Кіріспе

Chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 464400496
| ImageFile = Натрий хлорат компоненті иондары 2D.png
| ImageSize = 150px
| ImageName = Натрий хлораттың скелеттік формуласы
| ImageFile1 = Натрий хлорат.jpg
| ImageName1 = Натрий хлораты ұнтағы
| ImageFile2 = Натрий хлорат.png
| ImageSize2 = 250px
| ImageCaption2 = Натрий хлораттың бірлік ұяшығы
| ImageAlt2 = Натрий хлораттың бірлік ұяшығы
| IUPACName = Натрий хлорат
| OtherNames = Натрий хлорат(V)
|Section1=
|Section2=
|Section5=Chembox Термохимия
| DeltaHf = 365.4 кДж/моль
| GHSSignalWord = Қауіп
| HPhrases = және натрий хлоридін қалдырады. Жыл сайын бірнеше жүз миллион тонна өндіріледі, негізінен жоғары сапалы қағаз өндіру үшін целлюлозаны ағартуға қолданылады.

Қолданылуы

Натрий хлоратының негізгі коммерциялық қолданылуы хлор диоксиді (ClO2) жасау болып табылады. Хлор диоксидінің (ClO2) ең көп қолданылатын саласы, хлораттың шамамен 95%-ын құрайды, – қағаз массасын ақтарту. Қалған, маңыздылығы төмен хлораттардың бәрі натрий хлоратынан алынады, әдетте, тиісті хлоридтермен тұз алмасу арқылы. Барлық перхлорат қосылыстары натрий хлоратының ерітінділерін электролиз арқылы тотықтыру жолымен өнеркәсіптік түрде өндіріледі.

Органикалық синтез

Натрий хлоратын тұз қышқылымен (немесе күкірт қышқылымен және натрий хлоридімен, олардың реакциясы HCl-ды тудырады) органикалық еріткіштерді пайдаланбастан ароматикалық қосылыстарды хлорлау үшін қолдануға болады. Бұл жағдайда оның міндеті HCl-ды тотықтырып, pH деңгейіне қарай HOCl немесе Cl2-ні (жерінде) алу болып табылады, олар белсенді хлорлаушы заттар болып табылады.

Адамға әсері

Натрий хлораты улы: "Бірнеше грамм хлораттың дозасы өлімге алып келеді". Емдеу алмастыру қан құюдан, перитонеальді диализден немесе гемодиализден тұрады.

Құралымдары

Натрий хлораты шаң, шашыратылатын және түйіршік түрінде келеді. Хлораттар мен органикалық қосылыстардың қоспалары жарылыс қаупін қатты арттырады.

Тікелей сатылатын құралымдарда өртке қарсы зат болады. Көптеген коммерциялық хлоратты арамшөптерге қарсы қолданылатын құралдардың құрамында шамамен 53% натрий хлораты бар, ал қалғаны натрий метабораты немесе аммоний фосфаты сияқты өрт басушы заттардан тұрады.

Саудалық атаулар

Натрий хлораты – әр түрлі коммерциялық гербицидтердің белсенді компоненті болып табылады. Натрий хлораты бар өнімдердің кейбір саудалық атаулары: Atlacide, Defol, De Fol Ate, Drop Leaf, Fall, Harvest Aid, Kusatol, Leafex және Tumbleaf. Бұл қосылыны басқа гербицидтермен, мысалы, атразин, 2,4 D, бромацил, диурон және натрий метаборатымен бірге қолдануға болады. 2009 жылға дейін Еуроодақта натрий хлораты кеңінен қолданылатын арамшөптерге қарсы препарат болды, бірақ Еуроодақ регламенттеріне сәйкес қабылданған шешімнен кейін қолданудан алынды. Еуроодақтан тыс жерлерде гербицид ретінде қолданылуына, сондай-ақ хлор диоксиді биоцидтерін өндіру және қағаз өндірісінде ақтарту сияқты гербицидтік емес басқа да қолданылуларына ешқандай әсер етілмейді.

Мәдени сілтемелер

Жаңа Зеландиядағы Масси университетінің тарихшысы Джеймс Уотсон 1930 жылдары жусанды жою үшін гербицид ретінде қолданылған натрий хлоратынан туындаған оқиғалар туралы "Ричард Бакли мырзаның жарылатын шалбарының маңызы" деген кеңінен таралған мақала жазды. Бұл жұмысы үшін ол 2005 жылы Иг Нобель сыйлығына ие болды, ал 2006 жылдың мамырында MythBusters бағдарламасының "Жарылатын шалбар" атты эпизодының негізіне айналды.