Кіріспе

Канадзава қамалы (金沢城) – Жапонияның Ишикава префектурасындағы Канадзава қаласында орналасқан ішінара қалпына келтірілген, кең аумақты жапон қамалы. Ол бір кезде қамалдың жеке сыртқы бағы болған, әйгілі Кенрокуэн бағының қасында орналасқан. Қамал Сеңгоку дәуірінен бастап 1871 жылғы Мейдзи реставрациясына дейін 14 буын Маэда әулеті басқарған Кага доменінің штаб-пәтері болды.

Тарих

Муромачи дәуірінің соңында, Жодо Шиншю сектасының дін қызметкері Ренньоның үйретімдерін ұстанған Икко икки, Кага провинциясының ресми билеушілерін – Тогаши кланын қуып шығып, кейін "Шарвалар Королдығы" деп аталған теократиялық республика құрды. Олардың негізгі бекінісі – Кодацуно қырқасының басында орналасқан Қаназава Гобо, нығайтылған ғибадатхана кешені болды. Биік төбелермен және екі жағынан өзендермен қоршалған бұл табиғи қамалдың айналасында қалашық қалыптасты. Осылайша, Қаназава қаласының тарихы басталды. 1580 жылы Ода Нобунага Кага провинциясын бағындыру үшін өзінің генералы Сакума Моримасаны жіберді. Ол провинцияны иелік етіп, оның айналасындағы қамал қалашығының жоспарын жасауға кірісті. Бірақ, Нобунаганың қазасынан кейін Шибата Кацуеге қосылып, 1583 жылы Шизугатакэ шайқасында Тойотоми Хидэёшидің әскерлерінен, Маэда Тошие басқарып, жеңіліске ұшырады. Маэда Тошие Қаназаваны өзінің иеліктерінің орталығына айналдырды, ол Токугава шогунаты тұсында Кага, Ното және Этчу провинцияларын қамтыған Кага доменіне дейін кеңейді. 1592 жылы Кореяға жасалған жапон шабуылдарынан алған сабақтарынан кейін ол қаланы толығымен қайта құруға бұйрық берді және қамал салу саласындағы сардары Такаяма Уконды құрылысқа көмектесу үшін шақырды. Жаңа қамалдың бастапқыда алты қабатты теншюі болды, бірақ ол 1602 жылы өртеніп, қайта салынбады. Оның орнына ішкі аула Хонмару сарайына, яғни Маэда кланының резиденциясына айналды, онда үш қабатты ягура мұнарасы салынды. 1631 жылы қамал тағы да өртеніп, сол кезде көптеген өзгерістер енгізілді. Ни-но-мару екінші ауласы кеңейтілді, Тацуми каналы қамал аумағынан өтті, ал әртүрлі жоғары лауазымды қызметкерлердің үйлері қамалдан тысқары жерге көшірілді. 1759 жылы Қаназавадағы үлкен өртте қамал қайтадан өртенді. Мейдзи реставрациясынан кейін 1871 жылы қамал Жапон императорлық армиясына берілді және Жапон императорлық армиясының 9-шы дивизиясының штабы ретінде пайдаланылды. Ни-но-мару ауласындағы көптеген сақталған құрылыстар 1881 жылы өртте жойылды. 1949 жылдан 1989 жылға дейін қамалдың бір бөлігі Каназава университетіне берілді. 2008 жылы қамал Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Қазіргі ғимараттардың көпшілігі – қамалдың 1850 жылдардағы түріне сәйкес қайта құрылған нысандар. Сақталған құрылыстардың ішінде 1788 жылы салынған Исикава қақпасы, Санджуккен Нагая және Цурумару қоймасы бар. Хиши Ягура мұнарасы, Годзиккен Нагая қоймасы және Хашидзуме мон Цузуки Ягура мұнарасы 2001 жылы дәстүрлі құрылыс әдістерін пайдалана отырып қалпына келтірілді. Қамалдың бірнеше қақпалары да қайта құрылды: 2010 жылы қамалға кіретін басты қақпа – Кахоку мон қақпасы, 2015 жылы Хашидзуме мон қақпасы, ал 2020 жылы Незумитамон қақпасы мен Незумитамон көпірі.

Сәулет

Маэда кланы Кокудака көрсеткіші бойынша Токугава кланынан кейін Жапониядағы ең күшті даймио болғанмен, олардың орны мызғымас емес еді. Канадзава қамалы қамал қалашығының орталығында орналасқан, және оның өзі қорғаныс жағдайын күшейткен көптеген элементтерден тұрады. Қамал Сай және Асано өзендері арасындағы ең жоғары жерге салынған. Қосымша қорғаныс үшін қамалдар мен каналдар жүйесі қамалдың айналасын қоршап тұрады. Кага иелігінің екінші даймиосы Маэда Тошинага ішкі орларды құрды, олардың жалпы ұзындығы 400 метрден асты, ал 1600 және 1614 жылдар аралығында сыртқы орлардың тағы бір жүйесі салынды. Ішуге арналған сумен қамтамасыз ету үшін 1583-1630 жылдар аралығында салынған бірнеше каналдар орлар жүйесімен байланыстырылды. Жалпы жүйенің ұзындығы шамамен [ұзындық] құрады. Қосымша қорғау үшін қамал аумағы тоғыз бөлікке бөлінді, олар топырақ үйірмелермен, тас қабырғалармен және бекітілген қақпалармен бөлінген, Маэда кланының резиденциясы орналасқан негізгі ауланың айналасында. Кага иелігінің басқаруына қатысты ғимараттар көбінесе Екінші аулада (Ни но мару) орналасқан. Жапонияның көптеген қамал қалаларында буддалық храмдар қамалдың қорғанысындағы нашар жерлерді нығайту үшін әдейі таңдалған жерлерге орналастырылған. Канадзава да осыдан ерекшеленбеді: храмдар қамалдан шалқары орналасқан, көбінесе шегінуге арналған орындар ретінде стратегиялық топтастырылған. Қамалдың ерекше, ақшыл жамылғылары қорғасыннан жасалған. Бұның себебі олардың отқа төзімділігі ғана емес, сонымен қатар аңыз бойынша, қоршау кезінде жамылғыларды балқытып, оқтарға айналдыруға болар еді.