Кіріспе

Америкалық сауда магнаты (1858–1947)

Висконсин штатының Рипон қаласында туып, Мичиган штатының Джексон қаласында өскен Селфридж газет тасып, 14 жасында Джексон қаласындағы банкте жұмыс тапқан соң мектепті бітірмеді. Селфридж ақырында Чикагодағы Маршалл Филдс универмагында жұмысшы болып орналасты, және келесі 25 жылда серіктес болды. 1890 жылы Чикагоның белгілі отбасынан шыққан бай Роза Букингемге үйленді. 1906 жылы Лондонға сапардан оралғаннан кейін Селфридж Оксфорд көшесінің солтүстік-батыс бөлігінде жаңа универмаг салуға 400 000 фунт стерлинг инвестициялады. Селфридж, Оксфорд көшесі, 1909 жылдың 15 наурызында көпшілікке ашылды, ал Селфридж 1941 жылға дейін төраға қызметін атқарды. 1947 жылы 89 жасында Лондонда қайтыс болды.

Ерте өмір

Селфридж 1858 жылдың 11 қаңтарында Висконсин штатының Рипон қаласында Роберт Оливер Селфридж пен Лоис Фрэнсис Селфридж (құрметіне Бакстер) отбасында дүниеге келді, үш ұлдың бірі болған. Ол дүниеге келгеннен кейін бірнеше ай өткен соң, отбасы Мичиган штатының Джексон қаласына көшті, себебі оның әкесі қаланың жалпы дүкенін сатып алған еді. Америка Азамат соғысы басталғанда, оның әкесі Одақ армиясына қосылды. Ол майор шеніне дейін көтеріліп, содан кейін ардақты түрде отставкаға шықты. Бірақ ол соғыс аяқталғаннан кейін үйіне оралмай, отбасын тастап кетті. Бұл Лоис әйеліне үш кішкентай ұлын өзі тәрбиелеуге мәжбүр етті. Селфриджтің екі бауыры соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай өте жас шақта қайтыс болды, сондықтан Гарри анасының жалғыз баласы болды. Ол мектепте мұғалім болып жұмыс істеп, екеуін де асырау үшін күш жіберді. Ол кірісін сәлемдеме карточкаларын бояу арқылы толықтырды, соңында Джексон орта мектебінің директоры болды. Селфридж пен оның анасы бір-бірінің қоғамдастығын ұнататын және жақсы достар болған; ол 1924 жылы қайтыс болғанға дейін оның және оның отбасысымен бірге өмір сүрді.

Лондон және Селфриджс дүкені

1906 жылы Селфридж әйелімен бірге Лондонға демалысқа барғанда, қала мәдени және коммерциялық жетекші болғанымен, оның дүкендері Чикагодағы Филдс дүкенімен немесе париждік танымал универмагтармен бәсекелесе алмайтынын байқады. Нарықтағы олқылықты сезінген Селфридж зейнеткерлікпен көңілі толмағандықтан, өзінің жаңа универмагына 400 000 фунт стерлинг инвестициялауға шешім қабылдады. Ол дүкенін Лондонның Оксфорд көшесінің сол кезде сәнсіз саналатын батыс жағына орналастырды, бірақ ол Бонд-стрит метро станциясының кіреберісіне қарама-қарсы болды. Селфридж қажеттілік үшін емес, ләззат үшін сауда жасаудың жаңаша идеясын ұсынды. Дүкенді кеңінен жарнама арқылы таныстырды. Сауда залдары тауарлардың тұтынушыларға оңай қолжетімді болуы үшін құрылды. Онда шалғай бағамен тамаша мейрамханалар, кітапхана, оқу және жазу бөлмелері, француз, неміс, американдық және «колониялық» клиенттерге арналған арнайы қабылдау бөлмелері, алғашқы медициналық жәрдем бөлмесі және жұмсақ жарық, терең креслолар мен екі қабатты әйнекпен жабдықталған тыныштық бөлмесі болды – мұның бәрі клиенттерді дүкенде мүмкіндігінше ұзақ ұстау үшін жасалған. Қызметкерлер клиенттерге көмектесуге дайын болуға, бірақ тым агрессивті емес болуға және тауарды сатуға үйретілді. Оливер Литтелтон байқағандай, егер біреу Селфриджге келсе, оның үстелінде тек келген адамның хаты ғана болар еді, ол тегістеліп, үтіктеліп қойылған. Селфридж сондай-ақ GPO-дан «1» нөмірін өзінің жеке телефон нөмірі ретінде алу құқығын алды, сондықтан кез келген адам оператордан «Джеррард 1» нөмірін қосып беруді сұрауы керек еді. 1909 жылы Селфридж Бонд-стрит станциясына метро желісін салуды ұсынды, бірақ сол кездегі қарсылық осы идеяны қабылдамады. Sears тобының басқаруымен Манчестер және Бирмингемде филиалдар ашылды, ал 2003 жылы бұл желі Канаданың Гален Уэстон компаниясымен 598 миллион фунт стерлингке сатылды.

Жеке өмір

1890 жылы Селфридж Чикагоның танымал Букингем отбасынан Розали "Роуз" Букингемге үйленді. Оның әкесі Бенджамин Хейл Букингем, ол өте табысты отбасының мүшесі, ал оның әжесі Альва Букингем жылжымайтын мүлік бизнесін құрған еді. 30 жасында Роуз мұраға ақша мен тәжірибе алғандықтан, жылжымайтын мүлік саласында табысқа жетті. Роуз Харпер даңғылында, Хайд-паркте, Чикагода жер сатып алып, көркейтілген аймақта 42 вилла мен суретшілерге арналған коттедждер салды. Олардың бес баласы болды: үш қыз және екі ұл (бірақ олардың тұңғыш ұлы туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды). Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Роуз Хайклифте американдық сарбаздарды емдеу үшін миссис Гордон Селфридж атындағы сауықтыру лагерін, шатырлы баспананы ашты. Селфридж 1922 жылы жалға алудан бас тартты. Селфриджтің әйелі Роуз 1918 жылғы тұмау пандемиясы кезінде қайтыс болды, ал олармен бірге тұрған анасы 1924 жылы қайтыс болды. Жесір қалған Селфридж көптеген романтикалық қарым-қатынастарда болды, соның ішінде әйгілі Долли Систерспен және ажырасқан Сири Барнардо Уэлкоммен, кейіннен ол Сири Моэм деген атпен әдемілеуші ретінде танымал болды. Ол сонымен қатар белсенді әлеуметтік өмірге еніп, Бэркли скверінің жанында, Майфэрдегі Фицморис Плейс, 9 мекенжайындағы Лансдоун үйінде және жеке яхтасы SY Conqueror-де, Жерорта теңізінде Рэдъярд Киплинг сияқты VIP қонақтарды шақырып, жомарттықпен тойлар өткізді. Лансдоун үйінің қабырғасында 1921 жылдан 1929 жылға дейін Гордон Селфридж сол жерде тұрғанын көрсететін көгілдір тақта орнатылған.

Кейінгі өмір және өлім

Ұлы депрессия жылдары Селфриджтің қалтасы тез азайды, содан кейін мүлдем жоғалып кетті – бұл жағдай оның шашпен жұмсау әдеттерімен күштелді. Ол жиі құмар ойнап, көбінесе жеңіліске ұшырады. Сондай-ақ ол түрлі шоу-қыздарға ақша жұмсады. 1947 жылдың 8 мамырында Селфридж 89 жасында Лондонның оңтүстік-батысындағы Путнидегі үйінде бронхтық пневмониядан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі 12 мамырда Хайклифтегі Сент-Марк шіркеуінде өтті, одан кейін ол әйелі мен анасының қабіріне жақын Сент-Марк шіркеуінің зиратына жерленді. Селфриджтің балалары: Чандлер, ол дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болды; Серж де Болотовқа, кейін Виасемскийге үйленген Розали; Виолетта (10,000 мильдік әуедегі кочевниктердің тарихын баяндайтын «Ұшқыш цыгандар» кітабының авторы, ол алғаш Виконт Жак Жан де Сибурға, содан кейін Фредерик Т. Бедфордқа үйленді); Гарри кіші, «Гордон» деп те аталатын; және Беатрис. Селфриджтің немересі Оливер, 2008 жылы қайтыс болды, ол жасанды интеллект саласындағы пионер атанды. Оның немересі Ральф, ол да 2008 жылы қайтыс болды, 1961 жылдан 2002 жылға дейін Флорида университетінде математика және компьютерлік ғылымдар профессоры болды және көптеген адамдар оны «цифрлық модельдеудің атасы» деп атады.

Теледидар

Британдық телесериал "Мистер Селфридж" 2013 жылы бірінші маусымын бастады, және Гарри Гордон Селфридж рөлін Джереми Пивен сомдады.