Кіріспе

Солтүстік жотасы – Тринидад және Тобаго Республикасының негізгі аралы Тринидадтың солтүстігіндегі биік төбелердің тізбегі. Бұл жота батыс жағалаудағы Чагуарамас түбегінен шығыстағы Токоға дейін созылады. Солтүстік жотасы Тринидадтың жер ауданының шамамен жиырма бес пайызын құрайды.

География

Солтүстік тау жотасы батыстағы Чагуарамас түбегінен шығыстағы Токоға дейін созылады. Шығыс Солтүстік жотасы (Аримадан шығысқа қарай орналасқан аймақтар) ең көп орманды болып қала береді. Ариманың батысындағы, әсіресе оңтүстік беткейлер мен аңғарлар, кең ауқымда орманнан айырылған, себебі олар аралдың ең көп халқы қоныстанған бөліктерінің солтүстігінде орналасқан. Солтүстік тау жотасының батыс шетінде астана Порт-оф-Испания тауға қарай көтеріліп, аңғарлар мекенделген және көбінесе орманды жерлер жойылған. Арима аңғары, негізінен осы аңғардағы Аса Райт табиғат орталығының болуына байланысты, әлі де батыстағы орманды қалған аңғар болып табылады. Таулар солтүстік Тринидадтың жазықтарынан (соқталған Шығыс-Батыс дәлізі) тікелей көтеріледі, бірақ ең биік екі шыңы – Эль-Серро-дель-Арипо және Эль-Тукуше ғана 900 метрден асып түседі. Оңтүстікке қарайтын аңғарлар таулардың тереңіне дейін созылып, Карони өзені сияқты ірі өзендерді қоректендіреді, ал солтүстікке қарайтын аңғарлар көбінесе қысқа болып, кішкентай арналармен суға толы. Солтүстік тау жотасында көптеген өзендер мен шарлауықтар бар. Ең биік шарлауық – Маракас шарлауығы, оның биіктігі 91,5 метр (300 фут). Басқа шарлауықтарға Ринкон, Рио-Секо және Марианна шарлауықтары жатады.

Геология

Солтүстік тау қатары негізінен шөгінді тау жыныстарынан, шисталардан және әктастардан құралған; қатардың шығыс бөлігінің кейбір жерлері вулканизм нәтижесінде пайда болған. Еліміздің ең ірі үңгірлер жүйесі – Арипо үңгірі Солтүстік тау қатарында орналасқан. Үңгірлерде сталагмиттер мен сталактиттер кездеседі. Бұл үңгірлерде түнгі құстар – май құстары және жартас құстары қоныстанады. Рио-Секо сарқырамасының арналарында көптеген күкірт бұлақтары табылады, бұл аймақтың вулканизммен байланысты екенін көрсетеді.

Экология

Оңтүстік Америка құрлығы мен Кариб аралдарының түрлерінің біріккен комбинациясын ұсынатын Солтүстік тау жотасының биологиялық әртүрлілігі жоғары. Тығыз орманды тау шатқалдарында 100-ден астам сүтқоректілер түрі және 430 құс түрі қоныстанған. Қызыл айқайшыл маймылдар, капучин маймылдары, жаңа тропикалық өзен сусарлары, мойынды пекари, оцелоттар және қызыл брокет бұғылары сияқты жануарлар, мысалы, жасыл шұрайлы ормандарда мекендейді, бұл Солтүстік тау жотасын Кариб аймағында мұндай түрлерді қамтитын жалғыз таулы аймасқа айналдырады. Жоталардың көп бөлігі орманды, алайда орманды жерлердің кемуі және өрттік саванналардың пайда болуы Тринидадтағы маңызды экологиялық мәселелердің бірі болып табылады. Эль Серро дель Арипо және Эль Тукуше тауларының шыңдарындағы өсімдік жамылғысы төменгі тау ормандарынан едәуір өзгеше. Эльфтік ормандар мен бұлтты ормандар шыңдарды жабады және Эль-Тукуше алтын ағаш бақасының сирек кездесетін мекені болып табылады.