Кіріспе

Солтүстік Англиядағы жағалау курорты

Нью-Брайтон – Уоллси қаласының жағалау курорты және шағын ауданы, Уиррал түбегінің солтүстік-шығыс ұшында орналасқан. Ол Чеширдің дәстүрлі графтығында жатыр және қазіргі уақытта Мерсисайдтағы Уиррал метрополитендік округінің құрамына кіреді. Оның Ирланд теңізі мен Мерси өзенінің сағасын жағалайтын құмды жағажайлары және Ұлыбританиядағы ең ұзын серуендеу жолы бар. 2011 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 14 859 адамды құрады.

Тарих

XIX ғасырға дейін бұл аймақ контрабанда және кеме апаттарымен танымал болды, ал құпия жер асты қуыстары мен туннельдер әлі де бар деген әңгімелер айтылады. Сонымен қатар, ол Мерси сағасының кіреберісінде стратегиялық маңызға ие болды. Перч-Рок бекінісі 1829 жылы салынды. Онда негізінен 32 фунттық 18 зеңбірек орнатылды, ал 1899 жылы 3 6 дюймдік зеңбірек қосылды. Бастапқыда үлкен толқын кезінде аралы болып қалған, кейіннен жағалауды мелиорациялау арқасында толық қолжетімді болды. 1830 жылы Ливерпуль саудагері Джеймс Атертон Рок-Пойнттегі жерді сатып алды, онда теңізге және Мерси өзеніне керемет көрініс ашылып, жақсы жағажай бар еді. Оның мақсаты – оны сол Регент кезеңіндегі ең әсем теңіз жағалауы курорттарының бірі – Брайтон сияқты, ақсүйектер үшін тартымды тұрғын үй және демалыс орнына айналдыру еді, содан барып "Жаңа Брайтон" аталды. Ұзақ өтпей, қарқынды даму басталды, үйлер сағаға қарай төбеге қарай жайыла бастады, ал 1851 жылы бұрынғы ұнтақ қоймасы жабылды. XIX ғасырдың соңғы жартысында Нью-Брайтон Ливерпуль және Ланкаширдің өнеркәсіптік қалаларына қызмет ететін танымал теңіз жағалауы курорты ретінде дамыды, көптеген ірі үйлер арзан қонақ үйлерге айналдырылды. Теңіз жағалауы құрылыстарындағы шебер архитекторлардың бірі Эугениус Бирч жобалаған Нью-Брайтон пирсі 1867 жылы ашылды, ал Сеакомбтан Нью-Брайтонға дейінгі жаяу жолы 1901 жылы аяқталды. Бұл өз алдына демалыс орны ретінде қызмет етті, сонымен қатар саға бойындағы дамуды байланыстырып, кейіннен батысқа қарай Лисоуге дейін ұзартылды, осылайша Ұлыбританиядағы ең ұзын жаяу жолына айналды. 1872 жылы күнделік жазушы Фрэнсис Килверт Мерси өзені мен курортты былай деп сипаттады: "Өзенмен жоғары-төмен қозғалатын кемелердің алуан түрлілігі – кемелер, баркалар, бригтер, бригантиналар, шкунерлер, кескіштер, көмір тасымалдаушылар, буксирлер, бу қайықтары, баржалар, "флеттер", төрт мачтасы бар алып көшпелі лайнерлерден бастап кішкентай желкенді және ескек қайықтарға дейін барлығы бар. Нью-Брайтон жағажайларында Ливерпульдің орта таптық тұрғындары мен демалысқа шыққан балалар көптеп кездеседі". 1880 жылдардан бастап Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Нью-Брайтон Басс экскурсияларының танымал бағыттарының бірі болды, онда 15 пойыз 8000–9000 Басстың Бертон сыра қайнату зауытының қызметкерлерін жыл сайын теңіз жағалауына алып жүрді.

ХХ ғасыр

Жаңа Брайтон мұнарасы, елдегі ең биігі, 1900 жылы ашылды, бірақ 1919 жылы жабылды, көбінесе Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде күтімнің жетіспеуіне байланысты. Мұнараның бөлшектелуі 1921 жылға дейін аяқталды. Салынған кезде ол 90 000 фунт стерлингке салынған Ұлыбританиядағы ең үлкен лидо болды. Тұзды сулы бассейн 1990 жылға дейін сақталды, содан кейін дауыл кезінде зақымданып, кейіннен бұзылды. Одан кейін паромдық пирс және қону платформасы бөлшектелді. 1977 жылға қарай, жағалау пирсі де осы тағдырға ұшырады. 6 км (4 миль) ұзындығындағы Солтүстік Вирал жағалау паркі Жаңа Брайтон мен Меолс арасында орналасқан.

Қаңқалы тау

Форт Перч Рок – 1825 және 1829 жылдар арасында салынған, 1826 жылы негізі қаланған жағалау қорғаныс батареясы. Ол Ливерпуль портын қорғау мақсатымен салынды және ескі Перч Рок маягының орнына нығайтылған маяқ ретінде ұсынылған, бірақ жеке маяқ салынды. Қазір жабық.

Маяк

Жаңа Брайтон маяғы бастапқыда Перч Рок маяғы деп аталды. Қазіргі құрылысы 1827 жылы басталды, бірақ 1683 жылдан бері осы жартаста жарық күйінде сақталып келді. Оны Джон Фостер-младший Эддистоун маяғының үлгісімен жобалаған, ал Томкинсон & Компания Англсиден мәрмәр тас алып келгенмен салды.

Шіркеулер

Нью-Брайтонның аспан сызығын биіктеп тұрған, Мерси өзенінен көрінетін екі танымал шіркеуі бар. Виктория жолындағы сэр Джордж Гилберт Скотт салған англикандық Сент-Джеймс шіркеуі жұқа тік бұрышты мұнарасы және көпбұрышты апсидімен ерекшеленеді. Қазір ол Жаңа Брайтонның келушілер орталығына ие. 1935 жылы құрылысы аяқталған Атертон көшесінің үстіңгі бөлігіндегі Санкт-Петр және Пауылдың Рим-католик шіркеуі – Римдік Гесу стиліндегі ІІ санаттағы ескерткіш, барабаны бар үлкен күмбезбен безендірілген. Теңізден келген теңізшілер "Үй күмбезі" деп атаған бұл шіркеу 2008 жылы жабылып, 2011 жылы қайта ашылды.

Қара інжу

Қара інжу пірат кемесі – мұнара маңындағы жағажайда орналасқан қоғамдық өнер инсталляциясы. Үш мачталы піраттық соғыс кемесінің көшірмесі, ол негізінен жағалаудан табылған қалдықтар мен суға шағылысқан ағаштан салынған. Көркем туындыға тән емес, ол көптеген басқа да іс-шараларға орталық болып табылады, алайда көбінесе балалардың ойын құрылымы ретінде, сондай-ақ RNLI жаттығулары, тойлар мен суретке түсіруге танымал нысан ретінде қолданылады. 2013 жылы жергілікті суретшілер Майор Мейс және Фрэнк Лунд салған бұл "кеме" қазір теңіз жағасындағы жартылай тұрақты белгіге айналып, жыл сайын мыңдаған туристерді және ұлттық медиа назарын тартады.

Демалыс

Жаз айларында Вейл паркінде әр апта сайын мыс оркестр концерттері болады.

Басқару

Нью-Брайтон Уоллси парламенттік округінің құрамына кіреді және 2019 жылғы жалпы сайлауда мандатын сақтап қалған Лейборист партиясының депутаты Анжела Игл өкілдік етеді. Нью-Брайтон – Уиррал метрополитендік ауданының сайлау округі, ал Уиррал өзі Мерсисайд метрополитендік графтығының ауданы болып табылады.

Экономика

Теңіз жағалауындағы курорттың типік мысалы ретінде Нью-Брайтон жағажайға іргелес көптеген туристік тартымдылықтар мен мүмкіндіктерге ие. Бұл тартымдылықтардың дені 2011 жылы ашылған 60 миллион фунт стерлингтік «Marine Point Leisure and Retail» даму жобасына шоғырланған. Оған 66 бөлмелі Travelodge қонақ үйі, түрлі кафе-барлар мен мейрамханалар, Morrisons супермаркеті және 8 экранды сандық мультиплекс кинотеатры The Light кіреді. Басқа да тартымдылықтардың қатарында Риверсайд боулинг алаңы және 2008 жылы қаланың жаңаруының бірінші кезеңі ретінде қайта салынған, сондай-ақ конференц-орталыққа ие Флорал Павильон театры бар. Мемлекеттік инфрақұрылымға да маңызды инвестициялар жасалды, оның ерекше назар аударатын жерлері – модельдік қайықтар көлі және жағажай серуендеу жолағы. Белгілі Starbucks және Costa Coffee кофе желілері Нью-Брайтон қаласында салынды, бұл көптеген адамдарды қызықтырды. Мексикалық Chimichanga мейрамханалар желісі де салынды және мәдени тартымдылыққа үлес қосты, бүгінгі күнге дейін Нью-Брайтонның дамитын мәдениетіне танымал желілер қосылып келеді. Кіру тегін жылдық іс-шара болып табылатын Wirral Show Нью-Брайтон қаласындағы Король парадынан тыс ашық алаңда өткізілді. 2009 жылы 33 жылдан кейін Wirral Show тоқтатылатыны жарияланды. Жаңартылған теңіз көлін пайдаланған желкендік мектебі 2015 жылы жабылды.

Музыка

Музыкалық жағынан Нью-Брайтон алғаш рет ұлттық деңгейде танымал болды, когда Гранвилл Банток, кейіннен Ұлыбританияның ең өнімді композиторларының бірі ретінде аталған, Нью-Брайтон мұнарасының концерттік тобына жетекшілік етті. Банток әдеттегі билер мен марштардан тұратын халыққа бағытталған бағдарламаны жалғастырудың орнына, оны кәсіби оркестрге айналдыруға кірісті. Сол кездегі ерекшелік – оркестр заманауи классикалық музыка орындап, қазіргі композиторларды қолдады, тіпті кейде бүкіл концерттік бағдарламаны бір композитордың шығармаларына арнады. Бұл жаңалыққа Стэнфорд, Пэрри, Кордер, Маккензи және Эльгар сияқты британдық музыканың көрнекті өкілдері Нью-Брайтонға дирижерлікке және орындауға келді, ал Нью-Брайтон оркестрі Бантоктың қызмет ету кезеңінің соңына дейін ұлттық құрметке ие болды. The Beatles өздерінің туған қаласы Ливерпульдегі әйгілі Cavern Club-тан басқа, Ұлыбританиядағы басқа ешқандай орындан көбірек ойнады. Нью-Брайтон Рок поп-концерті қаланың ашық ауадағы жүзу бассейнінде екі күн бойы – 21 және 22 мамыр 1984 жылы өтті және 23 маусым 1984 жылы Гранада Телевидениесі ITV арнасында көрсетті. Концертте Франки Голливуд, Глория Гейнор, Madness, Ник Кершоу және Spandau Ballet сияқты сол кездегі көптеген музыкалық орындаушылар өнер көрсетті. 1984–1985 жылдардағы шахтерлер ереуіліне байланысты жергілікті полиция күштеріне үлкен жүктеме түсті. Дегенмен, бұл оқиғаны Мерсисайд полициясының Вирал бөлімі қамтамасыз етті. Ливерпульдегі It's Immaterial тобының 1992 жылғы "Song" альбомына "New Brighton" атты Нью-Брайтон туралы ән енді. 1993 жылы K Klass тобының "Let Me Show You" синглының музыкалық видеосының бір бөлігі Нью-Брайтон қаласында түсірілді. 1996 жылы Уолласи британиялық поп-тобы Boo Radleys "C'mon Kids" альбомын шығарды. Альбомның 9-шы трекі "New Brighton Promenade" деп аталатын атмосфералық және ностальгиялық ән болды. Libertines тобының "Radio America" әнінде Нью-Брайтон туралы қысқаша айтылады, сондай-ақ Babyshambles тобының "Delivery" CD-синглінде "A Day Out in New Brighton" әні де бар. Сондай-ақ, Jegsy Dodd және Гарри Кростың ұлдарының тобы 1986 жылғы "Winebars & Werewolves" альбомында "Who Killed New Brighton" атты әнді жариялады. Вейл паркінде орналасқан эстрада әртүрлі іс-шараларды, әдетте оркестр немесе хорды өткізетін танымал ашық ауадағы музыкалық алап болып табылады. Соңғы жылдары эстрада жас ұрпақтың музыкасын ұсынып, жаз бойы үлкен сұранысқа ие. Бұл жергілікті топтар үшін танымал болуға мүмкіндік беретін тамаша платформа болды.

Футбол

Нью-Брайтон Тауэр ФК – 1901 жылы таратылған, Нью-Брайтон қаласындағы футбол лигасының клубы. Ливерпуль, Челси және Темза сияқты, Нью-Брайтон Тауэр да бұрыннан салынған 80 000 орындық Тауэр Атлетик Граунд стадионында ойнау үшін құрылған. Блэкпул мұнарасына бәсекелес ретінде салынған, теңіз жағалауындағы Нью-Брайтон мұнарасының иелері қысқы табысқа қол жеткізу қажеттігін түсінді. Алғашқы маусымда чемпион атанғаннан кейін клуб Екінші дивизионға қабылданды. Нью-Брайтон – Футбол лигасының клубына ие болған ең шағын елді мекендердің бірі, бірақ ол көбінесе Уоллси қаласының бір бөлігі деп есептеледі.

Регби

Нью-Брайтон футбол клубы (R. U.) қазіргі уақытта Мортон қаласында орналасқан регби одағы командасы. Олар қазіргі уақытта ағылшын регби одағы жүйесінде Оңтүстік Ланкс / Чешир 1 лигасында ойнайды. Клуб 1875 жылы Нью-Брайтон қаласында құрылған және жылдар бойы бірнеше алаңда орналасқан.