Кіріспе

Кеңес Ресейінің теңіздік патрульді және ASW ұшағы – Ильюшин Ил-38 "Дельфин". Бірінші өндірістік ұшақ 1967 жылдың қыркүйегінде пайда болды. Туполев Ту-95 стратегиялық бомбалаушы ұшағының ұзақ қашықтықты және әмбебап Туполев Ту-142 нұсқасы қолданысқа енгенге дейін 1972 жылға дейін өндіріс жалғасты. Ұшақ конструкциясы Ил-18 негізінде жасалған, бірақ қанаттары 3 метрге (9.84 фут) алға жылжытылған. Ил-18-ден өзгеше, Ил-38-дің тек алдыңғы бөлігі ғана герметикалық. Құйрығында магниттік аномалия детекторлары (MAD) орналасқан, ал алдыңғы бөлігінің астында "Беркут" ("Алтын бүркіт") іздеу радарі ("Жылы көз" деп НАТО атады) орналасқан, ол үлкен радиолокациялық қаптамамен қоршалған. Қанаттың алдында сонобуйларды, ал қанаттың артында қару-жарақтарды сақтауға арналған екі ішкі бөлімше бар. Қазіргі таңдағы Ресей Әскери-теңіз авиациясында олардың шамамен 30-ы қолданыста. 1977/78 жылдары Үндістанға 5 ұшақ жіберілді. Үндістан Әскери-теңіз күштерінің Ил-38 ұшақтары жаңарту үшін Ресейге қайтарылды. Жаңарту нәтижесінде жаңа Sea Dragon авионикалық кешені, жаңа радар, мұрын бөлігінің астында алға қаратылған инфрақызыл сенсор және алдыңғы фюзеляждың үстінде тіреулерге орнатылған электрондық барлау жүйесі енгізіледі. Үндістанның Ил-38 ұшақтары Х-35Е зымырандарын да қолдана алады. 2017 жылдың ақпан айында Ресей Әскери-теңіз күштері 30 жаңартылған Ил-38Н ұшағын алу жоспарлап отырғаны хабарланды.

Пайдалану тарихы

Оның бір прототипі 1970-ші жылдардың басында теңізге мәжбүрлі түрде қонған кезде жоғалып кеткен. 2023 жылдың 31 қазанында Үндістан Әскери-теңіз күштері 46 жылдық және 55000 сағаттық теңіз бақылауының жиынтығымен 3 ұшағын қызметтен шығарды. Олар Әскери-теңіз күштерін жаңарту аясында Boeing P-8I Neptune және HAL 228 ұшақтарымен алмастырылды.