Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Псевдохолинэстеразаның жетіспеушілігі – аутосомалық рецессивті мұрагерлік қан плазмасы ферменттік бұзылысы, онда организмнің бутирилхолинэстераза (БКХЭ; псевдохолинэстераза, PCE) өндірісі бұзылады. Осы бұзылысы бар адамдар белгілі бір жансыздандыру препараттарына, оның ішінде бұлшықеттерді босаңсытатын сукцинилхолин және мивакурийге, сондай-ақ басқа да эфирлі жергілікті анестетиктерге сезімтал болуы мүмкін.
Pseudocholinesterase deficiency is an autosomal recessive inherited blood plasma enzyme abnormality in which the body's production of butyrylcholinesterase (BCHE; pseudocholinesterase aka PCE) is impaired. People who have this abnormality may be sensitive to certain anesthetic drugs, including the muscle relaxants succinylcholine and mivacurium as well as other ester local anesthetics.
Белгілері мен симптомдары
Емдеудің әсері қолданылған дәріге байланысты әртүрлі болады. Анестезиологтар псевдохолинэстераза жетіспеушілігі бар науқасқа осы анестезиялық препараттардың стандартты дозасын салғанда, науқастың тыныс алу бұлшықеттері ұзаққа созылған сал болуы мүмкін, бұл науқасқа механикалық желдетуді қажет ететін ұзақ уақытты талап етеді. Ақырында, бұл дәрілердің бұлшықеттерді сал қылу әсері псевдохолинэстераза ферментінің жетіспеушілігіне қарамастан тоқтатылады. Егер науқастың қалыпты тыныс алу функциясы қалпына келгенше механикалық респиратормен қамтамасыз етілсе, науқасқа зиян тию қаупі төмендеу. Псевдохолинэстераза жетіспеушілігі жалпы халық арасында сирек кездесетін болғандықтан, кейде науқас операциядан кейін оянбаған жағдайда оған назар аударылмайды. Егер мұндай жағдай туындаса, екі негізгі асқыну туындауы мүмкін. Біріншіден, науқас ояу болса да сал қалпында жатуы мүмкін, ал медициналық қызметкерлер науқастың жауап бермейтінінің себебін анықтауға тырысады. Екіншіден, науқас дұрыс дем алуға жеткілікті күш алмас бұрын тыныс құбыры алынып тасталуы мүмкін, бұл тыныс тоқтауына әкелуі мүмкін. Бұл ферменттік бұзылыс псевдохолинэстераза жетіспеушілігі бар адам зиянды фармакологиялық заттарға ұшырамаса, зиянсыз жағдай болып табылады.
The effects are varied depending on the particular drug given. When anesthetists administer standard doses of these anesthetic drugs to a person with pseudocholinesterase deficiency, the patient experiences prolonged paralysis of the respiratory muscles, requiring an extended period of time during which the patient must be mechanically ventilated. Eventually the muscle paralyzing effects of these drugs will wear off despite the deficiency of the pseudocholinesterase enzyme. If the patient is maintained on a mechanical respirator until normal breathing function returns, there is little risk of harm to the patient. Because it is rare in the general population, pseudocholinesterase deficiency is sometimes overlooked when a patient does not wake up after surgery. If this happens, there are two major complications that can arise. First, the patient may lie awake and paralyzed while medical providers try to determine the cause of the patient's unresponsiveness. Second, the breathing tube may be removed before the patient is strong enough to breathe properly, potentially causing respiratory arrest. This enzyme abnormality is a benign condition unless a person with pseudocholinesterase deficiency is exposed to the offending pharmacological agents.
Асқынулар
Псевдохолинестераза жетіспеушілігінен туындайтын негізгі асқыну – сукцинилхолин немесе мивакурийдің әсерінен туындаған нейромыскулярлық параличке байланысты тыныс жетіспеушілігінің қаупі. Псевдохолинестераза жетіспеушілігі бар адамдар кокаиннің ароматты эфирін ойын-сауық мақсатында қолданғанда токсикалық реакцияларға, соның ішінде кенеттен жүрек тоқтауына ұшырау қаупі жоғары.
The main complication resulting from pseudocholinesterase deficiency is the possibility of respiratory failure secondary to succinylcholine or mivacurium induced neuromuscular paralysis. Individuals with pseudocholinesterase deficiency also may be at increased risk of toxic reactions, including sudden cardiac death, associated with recreational use of the aromatic ester cocaine.
Генетика
Организмде холин эфирлерін метаболизмдеудің екі негізгі жолы бар. Бұл, жалпы нейрондық "ацетилхолинестераз" (ACHE) және қан плазмасымен тасымалданатын "бутирилхолинестераз" (BCHE) арқылы жүзеге асырылады, олар туралы төменде сипатталған. BCHE генінде бірнеше бір нуклеотидтік полиморфизмдер анықталды, мысалы, D98G missense SNP chr3:165830741 A > G (98-ші тамырлық қышқылдықтан глицинге) rs1799807 популяцияның 1%-ында кездеседі (мысалы, дибукаинге төзімді "атипиялық" фермент қалыпты белсенділіктің 41%-ы), және A567T missense SNP chr3:165773492 G > A (567-ші аланиннен треонинге) rs1803274 (жалпы K нұсқасы "Kalow" қалыпты белсенділіктің 7%-ы). Ферменттік белсенділікке күшті әсер ететін көптеген сирек кездесетін варианттар белгілі, мысалы S1, F1 және F2. Холинестераза 1 (CHE1) және CHE2 гендері 3q26.1-q26.2 локусына картаға түсірілді. Бір ген белсенді емес. Нақтырақ айтқанда, он фенотип түрінде көрінетін он алты мүмкін генотип бар; осы фенотиптердің алтауы сукцинилхолиннің гидролизінің айтарлықтай төмендеуімен байланысты. Плазмалық холинестераза белсенділігінің деңгейі генетикалық тұрғыдан төрт аллельмен анықталады: белсенді емес (s), қалыпты аллель (u), дибукаинге сезімтал (d) немесе фторидке сезімтал (f); сондай-ақ, бұл аллельдің жоқтығы да мүмкін (a). Мұрагерлік ақаулықтың себебі атипиялық ПКЭ-нің болуы немесе ферменттің толық жоқтығы болуы мүмкін. Холинестераздар – холин эфирлерінің гидролизіне көмектесетін ферменттер. Ацетилхолин, осы эфирлердің ең көп кездесетін түрі, холинергиялық жүйенің медиаторы болып табылады. Ацетилхолин автономды жүйке жүйесінің ганглияларында (парасимпатикалық жүйке жүйесінде преганглиондық және постганглиондық, ал симпатикалық жүйке жүйесінде тек преганглиондық), орталық жүйке жүйесінің синапстарында және нейромысалылық қосылыстарда арнайы ацетилхолинестераз арқылы "in situ" бірден инактивацияланады. ПКЭ-нің ацетилхолинге қарағанда аффинитеті төмен, бірақ басқа холин эфирлеріне, мысалы, бутирилхолин, бензоилхолин және сукцинилхолинге, сондай-ақ ароматты эфирлерге (мысалы, прокаин, хлоропрокаин, тетракаин) жоғары. Қалыпты ПКЭ бауырда өндіріледі, плазмадағы жартылай өмір шамамен 8-12 күнге жетеді және плазмада, эритроциттерде, глиальды тіндерде, бауырда, бүйректе және ішекте табылады. Анестезия үшін сукцинилхолин қолданылған кезде, оның жоғары плазмалық концентрациясы көктамырға енгізілгеннен кейін, қалыпты жағдайда плазмалық ПКЭ-нің жылдам әрекетіне байланысты тез төмендейді. Атипиялық ПКЭ болған жағдайда немесе ПКЭ толық жоқ болғанда, енгізілген сукцинилхолиннің әсері 10 сағатқа дейін созылуы мүмкін.
The body has two primary ways of metabolizing choline esters. This is via the common, neuronal "acetylcholinesterase" (ACHE) and the blood plasma carried "butyrylcholinesterase" (BCHE), described here. Several single nucleotide polymorphisms in the BCHE gene have been identified, such as the D98G missense SNP chr3:165830741 A >G (Asp to Gly at 98) rs1799807 present in 1% of the populace (e. g. dibucaine resistant "atypical" enzyme at 41% of normal activity), and the A567T missense SNP chr3:165773492 G >A (Ala to Thr at 567) rs1803274 (common K variant "Kalow" at 7% of normal activity). Many uncommon variants, with greater effects on enzyme activity, are known, such as S1, F1, and F2. Genes encoding cholinesterase 1 (CHE1) and CHE2 have been mapped to 3q26.1 q26.2. One gene is silent. Specifically there are sixteen possible genotypes, expressed as ten phenotypes; six of these phenotypes are associated with a marked reduction in the hydrolysis of succinylcholine. The plasma cholinesterase activity level is genetically determined by four alleles identified as silent (s), usual allele (u), dibucaine (d), or fluoride (f); also, this allele can be absent (a). The inherited defect is caused by either the presence of an atypical PCE or complete absence of the enzyme. Cholinesterases are enzymes that facilitate hydrolysis of the esters of choline. Acetylcholine, the most commonly encountered of these esters, is the mediator of the whole cholinergic system. Acetylcholine is immediately inactivated “in situ” by a specific acetylcholinesterase in the ganglia of the autonomic nervous system (preganglionic and postganglionic in the parasympathetic nervous system and almost exclusively preganglionic in the sympathetic nervous system), in the synapses of the central nervous system, and in the neuromuscular junctions. The affinity of PCE is lower for acetylcholine, but higher for other esters of choline, such as butyrylcholine, benzoylcholine, and succinylcholine, and for aromatic esters (e. g., procaine, chloroprocaine, tetracaine). Normal PCE is produced in the liver, has a plasma half life of 8 to 12 days, and can be found in plasma, erythrocytes, glial tissue, liver, pancreas, and bowel. When succinylcholine is used for anesthesia, its high plasma concentration immediately after intravenous injection decreases rapidly in normal individuals because of the rapid action of plasma PCE. In case of an atypical PCE or complete absence of PCE, the effect of the injected succinylcholine can last for up to 10 hours.
Диагностика
Бұл тұқым қуалайтын жағдайды қан тексеру арқылы анықтауға болады. Егер пациенттің қанындағы жалпы холинэстераза белсенділігі төмен болса, бұл ферменттің қалыптан тыс түрінің болуын көрсетеді, бұл пациентті суксаметониум және оған ұқсас препараттарға сезімталдық қаупіне түсіреді. Потенциалды қауіп туралы толыққанды мәлімет алу үшін тежеу зерттеулері де жүргізілуі мүмкін. Кей жағдайларда, ферменттің қандай түрі бар екенін анықтауға көмектесетін генетикалық зерттеулер жүргізілуі мүмкін.
This inherited condition can be diagnosed with a blood test. If the total cholinesterase activity in the patient's blood is low, this may suggest an atypical form of the enzyme is present, putting the patient at risk of sensitivity to suxamethonium and related drugs. Inhibition studies may also be performed to give more information about potential risk. In some cases, genetic studies may be carried out to help identify the form of the enzyme that is present.
Алдын алу
Псевдохолинестераза жетіспеушілігі белгілі науқастар медициналық ескерту білезігін тағынуы мүмкін, бұл денсаулық сақтау қызметкерлерін сукцинилхолин енгізуден туындаған қауіптің артуы туралы ескертеді, және жалпы анестезия үшін рокуроний сияқты деполяризацияланбайтын нейромискулярлық блоктаушы дәрі қолдану керек.
Patients with known pseudocholinesterase deficiency may wear a medic alert bracelet that will notify healthcare workers of increased risk from administration of succinylcholine, and use a non depolarising neuromuscular blocking drug for general anesthesia, such as rocuronium.
Болжам
Сукцинилхолинді енгізгеннен кейін жазылу болжамы, медициналық көмек тығыз бақылау және тыныс алуды қолдау шараларын қамтитын жағдайда, өте жақсы. Медициналық емес жағдайларда, псевдохолинэстераза жетіспеушілігі бар адамдар кокаинге ұшырағанда, кенеттен жүрек тоқтауы болуы мүмкін.
Prognosis for recovery following administration of succinylcholine is excellent when medical support includes close monitoring and respiratory support measures. In nonmedical settings in which subjects with pseudocholinesterase deficiency are exposed to cocaine, sudden cardiac death can occur.
Жиілігі
Гомозигоздықта кездесу жиілігі шамамен 1:2000–4000, ал гетерозигоздықта 1:500-ге дейін артады. EaEa генотипі, гомозиготта жоқ, шамамен 1:3200 құрайды. Дибукаинге төзімді атипиялық холинестераз гені кеңінен таралған болып көрінеді. Кавказдықтар арасында ер адамдар әйелдерге қарағанда шамамен екі есе жиірек зардап шегеді. Гетерозигоздықтың жиілігі қара нәсілділер, жапондықтар және жапондық емес азиялықтар, оңтүстік америкалықтар, Австралияның аборигендері және Арктикалық инуиттер арасында төмен. Дегенмен, PCE жетіспеушілігіне байланысты ерекше жоғары ген жиілігіне ие бірнеше инуит популяциялары бар (мысалы, Аляска инуиттері). Иран мен Ирактан келген яһудилер, Солтүстік Америка, Ұлыбритания, Португалия, Югославия және Грециядан келген кавказдықтар арасында да салыстырмалы түрде жоғары жиілік байқалды.
For homozygosity, the incidence is approximately 1:2,000 4,000, whereas the incidence for heterozygosity increases to up to 1:500. The variant EaEa genotype, homozygous absent, is approximately 1:3200. The gene for the dibucaine resistant atypical cholinesterase appears to be widely distributed. Among Caucasians, males are affected almost twice as often as females. The frequency for heterozygosity is low among black people, Japanese and non Japanese Asians, South Americans, Australian Aboriginal peoples, and Arctic Inuit (in general). However, there are a few Inuit populations (e. g., Alaskan Inuit) with an unusually high gene frequency for PCE deficiency. A relatively high frequency also was reported among Jews from Iran and Iraq, Caucasians from North America, Great Britain, Portugal, Yugoslavia, and Greece.
Парсы еврейлері
Псевдохолинестераз тапшылығы парсы және ирак еврейлері арасында кең таралған. Шамамен 10 парсы еврейінің бірінде осы бұзылыстың себебін тудыратын генде мутация бар екені белгілі, сондықтан 100 жұптың бірінде бұл мутациялы ген болады, және олардың әр баласының екі мутациялы генге ие болу ықтималдығы 25% құрайды, демек, олар осы бұзылысқа шалдығуы мүмкін. Осының салдарынан, әр 400 парсы еврейінің бірі осы жағдайға шалдығады.
Pseudocholinesterase deficiency is common within the Persian and Iraqi Jewish populations. Approximately one in 10 Persian Jews are known to have a mutation in the gene causing this disorder and thus one in 100 couples will both carry the mutant gene and each of their children will have a 25% chance of having two mutant genes, and thus be affected with this disorder. This means that one out of 400 Persian Jews is affected with this condition.