Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лондон қаласындағы бұрынғы тауарлық дүкен және сауда орталығы.
Former department store and shopping centre in London
Уайтли – Лондонның Бейсуотер ауданындағы сауда орталығы болған. Ол 1911 жылы ашылған, Лондонның алғашқы тауарлық дүкендерінің бірі – «Уильям Уайтли Лимитед» дүкенінің бұрынғы сауда алаңында салынған. «Selfridge’s», «Liberty’s» және «Harrods» дүкендерімен қатар, ол маңызды тауарлық дүкендердің бірі болды. Орталықтың негізгі кіреберісі Куинсвей көшесінде орналасқан. Ғимаратқа «Meyer Bergman» және «CC Land» компаниялары иелік етеді. 2018 жылдың желтоқсанында Уайтли қайта құру үшін жабылды. Қазір ол Норман Фостердің жобалаған 139 пәтерден, Ұлыбританиядағы алғашқы «Six Senses» қонақ үйінен және бірінші қабаттағы сауда орындарынан тұратын көп функциялы кешенге айналдырылды.
Whiteleys was a shopping centre in Bayswater, London. It was built in the retail space of the former William Whiteley Limited department store, which opened in 1911 as one of London's first department stores, and was one of the main department stores, alongside Selfridge's, Liberty's and Harrods. The centre's main entrance was located on Queensway. The building is owned by Meyer Bergman and CC Land. In December 2018, Whiteleys was closed for redevelopment. It has been converted into a Norman Foster designed mixed use asset comprising 139 condominium apartments, the UK's first Six Senses hotel, and retail units on the ground floor.
Бастапқы дүкен
Бастапқы Уайтлис универмагын Уильям Уайтли құрды, ол 1863 жылы 31 Westbourne Grove мекенжайында мата сататын дүкен ашты. 1867 жылға қарай ол 17 жеке бөлімнен тұратын дүкендер қатарына дейін кеңейді. Киім тігу 1868 жылы басталды, ал үй агенттіктері мен сырхана, матадан басқа алғашқы кәсіпорындар 1872 жылы ашылды. Сол кезде ғимараттарда 622 адам, ал сыртында тағы 1000 адам жұмыс істеді. Уайтлис 1875 жылы азық-түлік сатуды бастады, ал 1876 жылы құрылыс және әрлеу бөлімі қосылды. Бұл әсіресе пайдалы болды, себебі аймақтағы үлкен үйлерді үнемі қайта бояу қажеттігі туындады. Уайтлис кішкентай саудагерлерден, сондай-ақ жергілікті биліктен оның құрылыс жоспарларына қарсы күшті қарсылыққа тап болды, ал 1880 жылдары болған бірнеше өрттер қарсыластарының салдарынан болған болуы мүмкін. Бірақ бизнес өркендеді, дүкеннің 40 шақырымға дейін жеткізілетін қызметіне қолдау көрсетілді. 1887 жылы дүкен «ұлттың және әлемнің өнеркәсібінің зор жиыны» деп сипатталды. 1890 жылға қарай бизнесте 6000-нан астам қызметкер жұмыс істеді, олардың көпшілігі компанияға тиесілі ерлер мен әйелдердің жатақханаларында тұрып, 176 ережеге бағынуға және аптасына алты күн сағат 7-ден 23-ке дейін жұмыс істеуге міндетті болды. Уайтлис сонымен қатар үлкен ауыл шаруашылық жерлерін сатып алып, дүкенге және қызметкерлерге тамақ беру үшін азық-түлік өңдеу заводтарын салған. 1896 жылы ол Виктория патшайымынан күтпеген Патшалық жарлығын алды, бұл бұрын-соңды болмаған жетістік еді.
The original Whiteleys department store was created by William Whiteley, who started a drapery shop at 31 Westbourne Grove in 1863. By 1867 it had expanded to a row of shops containing 17 separate departments. Dressmaking was started in 1868, and a house agency and refreshment room, the first ventures outside drapery, opened in 1872. By that time 622 people were employed on the premises and a further 1,000 outside. Whiteleys started selling food in 1875, and a building and decorating department was added in 1876. This proved to be particularly profitable, as the large stuccoed houses in the area needed regular repainting. Whiteleys met strong opposition from smaller tradesmen, and also from the local authorities over its grand building plans, and several bad fires in the 1880s may have been caused by opponents. Business nonetheless prospered, aided by a delivery service extending up to 25 miles (40 km), and in 1887 the store was described as "an immense symposium of the arts and industries of the nation and of the world". By 1890 over 6,000 staff were employed in the business, most of them living in company owned male and female dormitories, having to obey 176 rules and working 7 am to 11 pm, six days a week. Whiteleys also bought massive farmlands and erected food processing factories to provide produce for the store and for staff catering. In 1896 it earned an unsolicited Royal Warrant from Queen Victoria, an unprecedented achievement.
Вестборн Гроувтағы өрт және қайта ашылу
Алғашқы дүкен – "ұлттың және әлемнің өнер мен өнеркәсібінің зор симпозиумы" деп сипатталған – 1887 жылы Лондон тарихындағы ең ірі өрттердің бірінде толығымен қирады. Бұл 1882 жылдан бері кәсіпорынды қиратқан төрт өрттің соңғысы болды. Э. Х. Шепард өзінің "Естеліктерден алынған" автобиографиясында отты Хайгейт төбесінен көруге болатынын айтты, ал бірнеше күннен кейін оған және оның інісі Сирилге Вестборн Гроувқа баруға рұқсат берілгенде, "дүкеннің ұзын қасбеті құлаған қабырға бөлігімен және қараңғы қалған қалдықтарымен өкінішті көрініс болды" деді. Уайтли жақын арада қайта жаңартылды, бірақ кейін Вестборн Гроувтан Куинсвейге көшірілді.
The first store – described as "an immense symposium of the arts and industries of the nation and of the world" – was devastated in an enormous fire in 1887, one of the largest fires in London's history. This was the last of four fires that had devastated the business from 1882. In his autobiography, Drawn From Memory, E. H. Shepard said the fire could be seen from Highgate Hill, and – some days later when he and his brother Cyril were allowed to visit Westbourne Grove – that "The long front of the shop was a sorry sight with part of the wall fallen and the rest blackened." Whiteleys was soon rebuilt, but later moved from Westbourne Grove to Queensway.
Көшіру
1907 жылы Уильям Уайтлиді "Сесил Уайтли" деп өзін заңсыз ұлымын мәлімдеген Хорас Джордж Рейнер өлтірді. Оның қазасынан кейін, басқарма (Уайтлидің екі ұлы да кірген) Вестборн Гроувтегі әртүрлі мүліктердің жалға алу мерзімін ұзартудан бас тарды және бизнесті Куинс-роудта (қазір Куинсвей деп аталады) жаңадан салынған дүкенге көшірді. 1950 жылдары төраға, сэр Сидней Гарольд Гиллет дүкеннің сату көлеміне қарағанда тым үлкен екенін хабарлады және ғимараттың жоғарғы қабаттарын кеңселерге айналдырды. 1950 жылдары LEO Computers Ltd., ал 1970 жылдары International Computers Limited (ICL) осы кеңселерді және оқу орталықтарын пайдаланды. Офистер Дуглас Рейнер Хартридің құрметіне, LEO Computers тарихындағы оның үлесін еске алу үшін "Хартри үйі" деп аталды. Esso Petroleum да кеңселердің бір бөлігін жалға алды.
In 1907, William Whiteley was murdered by Horace George Rayner, who claimed to be his illegitimate son, "Cecil Whiteley". After his death, the board (including two of Whiteley's sons) allowed the leases on the various Westbourne Grove properties to lapse, and moved the business into a new purpose built store on Queens Road (now called Queensway). In the 1950s the chairman Sir Sydney Harold Gillet announced that the store was too big for its turnover, and converted the upper floors of the building into office space. These were used by LEO Computers Ltd. in the 1950s and later by International Computers Limited (ICL) for offices and training facilities in the 1970s. The offices were named "Hartree House" after Douglas Rayner Hartree, in recognition of his part in the LEO Computers story. Esso Petroleum also rented some of the office space.
United Drapery Stores компаниясының сатып алуы
1961 жылы United Drapery Stores (UDS) компаниясы Уайтлиді 1 750 000 фунт стерлингке сатып алды. 2018 жылдың желтоқсанында Уайтли толыққанды қайта құрылымдалу үшін жабылды, бұл Майер Бергманның ғимаратқа қарап тұрған Queensway Parade-ті жаңғырту жобасымен бірге жүргізілді. Жоба көше деңгейіндегі сауда орындарынан, бұрынғыдан 65%-ға азайтылған сауда алаңынан және қонақ үйден тұруды көздеді.
In 1961, United Drapery Stores (UDS) purchased Whiteleys for £1,750,000. In December 2018, Whiteleys closed for a complete redevelopment in parallel with Meyer Bergman's regeneration of Queensway Parade, which faces the building. The project was planned to deliver a mix of street level retail units, 65% less retail space than before, and a hotel.
Құрылымы мен орналасуы
1911 жылы ашылған жаңа Уайтли дүкені сол кездегі зәулімдіктің белгісі болды, онда театр да, тіпті шатырында гольф алаңы да бар еді. Ол ХХ ғасырдың басындағы бірнеше романдарда және Джордж Бернард Шоудың 1913 жылғы «Пигмалион» пьесасында кездеседі, онда Элиза Дулиттл «Уайтлиге киім алуға» жіберіледі. 1920 жылдардың соңында жазушы, доктор А. Дж. Кронин Уайтлидің бас дәрігері болып тағайындалды, ал 1927 жылы бәсекелес Selfridges дүкені осы бизнесті сатып алды. Ғимарат 1970 жылы II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. Уайтли 1989 жылдың 26 шілдесінде сауда орталығы ретінде қайта ашылды. Бірақ бұл сауда орталығы сауда орны ретінде тиімді жұмыс істемеді және жақын жердегі Ноттинг Хиллдің бай және талғамды тұрғындары тарапынан жиі сынға ұшырады. 2005 жылдан бастап жаңа басшылық астында интерьерде айтарлықтай жақсартулар жасалды, Макдональдс орнына Роули Лидің жаңа рестораны Le Café Anglais және орталық сауда алаңында жаңа тағам залы ашылды. Басшылық баспасөзде бұл ғимарат пен дүкендерді жаңартудың бастамасы екенін мәлімдеді. Сол кезде жер қабатындағы фонтан және оның әсерлі мүсіні еш хабарсыз жоғалып кетті. 2008 жылдың маусым айында жер қабаты басшылықтың «тағам дүкені» деп атаған нәрсеге айналдырылды – Lifeschutz Davidson Sandilands компаниясы жобалаған және танымал ресторатор Доминик Форд басқарған, әдеттегі дүкендегі тағам бөлімінің үлкен, сәнді нұсқасы. «Food Inc» деп аталған бұл дүкен өзінің шаруашылығынан жаңа балық, ет, құрғақ өнімдер, шарап және ет өнімдерін сатты.
The new Whiteleys store opened in 1911 was the height of luxury at the time, including both a theatre and – on the roof – a golf course. It appears in a number of early 20th century novels and in George Bernard Shaw's 1913 play Pygmalion, in which Eliza Doolittle is sent "to Whiteleys to be attired". In the late 1920s Dr. A. J. Cronin, the novelist, was appointed the medical officer of Whiteleys, and in 1927 rival store Selfridges purchased the business. The building was designated a Grade II listed building in 1970. Whiteleys was re opened as a shopping centre on 26 July 1989. The shopping centre never worked as a retail destination, and became much maligned by the wealthy and sophisticated residents of nearby Notting Hill. Since 2005, a slow change of direction began under a new management regime which incorporated substantial physical improvements to the interior, the replacement of McDonald's with Rowley Leigh's new restaurant Le Café Anglais and a new food hall in the central mall area. Onsite management claimed in the press that this was the start of a transformation of the building and its shops. The ground floor fountain, with its inspiring sculpture, suddenly disappeared unannounced around that time. In June 2008, the ground floor was transformed into what the management called a 'foodstore'; essentially a larger, more glamorous version of a department store foodhall, designed by Lifeschutz Davidson Sandilands and operated by renowned restaurateur Dominic Ford. Called 'Food Inc', it sold fresh fish, meat, dry goods, wine and meat from the shopping centre's own farm.