Кіріспе

Голланд кабинеті (1945–1946)

Шермерхорн–Дриес кабинеті – Голланд үкіметінің атқарушы органы, 1945 жылдың 25 маусымынан 1946 жылдың 3 шілдесіне дейін қызмет еткен. Кабинетті христиан демократиялық Рим-католик мемлекеттік партиясы (РКСП), социал-демократиялық Социал-демократиялық жұмысшылар партиясы (СДАП) және әлеуметтік либералдық Емін ойлау демократиялық лигасы (ВДБ) Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін патша жарлығымен құрды. Кабинет уақытша орталық-солшыл үлкен коалиция болып табылды және Өкілдер палатасында айқын көпшілікке ие болды. Премьер-министр ретінде Емін ойлау демократиялық лигасының көрнекті инженері Виллем Шермерхорн тағайындалды. Социал-демократиялық лидер Виллем Дрис Премьер-министрдің орынбасары және Әлеуметтік істер министрі болды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Голландтың алғашқы кабинеті, оны королева Вильгельмина Нидерланды одақтас күштерден азат етілгеннен кейін бір ай өткен соң тағайындады. Бұл патша кабинеті (яғни кабинет монарх тағайындайды, сайлау нәтижесі емес). Нидерландтың Генерал-штаттары әлі толыққанды жұмыс істемеген және 1945 жылдың қарашасына дейін жұмыс істемейтін. Кабинет Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі 1940-жылдардың басында қызмет етті. Ішкі саясатта ол экономиканы қалпына келтіруді және қайта құруды бастады, сондай-ақ әлеуметтік қамсыздандыру саласында бірнеше маңызды реформаларды жүзеге асырды. Халықаралық аренада Біріккен Ұлттар Ұйымының құрылысы басталды және Голланд Шығыс Индиясының деколонизациясы қолға алынды. Шермерхорн–Дриес кабинетіне СДАП (1946 жылы ВДБ және ХДС-пен бірігіп, соғыстан кейінгі ПвДА немесе Еңбек партиясын құрды), ХХУ министрі доктор Пит Лифтинк (1946 жылдың 9 ақпанында ПвДА мүшесі болды), АРП және РКСП (1945 жылдың 22 желтоқсанында КВП болып қайта аталды) кірді. Премьер-министр Виллем Шермерхорн ВДБ мүшесі болды, бірақ кейіннен ПвДА мүшесіне айналды. Премьер-министрдің орынбасары Виллем Дрис СДАП мүшесі болды.

Министрлер кабинетінің іс-әрекеттері

Министрлер кабинетінің басты міндеттерінің бірі соғыстан кейін Голландия экономикасын қайта жандандыру және қираған инфрақұрылымды (порттар, теміржолдар, жолдар) қайта құру болды. Сонымен қатар Нидерланды әкімшілігін қалпына келтіру қажет еді. Бұдан бөле, министрлер кабинеті голланд соғыс қылмыскерлерін және голландтық жақтастарды ұстау және соттау мәселесімен айналысты. 1945 жылдың тамызына дейін Голландиялық Шығыс Индиядағы Жапонияға қарсы соғыс кабинеттің маңызды мақсаты болып табылды. Жапондықтар капитуляциялағаннан кейін, министрлер кабинеті өз елдерінің тәуелсіздігін жариялаған Индонезия ұлтшылдары Сукарно мен Хаттамен бетпе-бет келді. Кабинеттің тағы бір мақсаты – «қара ақша» айналымын тазарту болды. Осы кезеңде Нидерландыдағы банк шоттары Қаржы министрлігінің бақылауында болды, сондай-ақ кабинет әрбір голланд азаматына 10 гульденнен берді, бұл Нидерландыда «Лифтинк теннері» деп белгілі болды, және Қаржы министрі доктор Лифтинк есімімен аталды.

Министрлер кабинетінің мүшелері

Министрлердің атағы/Министрлік/Портфельдері Қызмет мерзімі Партиясы Доктор Виллем Шермерхорн (1894–1977) Бас министр Бас соғыс 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Еріккілі ойлау Демократиялық Лига Еңбек партиясы Виллем Дрес (1886–1988) Бас министрдің орынбасары Әлеуметтік мәселелер 25 маусым 1945 – 7 тамыз 1948 Әлеуметтік демократиялық Жұмысшы партиясы Министр Еңбек партиясы Доктор Луи Беел (1902–1977) Министр Ішкі істер 23 ақпан 1945 – 15 қыркүйек 1947 Римдік католик Мемлекеттік партия Католик Халық партиясы Элко ван Клеффенс (1894–1983) Министр Сыртқы істер 10 тамыз 1939 – 1 наурыз 1946 Тәуелсіз Классикалық либерал Доктор Герман ван Ройен (1905–1991) 1 наурыз 1946 – 3 шілде 1946 Тәуелсіз Әлеуметтік демократ Доктор Пит Лифтинск (1902–1989) Министр Қаржы 25 маусым 1945 – 1 шілде 1952 Христиандық Тарихи Одақ Еңбек партиясы Ханс Колфшотен (1903–1984) Министр Әділет 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Римдік католик Мемлекеттік партия Католик Халық партиясы Хейн Вос (1903–1972) Министр Сауда және өнеркәсіп 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Әлеуметтік демократиялық Жұмысшы партиясы Еңбек партиясы Йо Мейнен (1901–1980) Министр Соғыс 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Анти революциялық Партия Командир Джим де Боой (1885–1969) Теңіз күштері 23 ақпан 1945 – 3 шілде 1946 Тәуелсіз Классикалық либерал Министр Кемелерді тасымалдау 31 мамыр 1944 – 3 шілде 1946 Доктор Герард ван дер Леув (1898–1981) Министр Білім беру, өнер және ғылым 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Тәуелсіз Христиандық демократиялық Протестант Еңбек партиясы Стеф ван Шайк (1888–1968) Министр Көлік және энергия 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Римдік католик Мемлекеттік партия Католик Халық партиясы Сикко Мансхолт (1908–1995) Министр Азық-түлікпен жабдықтау, Ауыл шаруашылығы және Балық шаруашылығы 25 маусым 1945 – 16 қазан 1945 Әлеуметтік демократиялық Жұмысшы партиясы Ауыл шаруашылығы, Балық шаруашылығы және Азық-түлікпен жабдықтау 16 қазан 1945 – 1 қаңтар 1958 Еңбек партиясы Доктор Йохан Рингерс (1885–1965) Министр Қоғамдық жұмыстар және қайта құру 25 маусым 1945 – 15 қараша 1946 Тәуелсіз Классикалық либерал Доктор Йоханн Логеманн (1892–1969) Министр Колониялық істер 25 маусым 1945 – 3 шілде 1946 Тәуелсіз Әлеуметтік демократ Еңбек партиясы Портфелі жоқ министрлер Атағы/Министрлік/Портфельдері Қызмет мерзімі Партиясы Доктор Герман ван Ройен (1905–1991) Министр Сыртқы істер • Біріккен Ұлттар 25 маусым 1945 – 1 наурыз 1946 Тәуелсіз Әлеуметтік демократ Элко ван Клеффенс (1894–1983) 1 наурыз 1946 – 1 шілде 1947 Тәуелсіз Классикалық либерал

Қызықты деректер

Төрт министрлік мүшесі бұрын ғалым немесе профессор болып жұмыс істеген: Виллем Шермерхорн (Гидравликалық инженерия және геодезия), Луи Биль (Әкімшілік құқық), Пит Лифтинк (Қаржы және кәсіптік экономика), Жерард ван дер Лиу (Дін тарихы және Египет тілі мен иероглифтер).