Кіріспе

Неміс тарихи өнер қозғалысы

Өнер тарихында сецессия – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында авангардтық суретшілер тобы мен консервативті еуропалық академиялық және ресми өнердің өкілдері арасындағы тарихи жарылыс. Бұл атауды алғаш рет ықпалды неміс өнер журналының редакторы және баспагері Георг Хирт (1841–1916) ұсынған. Оның сөз таңдауы, өнердің мұрасынан түбегейлі бас тартуды және оның қайта жаңғыруын баса көрсетті. Әртүрлі сецессиялардың ішінде Вена сецессиясы (1897) ең әсерлі болып саналады. Густав Климт басшылығымен, сол кездегі басым стильдерге қарағанда сәнді модерн стилін ұнатқан Саймон, 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басындағы Еуропадағы өнер сецессияларының кезекті толқындары "Сецессионизм" деген жалпылайтын атаумен сипатталатын бір қозғалысты құрайды деп санайды. Дәстүр бойынша, бұл термин көбінесе Германияда, сондай-ақ Австрия мен Франциядағы бірнеше сецессияларға қатысты қолданылады, бұл екінші өнеркәсіптік революцияның аяқталуымен, Бірінші дүниежүзілік соғыспен және Ваймар Германиясының басталуымен бірге жүрді.

Суретшілер мен олардың өнері

Бірінші сецессия, Salon du Champs de Mars (1890 – қазірге дейін) деп аталады, 1791 жылғы Champ de Mars қырғынынан кейін аталған, ондаған бейбіт тұрғындар әскерилердің қолынан қаза тапты, бұл Париж тұрғындарын радикалдыландырды, ал Салон ұйымдастырушылары ұқсас революциялық әсерге үміттенді. Өздерінің туындыларын өңдеуге құштар болған Пувис де Шаванн мен Огюст Роден, 1700 жылдардың басына дейін созылған салондық дәстүрі бар мәдениеттен жаңғырту үшін бөлініп, тәуелсіздіктерін жариялады. Келесі бірнеше жылда Еуропаның әртүрлі елдеріндегі суретшілер Салонның ізімен еріп, дәстүрлі өнер бағыттарынан "бөлініп", өздерінің қағидаларын сақтады. Олардың кейбіреулері Сецессияның ашылу жылында оған қосылуға шақырылды, сондай-ақ Климт құрған Сецессия журналы Ver Sacrum үшін жазды, ол модерн өнерінің ықпалын таратуға көмектесті. Дрезден сецессиясы 1925 жылы ресми түрде таратылғанымен, оның көптеген суретшілері 1930 жылдарға дейін және одан кейін де мансаптарын жалғастырды, тіпті нацистер модернистік өнер мен олар жек көретін суретшілердің мәдениетін "тазалауды" бастады. Олардың "тазалау" бағдарламасына Германия музейлеріндегі модернистік өнерді ертерек кезеңдегі қатаң реализм және үшінші рейхті даңқтандырған Аполлондық "классикалық" стильмен алмастыру кірді. 1937 жылы "таза" өнердің ірі көрмесін жоспарлап жатқанда, Гитлердің қоғамдық ағарту және насихат министрі Жозеф Геббельс де дегенеративті өнер көрмесін ойлап тапты, ол соңында 32 түрлі мұражайдан тәркіленген 650 өнер туындысын көрсетті, содан кейін олар пайда табу үшін сатылды. Кейбіреулері, мысалы, Берлин сецессиясының өкілі Эрнст Людвиг Кирхнер өз-өзіне қол жұмсады.

Портреттер

(Таңдау қолжетімділікпен шектелді.)

Ұлттық сәндік өнер қоғамы

Париж (1890–қазіргі уақыт) — Салондық көрмелер жүйесінде мемлекеттің билігін толығымен жоюдағы рөлімен танымал, бүлікші Société Nationale des Beaux-Arts француз суретшілері қоғамына қарсылық ретінде құрылды. Пувис де Шаванн, Эрнест Мейсониер, Каролус Дюран және Карьер Беллюз бастаған көтеріліс Орталық Еуропа өнер әлемін радикалды өзгертуге ықпал етті.

Мюнхендік сецессия

Мюнхен (1892–1938 және 1946–қазірге дейін) — Мюнхен көркем суретшілер қауымдастығы деп те аталатын Мюнхен сецессиясы, Мюнхен суретшілер қауымдастығының, Көркем өнер академиясының және, ең бастысы, мемлекеттік мүдделерге қызмет ететін тарихи суреттерге арналған Prinzregent Luitpold Stiftung zur Förderung der Kunst, des Kunstgewerbes und des Handwerks өнер қорының тұншықтырғыш консерватизміне жауап ретінде құрылды. Бірақ, оның нақтылығы толығымен өзіне тән болды, өйткені ол дизайнерлерді "жаппай өндіріс арқылы өнімдерді тарату үшін" өнеркәсіпшілермен байланыстырды. Осы нақтылық оның абстракцияға және функционалдыққа деген қызығушылығының артуына әсер етті, бұл алғаш рет ең танымал дизайнері Отто Экманның Jugend, Simplicissimus және Pan сияқты журналдардағы иллюстрациялары мен графикалық дизайнында көрінді.

Батыс Германияның өнер достары және өнер иелері

Кёльн (1909–1916) — «Сондербунд» немесе «Батыс неміс өнер сүйетіндері мен суретшілердің жеке лигасы» деп те аталатын Sonderbund westdeutscher Kunstfreunde und Künstler француз импрессионизмін, постымпрессионизмді және модернизмді Германияға таныстырған маңызды көрмелерімен белгілі болды. Оның 1912 жылғы көрмесі «біздің заманымыздың ең даулы картиналарын» ұйымдастыру мақсатында өткізілді және кейіннен неміс экспрессионизмінің қалыптасуына үлкен үлес қосып, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі еуропалық модернизмнің ең ірі көрмесі ретінде танылды. Шындығында, келесі жылы Нью-Йоркте осыған ұқсас көрме ұйымдастырылды. Топқа қатысқан суретшілердің қатарында Юлиус Брец, Макс Кларенбах, Август Деуссер, Вальтер Офей, Эрнст Остхаус, Эгон Шиле, Вильгельм Шмурр, Альфред Сон Ретль, Карли Сон Ретль және Отто Сон Ретль болды, сондай-ақ өнер коллекционерлері мен кураторлары да бар еді.

Дрезден сецессиясы

Дрезден (1919–1925) — Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қанаушылыққа және Веймар Республикасының өркендеуіне қарсылық ретінде құрылған Отто Шуберт, Конрад Феликсмюллер және Отто Дикс Дрезден сецессиясының негізгі өкілдері саналады. Олар неміс экспрессионизмінің жоғары деңгейдегі, кейіннен нацистер «дегенеративті» деп атаған түрімен танымал.

Мерзімді басылымдар

(Таңдау қолжетімділікпен шектелді.)