Француздық анимация тарихы: Бастаулары мен дамуы

Кіріспе

Француз анимациясының тарихы әлемдегі ең ұзақ тарихтардың бірі болып табылады, себебі Франция 19 ғасырдың соңына дейінгі ең алғашқы анимациялық фильмдерді жасады және ерте анимацияның көптеген негізгі технологияларын ойлап тапты. Алғашқы бейнеленген фильмді француз Эмиль Рейно жасаған, ол зоотроптың жетілдірілген нұсқасы – праксиноскопты құрастырды, ол 16 кадрға дейінгі анимациялық фильмдерді және шамамен 500-600 суреттен тұратын фильмдерді көрсетуге қабілетті болды. Бұл фильмдер 1892 жылғы 28 қазанда Париждегі Гревин мұражайындағы өзінің Théâtre Optique-інде көрсетілді. Эмиль Коль 1908 жылы қағазға салынған, ең алғашқы анимациялық мультфильм деп саналатын «Фантасмагорияны» жасады. Фильмде көптеген түрленетін кейіпкерлер бейнеленген. Ол сонымен қатар 1910 жылы қуыршақ анимациясын, 1911 жылы пикселяцияны және 1916 жылы «La journée de Flambeau» (сонымен қатар «Flambeau, chien perdu» деп белгілі) атты алғашқы анимациялық сериалды бастаған деп есептеледі.

Басқа да елеулі француз анимациялары

Une Nuit sur le Mont Chauve (Түнгі бал тауы), 1933 жылы Александр Алексеев пен Клэр Паркер режиссерлік етті. Анимация толығымен Алексифф пен Паркер өнертапқан, анимациялық гравюра әсерін беретін құрылғыны пайдалана отырып жасалды. Le Roman de Renart (Түлкінің хикаясы), 1930/1937, режиссері Ладислав Старевич. Француз анимациясының алғашқы көркем фильмі. Анимация 1930 жылы аяқталды, бірақ саундтрек тек 1937 жылы қосылды, ол неміс тілінде болды. 1941 жылы француз тіліндегі нұсқасы шықты. La Demoiselle et le violoncelliste (Қыз бен виолончельші), 1965 жылы Жан Франсуа Лагуиони режиссерлік етті. Лагуионидің алғашқы фильмі, ол 1965 жылы Аннеси Гран-приін жеңіп алды. 1967 жылы Рей Гуссенс режиссерлік еткен "Астерикс гал" (Astérix le Gaulois) фильмі жарық көрді. Бұл ұзақ жылдар бойы жарияланған Астерикс комикстеріне негізделген алғашқы фильм болды; ол комикстердің авторлары Рене Госкини мен Альберт Удерзоның білімінен тыс жасалды және жанкүйерлерге көп ұнаған жоқ. Келесі жылы (1968), Госкини мен Удерзо режиссер Ли Пайантпен бірлесіп "Астерикс пен Клеопатра" (Astérix et Cléopâtre) атты жалғасын жасады. Рене Лалудың алғашқы көркем фильмі – "Жабайы планета" (La Planète sauvage, 1973), Чехословакияда анимацияланған ғылыми-фантастикалық анимация, ол 1973 жылғы Канн кинофестивалінде Гран-при жеңіп алды. Лалу екі басқа фильмге режиссерлік жасады: Les Maîtres du temps (1982, атақты француз комиксінің суретшісі Мёбиуспен бірлесіп, Венгрияда анимацияланды) және Gandahar (1988, Солтүстік Кореяда анимацияланды). Le Roi et l'oiseau (Патша мен сұңқар), 1980 жылы Пол Гримо режиссерлік етті. 1948 жылы "Шопан қыз бен түтік тазалаушы" (La Sheperdess et le Chimney Sweep) ретінде басталды; жапон режиссерлері Хаяо Миядзаки мен Исао Такахата оны өздеріне үлгі еткендерін айтты. Алғашқыда 1948 жылы өндіріске кіріскен, оның өндірісі 30 жылдан астам уақытқа созылды, бұл оны тарихтағы ең ұзақ өндіріс кезеңдерінің біріне айналдырды. Maurice Benayoun және François Schuiten жасаған Quarxs (1989–1993) компьютерлік анимациялық сериалдардың алғашқыларының бірі және HD форматында жасалған алғашқы сериал болды. Көптеп таралған және марапатталған Quarxs теледидардағы 3D анимациялық сериалдарға жол ашты. Les Aventures de Tintin (Тинтиннің оқиғалары), 1990 жылы басталды, режиссері Стефан Бернаскони. Белгияның сол аттас атақты комиксіне негізделген телесериал. Michel Ocelot режиссерлік еткен "Кирику және сиқыршы" (Kirikou et la sorcière), 1998 жылы Батыс Африка халық ертегісіне негізделген сыншылар жоғары бағалаған фильм; жапондық дубляжын Исао Такахата жазды және Studio Ghibli шығарды. "Азур мен Асмар: Принцтердің ізденуі" (Azur & Asmar: The Princes' Quest), сол режиссердің және Италия, Бельгия және Испанияда бірлесіп түсірілген, "Үздік анимациялық фильм" номинациясы бойынша Гойя сыйлығына ұсынылды, оның музыкасы "Сезар" сыйлығы бойынша "Фильм үшін жазылған үздік музыка" номинациясы бойынша ұсынылды және 2007 жылғы Загреб әлемдік анимациялық фильмдер фестивалінде "Үздік анимациялық фильм" жүлдесін жеңіп алды. Sylvain Chomet режиссерлік еткен "Бельвильдің үштігі" (Les Triplettes de Belleville), 2003 жылы екі "Оскар" сыйлығына ұсынылды – "Үздік анимациялық фильм" және "Belleville Rendez-vous" әні үшін "Үздік түпнұсқа ән" (2004). Шометтің тағы бір фильмі "Иллюзионист" (The Illusionist) 2011 жылы "Үздік анимациялық фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылды (оған "Алтын глобус" сыйлығының "Үздік анимациялық фильм" номинациясы да берілді). Chris Delaporte және Pascal Pinon режиссерлік еткен "Kaena: Пайғамбарлық" (Kaena: La prophétie), 2003 жылы Канадамен бірлесіп түсірілген CGI фантастикалық фильмі. Бұл фильм сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтсіз болды. Vincent Chalvon Demersay және David Michel жасаған "Тотальль шпион" (Totally Spies), 2001 жылы басталды. АҚШ-пен бірлесіп түсірілген телесериал; француз анимациясының АҚШ-тағы ең үлкен жетістіктерінің бірі. Marjane Satrapi режиссерлік еткен "Персеполис" (Persepolis) 2007 жылы жарық көрді және 80-ші "Оскар" сыйлығында "Үздік анимациялық фильм" номинациясына ұсынылды (оған BAFTA сыйлығының "Үздік анимациялық фильм" номинациясы да берілді). Alain Gagnol және Jean Loup Felicioli режиссерлік еткен "Париждегі мысық" (A Cat in Paris) 84-ші "Оскар" сыйлығында "Үздік анимациялық фильм" номинациясына ұсынылды. "Кішкентай ханзада" (The Little Prince) француз және итальян анимациялық фильмдерінің ішіндегі ең табыстысы.

Une Nuit sur le Mont Chauve (Night on Bald Mountain), 1933, directed by Alexander Alexeieff and Claire Parker. Animated entirely using the pinscreen apparatus, a device invented by Alexieff and Parker that gives the impression of animated engravings. Le Roman de Renart (The Tale of the Fox), 1930/1937, directed by Ladislas Starevich. The first French animated feature film. The animation was finished in 1930 but a soundtrack was only added in 1937, and it was a German one. A French language version was released in 1941. La Demoiselle et le violoncelliste (The Girl and the Cellist), 1965, directed by Jean François Laguionie. Laguionie's first film, which won the Annecy Grand Prix in 1965. 1967 saw the release of Astérix le Gaulois (Asterix the Gaul), directed by Ray Goossens. This was the first movie based on the long running Asterix comics; it was made without the knowledge of the comics' creators René Goscinny and Albert Uderzo, and is not widely liked by fans. The following year (1968), Goscinny and Uderzo worked with co director Lee Payant on a sequel, Astérix et Cléopâtre (Asterix and Cleopatra). René Laloux's first feature film La Planète sauvage (The Savage Planet, 1973), a cutout animation science fantasy that was animated in Czechoslovakia, which won the Grand Prix at the 1973 Cannes Film Festival. Laloux went on to direct two other features; Les Maîtres du temps (1982, a collaboration with the famed French comics artist Mœbius animated in Hungary) and Gandahar (1988, animated in North Korea). Le Roi et l'oiseau (The King and the Mockingbird), 1980, directed by Paul Grimault. Begun in 1948 as The Sheperdess and the Chimney Sweep; cited by the Japanese directors Hayao Miyazaki and Isao Takahata as an influence. Originally produced in 1948, it had a production time of over 30 years, making it one of the longest production periods in history. Quarxs 1989–1993 by Maurice Benayoun and François Schuiten, was one of the earliest computer animated series and the first one produced in HD. Widely broadcast and awarded, Quarxs opened the path to 3D animated series on TV. Les Aventures de Tintin (The Adventures of Tintin), began 1990, directed by Stéphane Bernasconi. TV series based on the famous Belgian comic of the same name. Kirikou et la sorcière (Kirikou and the Sorceress), 1998, directed by Michel Ocelot. Critically acclaimed movie based on a West African folktale; the Japanese dub was written by Isao Takahata and released by Studio Ghibli. Azur & Asmar: The Princes' Quest, by the same director and co produced in Italy, Belgium and Spain, was nominated for a Goya Award for Best Animated Film, its score was nominated for the César Award for Best Music Written for a Film at the César Awards 2007 and it won the best animated feature at the Zagreb World Festival of Animated Films 2007. Les Triplettes de Belleville (The Triplets of Belleville), 2003, directed by Sylvain Chomet was nominated for two Academy Awards – Best Animated Feature and Best Original Song for "Belleville Rendez vous" in 2004. Another movie of Chomet, The Illusionist, was nominated for the Academy Award for Best Animated Feature in 2011 (it was also nominated for a Golden Globe Award for Best Animated Feature Film). Kaena: La prophétie (Kaena: The Prophecy), 2003, directed by Chris Delaporte and Pascal Pinon. A CGI fantasy movie co produced with Canada. It was both critical and commercial failure. Totally Spies, began 2001, created by Vincent Chalvon Demersay and David Michel. TV series co produced with the USA; one of French animation's biggest hits Stateside. Persepolis, directed by Marjane Satrapi, was released in 2007 and was nominated for an Academy Award for Best Animated Feature at the 80th Academy Awards (it was also nominated for a BAFTA Award for Best Animated Film). A Cat in Paris, directed by Alain Gagnol and Jean Loup Felicioli, was nominated for an Academy Award for Best Animated Feature at the 84th Academy Awards. The Little Prince is actually the most successful French and Italian animated film.