Кіріспе

Иктиоптеригия ("балық қанаттары") – 1840 жылы сэр Ричард Оуэннің сол кездегі белгілі юралық ихтиозаврларды көрсету үшін енгізген термині, бірақ қазір бұл термин нағыз Ихтиозаурия және олардың ерте және орта триас кезеңдерінің көне ата-бабалары үшін де жиі қолданылады. Базальды ихтиоптеригиялықтар (нағыз Ихтиозаурияға дейінгі және олардың ата-бабалары) көбінесе кішкентай (бір метрден кем ұзындығы бар), созылған денелі және ұзын, шпул тәрізді омыртқалы болған, бұл олардың иректей жүзгенін көрсетеді. Бұл оларға шапшаң қозғалуға және маневрлеуге мүмкіндік берді, бұл жай суда аң аулауда тиімді болды. Осы ерте кезеңде олардың қанаттары қалыптасқан, арнайы жануарлар екені анық болды және құрлықта қозғала алмаған. Бұл жануарлар Пангеяның солтүстік жартысының жағалауында кеңінен таралған сияқты, өйткені олар Оленек (Триастың ерте кезеңі) және Жапония, Қытай, Канада және Шпицберген (Норвегия) аймақтарының ерте Анисиан (Орта Триас кезеңінің ерте кезеңі) қабаттарынан табылған. Орта Триас кезеңінің соңына қарай діңгек тобының өкілдері жойылып, олардың орнына нағыз ихтиозаврлар келді. Теңіздік ихтиоптеригиялықтардың қазба қалдықтары және бүгінгі күнге дейін табылған ең көне ихтиоптеригиялық қалдықтары Шпицберген (Свалбард) аймағындағы Оленек дәуіріндегі Викингхогда формациясынан белгілі. Бұл тау жыныстары Пермь-триас жойылу оқиғасынан кейін шамамен 2 миллион жыл бұрын пайда болған, бұл ихтиоптеригиялықтар кем дегенде Триас кезеңінің басында, Кейінгі Смиттендік дағдарысынан бұрын (ихтиоптеригиялықтар терең суларда, ал темноспондильдер жай суларда үстемдік етуіне мүмкіндік берген кең таралған мұхит аноксиялық оқиғасы) пайда болғандығын көрсетеді және ихтиозауроморфтардың барлығы Пермь кезеңінде пайда болып, Пермь-триас жаппай жойылудан аман қалған.

Филогения

Төменде Cuthbertson және авторлардың 2013 жылғы еңбегінен өңделген кладограмма келтірілген.

Жалпы сілтемелер

Эллис, Ричард, (2003) Теңіз айдаһарлары Тарихқа дейінгі мұхиттардың жыртқыштары. Канзас университетінің баспасы
МакГоуэн, С. және Мотани, Р. (2003) Иктиоптеригия, Палеогерпетология нұсқаулығы, 8-бөлім, Verlag Dr. Friedrich Pfeil