұмыс дайындамасы өте кішкентай аралықпен бөлінеді, яғни олардың арасында тікелей жанасу болмайды. Құрал мен материалдың екеуі де электр тогын өткізгіш болуы керек. Жоғары капиталдық инвестиция талап етіледі. Жүйелер көп қуатты пайдаланады. Құрал мен жұмыс дайындамасы арасындағы орта ретінде сұйықтық қолданылады (ЭКМ үшін өткізгіш, ал ЭДМ үшін диэлектрик). Құрал жұмыс дайындамасына үздіксіз жылжып, олардың арасындағы тұрақты арақашықтықты сақтайды (ЭКМ кейде үзіліспен немесе циклдік, көбінесе жартылай, құралды кері тартуды қамтуы мүмкін).

ЭКМ мен ЭКГ арасындағы айырмашылық

Электрохимиялық ұнтақтау (ЭКГ) электрохимиялық өңдеуге (ЭКМ) ұқсас, бірақ өңделетін бұйымның пішінін қайталайтын құралдың орнына контурлы өткізгіш ұнтақтау дөңгелегін пайдаланады.