Кіріспе

Америкалық өнертапқыш (1845–1910)

Чарльз В. Батчелор (25 желтоқсан 1845 – 1 қаңтар 1910) – америкалық өнертапқыш Томас Альва Эдисонның көп жылғы жақын серіктесі және оның іскерлесі болған. Ол тарихтағы маңызды өнертабыстар мен технологиялық дамуларға тікелей қатысты.

Өмірбаяндық мәліметтер

Чарльз Батчелор дүниеге 1845 жылғы Рождество күні келді және Англияның Манчестер қаласында өсті. Ол суретші және машина жасаушы болды, кейін Томас Альва Эдисонның досы және жақын көмекшісі атанды. 1870 жылы тоқыма жабдықтарын өндіретін мекемеде жұмыс істеген кезде, Ньюарк (Нью-Джерси штаты) тоқыма фабрикасына жабдық орнату үшін АҚШ-қа жіберілді. Осы кезде Томас Эдисонның негізгі зертханасы мен шеберханасы да Ньюаркта орналасқан еді, сол жерде екеуі танысты. 1871 жылдың қазан айының соңында Батчелор Эдисонның American Telegraph Works компаниясында жұмыс істеді, ал 1873 жылдың жазында Эдисонға жаңа өнертабыстар жасауда көмектесті. Чарльз Батчелор 1870 және 1880 жылдары Эдисонның ең жақын зертханалық көмекшілері мен бизнес серіктестерінің бірі болды. Ол Эдисонға телеграф, телефон, фонограф және электр жарығы салаларындағы маңызды жобаларын іске асыруға көмектесті. Өте қабілетті тәжірибеші ретінде, ол Джон Крузи жасаған модельдер мен аппараттарды сынап, жетілдірумен айналысты, Эдисон үшін "қолы" болды. 1873 жылы Эдисон досын "Бэтч" деп лақаптап, "бас тәжірибелік көмекші" деп атады. Батчелор мен Эдисон бірлесіп болашақ өнімдерді ойлап табумен айналысты. Эдисон оған арнайы жобаларға жауапкершілікті жиі сеніп тапсыратын. 1879 жылы ол Ұлыбританиядағы Edison Telephone Company компаниясының техникалық жұмыстарын қадағалау үшін Лондонға барды, бірақ сол жерде ауырып, Менло-паркке қайтып оралды. Екі жылдан кейін Батчелор Париждегі 1881 жылғы Халықаралық Электр жарығын көрсету көрмесі үшін электр станциясының үлгісін орнатты. Батчелор Францияда құрылған Edison электр жарығы компанияларының директоры ретінде келесі үш жыл бойы сол жерде қалды. Эдисон өзінің жақын көмекшілеріне компанияларының үлесін беруді және олардың өнертабыстарының нәтижесінде пайда болған бизнес-жобаларға инвестиция салуды қалыпты жағдайға айналдырды. Сэмюэл Инсалл, Джон Крузи, Фрэнсис Аптон және Эдвард Х. Джонсон сияқты басқа Эдисонның көмекшілерімен бірге Батчелор Эдисонның өндірістік кәсіпорындарына инвестиция салды, бастапқыда 1878 жылғы Edison Electric Light Company, содан кейін 1880 жылғы Edison Lamp Company, 1881 жылғы Edison Machine Works (Батчелор 1884 жылдан 1888 жылға дейін басқарды) және 1888 жылғы Edison General Electric Company. Осы компаниялардың инвесторы және қызметкері ретінде Эдисон мен оның командасы табыстарының көп бөлігін алды. Парижде Чарльз Батчелор жас инженер Никола Тесланың қабілетін де мойындады. 1884 жылы Батчелор АҚШ-қа Edison Machine Works компаниясын басқару үшін қайтарылғанда, Тесланың да АҚШ-қа әкелінуін сұрады. 1887 жылы Эдисон тәжірибелік зертханасын Нью-Джерси штатының Вест-Оранж қаласына көшіргенде, Батчелор ғимараттардың құрылысын қадағалады. Кейіннен ол "General Electric Company" компаниясының қазынашысы және бас менеджері болды (бұл компания 1892 жылы Edison General Electric Company компаниясының орнына келді). General Electric Company АҚШ-тағы Fortune 500 компанияларының ішіндегі ең ірі компаниялардың біріне айналды. General Electric компаниясынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Батчелор 1899 жылы Edison Ore Milling Company компаниясында жұмыс істеуге оралды. Кенді өңдеу бизнесі сәтсіз аяқталғаннан кейін (оның ішінде ол үлкен инвестиция салды), Батчелор Эдисонның жұмысынан кетіп, басқа жерде жұмыс іздеді. Олардың еңбек қарым-қатынасы отыз жылға созылды. Ол әйелі Розаннамен және қыздарымен бірге саяхаттап, бағалы қағаздар сатумен айналысты, соңында Тейлор құю компаниясының президенті болды. 1910 жылғы жаңа жыл күні қайтыс болған кезде Батчелор Тейлор құю компаниясының президенті еді.