Түрлі тауар сататын дүкендер

Кіріспе

Бөлшек сауда орны; тұтыну тауарларының кең ауқымын ұсынатын ғимарат.

Жүк дүкені – дүкеннің әртүрлі аймақтарында тұтыну тауарларының кең ауқымын ұсынатын бөлшек сауда орны, әр аймақ ("бөлім") өнімдер санатына маманданған. Қазіргі ірі қалаларда дүкендер 19 ғасырдың ортасында күрт пайда болды және сауда әдеттерін, қызмет көрсету мен сән-салтанат ұғымын түбегейлі өзгертті. Осыған ұқсас оқиғалар Лондонда (Уайтлимен), Парижде (Le Bon Marché) және Нью-Йоркте (Стьюартс) болды. Бүгінде бөлімдерге көбінесе мыналар жатады: киім-кешек, косметика, өздігінен жасау, жиһаз, бау-бақша, темір жабдықтар, үй техникасы, үй бұйымдары, бояу, спорттық тауарлар, гигиеналық заттар және ойыншықтар. Сонымен қатар, басқа өнімдер, мысалы, азық-түлік, кітаптар, зергерлік бұйымдар, электроника, кеңсе тауарлары, фототехника, балалар тауарлары және үй жануарларына арналған өнімдер де кездеседі. Клиенттер әдетте дүкеннің алдыңғы бөлігіндегі жеңілдетілген бағадағы дүкендерде есептеседі, ал жоғары деңгейдегі дәстүрлі дүкендерде әр бөлімде сату орындары бар. Кейбір дүкендер ірі сауда желісінің бір бөлігі болса, ал басқалары тәуелсіз бөлшек саудагерлер. 1980 жылдардан бері олар арзан бағадағы сатушылардың қысымына ұшырады, ал 2000 жылдардан бері электрондық коммерция сайттарының күшті қысымына тап болды.

Англияда пайда болған, 1700-жылдар

Алғашқы универмагтардың бірі 1734 жылы Дербиде Беннетт атымен құрылған, бастапқыда темір сатушы (жабдық дүкені) болған. Ол бүгінгі күнге дейін сол ғимаратта сауда жасап тұр. Дегенмен, ең алғашқы сенімді деректерге сүйенген универмаг – 1796 жылы Лондонның Палл Молл көшесінде ашылған Хардинг, Хауэлл және компаниясы. Ең көне универмагтар желісі – 1778 жылы құрылған және 2021 жылы жабылған Дебенхамс болуы мүмкін. Бұл британдық бөлшек сауданың ең ұзақ жұмыс істемейтін кәсіпорны. 1809 жылы заманауи талғам мен сән туралы британдық журнал Ackermann's Repository-ге жазған бір байқаушы осы кәсіпорынды былай сипаттады: Ғимараттың алдыңғы жағынан артқы жағына дейінгі ұзындығы жүз елу фут, ені пропорционалды. Ол керемет талғаммен жабдықталған және кең бизнестің әртүрлі салалары үшін шынымен бөлінген төрт бөлімге бөлінген. Кіреберісте тері және жанкүйерлерді сатуға арналған бірінші бөлім орналасқан. Екінші бөлімінде жібек, муслин, бейімдеме, қолғап және т.б. сияқты әртүрлі тауарлар бар. Үшінші дүкенде, оң жақта, зергерлік бұйымдар, ормолудан жасалған сәндік заттар, француз сағаттары және т.б. кездеседі; ал сол жақта – туалетке қажетті барлық хош иісті заттар. Төртінші бөлімі киім-кешек пен көйлектерге арналған, сондықтан әйелдерге қажетті киім-кешек немесе әшекей бұйымдарының ешқайсысы осында таба алмайсыз, бәрі де ең жоғары талғаммен және сәнмен ұсынылған. Бұл кәсіпорын соңғы он екі жылдан бері қазіргі иелерінің басқаруында, олар оны Еуропадағы барлық басқалардан басым етуі үшін ешқандай қиындықтан немесе шығыннан сақтанбайды, оны өзінің түрінде бірегей етуге тырысады. Бұл кәсіпорын универмагтың барлық негізгі сипаттамаларына ие екендігі айтылады; ол әртүрлі бөлімдерде кең ауқымды тұтыну тауарларын ұсынатын мемлекеттік бөлшек сауда орыны болды. Би-би-си тілшісі Джонатан Гланси былай жазады: Хардинг, Хауэлл және компаниясы сәнді әйелдердің қажеттіліктері мен тілектеріне баса назар аударды. Міне, осы жерде әйелдер үйден және еркектердің арасынан алыс, қауіпсіз және әдепті түрде тауарларды қарап, сатып ала алды. Бұл, негізінен, жаңадан бай орта таптағы әйелдер, олардың жақсы жағдайы – және универмагтың өзі – өнеркәсіптік революцияның нәтижесінде қалыптасқан және дамыған. Бұл Лондон мен Ұлыбританияның өмірін қарқынды түрде өзгертіп жатты, энергиялы еркін сауда, өнімді өнертабыстар, бу және желкендер, сондай-ақ шексіз арзан жұмыс күшінің есебінен. Бұл пионерлік дүкен 1820 жылы серіктестік таратылғаннан кейін жабылды. XIX ғасырдың ортасы мен соңында британдық қалалардың барлық маңызды көшелерінде гүлденген универмагтар болды. Көбінесе әйелдер негізгі клиенттерге айналды. Манчестердегі Кендалс (бұрынғы Кендал Милн және Фолкнер) алғашқы универмагтардың бірі болып саналады және 2005 жылы House of Fraser деп аталғанына қарамастан, көптеген клиенттері үшін әлі де Кендалс деп танылады. Манчестердегі осы мекеме 1836 жылдан бастау алған, бірақ 1796 жылдан бері Уоттс базары ретінде сауда жасап келді. Өзінің гүлденген кезеңінде дүкен Динсгейттің екі жағындағы ғимараттарды қамтыды, олар "Кендалс Аркадасы" жер асты жолымен байланыстырылған, сондай-ақ арт-нуво стиліндегі плиткалармен безендірілген тамақ залы болды. Дүкен әсіресе сапа мен стильге төмен бағадан гөрі баса назар аударғанымен танымал болды, бұл оған "Солтүстіктің Харродсы" деген лақап ат берді, бірақ бұл 1919 жылы Харродс дүкені оны сатып алғандықтан болды. Лондонның Харродс дүкенінің тарихы 1834 жылға дейін жетеді, бірақ қазіргі ғимарат 1894 және 1905 жылдар аралығында салынған. 1830 жылы ашылған Дерридегі Austins 2016 жылы жабылғанға дейін әлемдегі ең көне тәуелсіз универмаг ретінде жұмыс істеді. Ливерпульдің Льюис дүкені 1856 жылдан 2010 жылға дейін жұмыс істеді. Әлемдегі алғашқы Рождестволық үңгір 1879 жылы Льюис дүкенінде "Рождестволық ертегілер елі" деген атпен ашылды. Лондонның Вест-Энде орналасқан Либерти & Co. компаниясы 1870 жылдары шығыс тауарларын сату арқылы танымал болды. 1889 жылы Оскар Уайльд "Либерти – өнерді жақсы көретін сатып алушылардың таңдаған орны" деп жазды.

One of the first department stores may have been Bennett's in Derby, first established as an ironmonger (hardware shop) in 1734. It still stands to this day, trading in the same building. However, the first reliably dated department store to be established, was Harding, Howell & Co., which opened in 1796 on Pall Mall, London. The oldest department store chain may be Debenhams, which was established in 1778 and closed in 2021. It is the longest trading defunct British retailer. An observer writing in Ackermann's Repository, a British periodical on contemporary taste and fashion, described the enterprise in 1809 as follows:

The house is one hundred and fifty feet in length from front to back, and of proportionate width. It is fitted up with great taste, and is divided by glazed partitions into four departments, for the various branches of the extensive business, which is there carried on. Immediately at the entrance is the first department, which is exclusively appropriated to the sale of furs and fans. The second contains articles of haberdashery of every description, silks, muslins, lace, gloves, &etc. In the third shop, on the right, you meet with a rich assortment of jewelry, ornamental articles in ormolu, French clocks, &etc. ; and on the left, with all the different kinds of perfumery necessary for the toilette. The fourth is set apart for millinery and dresses; so that there is no article of female attire or decoration, but what may be here procured in the first style of elegance and fashion. This concern has been conducted for the last twelve years by the present proprietors who have spared neither trouble nor expense to ensure the establishment of a superiority over every other in Europe, and to render it perfectly unique in its kind. This venture is described as having all of the basic characteristics of the department store; it was a public retail establishment offering a wide range of consumer goods in different departments. Jonathan Glancey for the BBC writes:

Harding, Howell & Co was focused on the needs and desires of fashionable women. Here, at last women were free to browse and shop, safely and decorously, away from home and from the company of men. These, for the main part, were newly affluent middle class women, their good fortune – and the department store itself – nurtured and shaped by the Industrial Revolution. This was transforming life in London and the length and breadth of Britain at a dizzying pace on the back of energetic free trade, fecund invention, steam and sail, and a seemingly inexhaustible supply of expendable cheap labour. This pioneering shop was closed down in 1820 when the business partnership was dissolved. All the major High Streets in British cities had flourishing department stores by the mid or late nineteenth century. Increasingly, women became the main customers. Kendals (formerly Kendal Milne & Faulkner) in Manchester lays claim to being one of the first department stores and is still known to many of its customers as Kendal's, despite its 2005 name change to House of Fraser. The Manchester institution dates back to 1836 but had been trading as Watts Bazaar since 1796. At its zenith the store had buildings on both sides of Deansgate linked by a subterranean passage "Kendals Arcade" and an art nouveau tiled food hall. The store was especially known for its emphasis on quality and style over low prices giving it the nickname "the Harrods of the North", although this was due in part to Harrods acquiring the store in 1919. Harrods of London can be traced back to 1834, though the current store was built between 1894 and 1905. Opened in 1830, Austins in Derry remained in operation as the world's oldest independent department store until its closure in 2016. Lewis's of Liverpool operated from 1856 to 2010. The world's first Christmas grotto opened in Lewis's in 1879, entitled 'Christmas Fairyland'. Liberty & Co. in London's West End gained popularity in the 1870s for selling Oriental goods. In 1889, Oscar Wilde wrote "Liberty's is the chosen resort of the artistic shopper".

Париждің жаңалықтар журналында пайда болды

Париждік дүкендердің тамыры magasin de nouveautés, яғни жаңалықтар дүкенінде жатыр; алғашқысы – Tapis Rouge, 1784 жылы құрылды. Олар 19 ғасырдың басында гүлденді. Балзак олардың жұмыс істеуін «Сезар Бирото» романында сипаттады. 1840 жылдары Парижге теміржол келгенімен және оның арқасында саудагерлердің саны артқандықтан, дүкендер кеңейді, үлкен шыныдан жасалған витриналар, белгілі бағалар мен баға таңбалары, сондай-ақ газеттерде жарнама беру енгізілді. 1838 жылы Парижде «Au Bon Marché» деп аталатын жаңалықтар дүкені ашылды, онда кружево, лента, мата, матрац, түйме және қолшатыр сияқты тауарлар сатылды. 1838 жылы 12 қызметкерден бастап, 1879 жылы 1788 қызметкерге дейін өсті. Бусико маркетингтегі жаңалықтарымен танымал болды: әйелдері сауда жасағанда күйеулерге арналған оқу бөлмесі; газеттерде кең ауқымды жарнама; балаларға ойын-сауық ұйымдастыру; және клиенттерге 6 миллион каталог жіберу. 1880 жылға қарай қызметкерлердің жартысы әйелдерден тұрды; үйленбеген әйел қызметкерлер жоғарғы қабаттардағы жатақханаларда тұрды. «Au Bon Marché» көп ұзамай жарты оннан астам бәсекелестерге ие болды, олардың ішінде 1865 жылы құрылған Printemps, La Samaritaine (1869), Bazaar de Hotel de Ville (BHV) және Galeries Lafayette (1895) бар. Француздар Париждің ірі дүкендері әкелген ұлттық мәртебемен мақтанды. Ұлы жазушы Эмиль Зола (1840–1902) өзінің «Дамалардың бақыты» (1882–1883) романын дәстүрлі дүкенде орналастырып, оны қоғамды жақсартатын, бірақ сонымен бірге оны жұтатын жаңа технологияның символына айналдырды.

Австралияның алғашқы универмагтары

Австралия ең ұзақ мерзімді үздіксіз жұмыс істейтін универмагы – Дэвид Джонсқа ерекше танымал. Уэльсте туған иммигрант Дэвид Джонс 1838 жылдың 24 мамырында Сиднейдегі Джордж және Баррак көшелерінің қиылысында "ірі және жайлы ғимаратта" алғашқы Дэвид Джонс универмагын ашты, бұл осы колонияның негірленгеніне 50 жыл толғаннан кейін болды. Австралияның түрлі штаттарында көптеген дүкендерге таралып, Дэвид Джонс әлемдегі ең көне үздіксіз жұмыс істейтін универмаг желісі болып табылады. Австралиядағы басқа универмагтардың қатарында 1885 жылы құрылған Grace Bros бар, ол қазір 1900 жылы құрылған Myer универмагымен біріктірілген.

Бірінші американдық дүкендер (18251858)

Арнольд Констебл Америкадағы алғашқы универмаг болды. Ол 1825 жылы Нью-Йорктегі Пайн көшесінде шағын құрғақ тауарлар дүкені ретінде құрылған. 1857 жылы дүкен "Мәрмәр үйі" деп аталатын бес қабатты ақ мәрмәрден жасалған құрғақ тауарлар сарайына көшірілді. Азамат соғысы кезінде Арнольд Констебл клиенттеріне екі жыл сайын емес, ай сайын несиелік шот-фактуралар беретін алғашқы дүкендердің бірі болды. Дүкен тез арада "Мәрмәр үйінен" өсіп, 1869 жылы Бродвей мен Он тоғызыншы көшеде құйма темірден салынған ғимарат тұрғызды; бұл "Сауда сарайы" 1914 жылы үлкенірек орынға көшуге дейін жылдар бойы кеңейді. 1975 жылы қаржылық қиындықтар банкротқа әкелді. 1846 жылы Нью-Йоркте Александр Терни Стюарт Бродвейдегі Чемберс пен Рид көшелері арасында "Мәрмәр сарайын" ашты. Ол әртүрлі құрғақ тауарларға белгіленген бағамен еуропалық бөлшек сауда тауарларын ұсынды және барлық потенциалды клиенттерге "еркін кіру" саясатын жариялады. Ғимарат ақ мәрмәрмен қапталғанмен, Ренессанс сарайына ұқсауы үшін, құйма темір конструкциясы үлкен шыны терезелерге мүмкіндік берді, олар маусымдық көрмелерге, әсіресе Рождестволық сауда маусымында кең мүмкіндіктер жасады. 1862 жылы Стюарт 9-шы және 10-шы көшелер арасындағы толық қалалық кварталда сегіз қабатты жаңа дүкен салды. Оның инновацияларына өндірушілерден қолма-қол ақшамен және ірі көлемде тауар сатып алу, баға белгілеуді минималды деңгейде ұстау және бағаны төмен ұстау, тауарды адал түрде көрсету, бір баға саясаты (сауда-саттық болмауы), тауарды оңай қайтару және қолма-қол ақшаны қайтару ережесі, несие емес, тек қолма-қол ақшаға сату, бүкіл әлемді шарлап сапалы тауар іздейтін сатып алушылар, бөлімдерге бөлу, тік және көлденең интеграция, көлемді сату және клиенттерге күту бөлмелері мен сатып алынған тауарларды тегін жеткізу сияқты тегін қызметтер кірді. 1858 жылы Роуленд Хасси Мейси Мейсиді құрғақ тауарлар дүкені ретінде құрды.

Жаңалықтар 18501917

Маршалл Филд & Компания 1852 жылы құрылған. Бұл сол кездегі Орта Батыс штаттарының ең жұмақты сауда орталығы болған Чикагодағы Стейт-стриттегі ең танымал дүкен еді. Маршалл Филдс өзге дүкендерге үлгі болды, себебі оның клиенттерге ерекше қызмет көрсетуімен көзге түсті. Маршалл Филдс жаңалықтарды алғашқылардың бірі болып енгізді; Маршалл Филдстің көптеген инновацияларының ішінде Манчестерде орналасқан алғашқы еуропалық тауар сатып алу кеңсесі және алғашқы той жасау тіркелімі болды. Компания жеке сатушы концепциясын алғаш рет енгізді, және бұл қызмет барлық Field дүкендерінде ақысыз ұсынылды, тізбектің Marshall Field's деген атпен соңғы күндеріне дейін. Бұл қайталанатын несие ұсынатын және эскалаторларды қолданған алғашқы дүкен болды. Маршалл Филдстің Стейт-стриттегі дүкеніндегі кітап бөлімі аңызға айналды; ол «кітапқа қол қою» концепциясын дамытты. Сонымен қатар, әр жыл сайын Рождествода Маршалл Филдстің орталық дүкенінің терезелері анимациялық көрмелермен толы болды; «тақырыптық» терезелер өз өнері мен әдемілігімен танымал болды, ал Рождествода Маршалл Филдстің терезелеріне бару Чикаголықтар мен қонақтар үшін дәстүрге айналды, сондай-ақ, Рождество ағашы бар Уолнат бөлмесіне бару немесе Стейт-стриттегі «сағаттың астында» кездесу сияқты жергілікті әдеттердің біріне айналды. 1877 жылы Джон Ванамакер Филадельфияда АҚШ-тың алғашқы «заманауи» дүкенін ашты: әр тауарға белгіленген бағаны ұсынған, сондай-ақ электр жарығын (1878), телефонды (1879) және дүкен бизнесіне ақша мен құжаттарды тасымалдау үшін пневматикалық түтіктерді (1880) енгізді. Дүкен концепциясына революция жасаған тағы бір дүкен – 1909 жылы Оксфорд-стритте америкалық Гарри Гордон Селфридж құрған Лондондағы Селфридж. Компанияның инновациялық маркетингі қажеттілік емес, ләззат үшін сауда жасау туралы радикалды идеяны насихаттады, ал оның әдістері бүкіл әлемдегі заманауи дүкендерде қабылданды. Дүкенге жарнама көптеп жасалды. Сауда залдары тұтынушыларға тауарлардың қолжетімділігін арттыру үшін құрылды. Онда шалқар бағамен тамақтанатын сәнді мейрамханалар, кітапхана, оқу-жазу бөлмелері, француз, неміс, американдық және «колониялық» тұтынушыларға арналған арнайы қабылдау бөлмелері, алғашқы медициналық көмек бөлмесі және жұмсақ жарық, терең креслолар мен қос шынысы бар үнсіздік бөлмесі болды, бәрі де клиенттерді дүкенде мүмкіндігінше ұзақ ұстау үшін жасалған. Қызметкерлер клиенттерге көмектесуге дайын болуға, бірақ тым агрессивті емес болуға және тауарды сатуға үйретілді. Селфридж білім беру және ғылыми көрмелермен сатып алушыларды тартты; 1909 жылы Селфриджде Луи Блерионың монопланы (Блерио алғаш рет Англия арнасынан ұшқан) және Джон Логи Бэрдтің теледидар туралы алғашқы қоғамдық демонстрациясы 1925 жылы дүкенде өтті. Жапонияда алғашқы «заманауи стильдегі» дүкен 1904 жылы құрылған Мицукоши болды, оның тамыры 1673 жылдан бастап Эчигоя деп аталатын кимоно дүкенінде жатыр. Алайда, Matsuzakaya-ның 1611 жылдан басталған тарихы одан да ұзақ. Кимоно дүкені 1910 жылы дүкенге айналды. 1924 жылы Гинзадағы Мацузакая дүкенінде көше аяқ киімін үй ішінде киюге рұқсат етілді, бұл сол кездегі жаңалық болды. Бұрынғы кимоно дүкендері сауда нарығында басымдық алды. Олар сәнді тауарларды сатты немесе көрсетті, бұл олардың талғамды атмосферасына үлкен үлес қосты. Жапон дүкендерінің тағы бір бастауы – теміржол компаниялары. Елде көптеген жеке теміржол операторлары болды және 1920 жылдардан бастап олар өз желілерінің терминалдарына тікелей байланысты универмагтар салуға кірісті. Сейбу мен Ханкю осы типтің классикалық мысалдары болып табылады.

Marshall Field & Company originated in 1852. It was the premier department store on the busiest shopping street in the Midwest at the time, State Street in Chicago. Marshall Field's served as a model for other department stores in that it had exceptional customer service. Marshall Field's also had the firsts; among many innovations by Marshall Field's were the first European buying office, which was located in Manchester, England, and the first bridal registry. The company was the first to introduce the concept of the personal shopper, and that service was provided without charge in every Field's store, until the chain's last days under the Marshall Field's name. It was the first store to offer revolving credit and the first department store to use escalators. Marshall Field's book department in the State Street store was legendary; it pioneered the concept of the "book signing". Moreover, every year at Christmas, Marshall Field's downtown store windows were filled with animated displays as part of the downtown shopping district display; the "theme" window displays became famous for their ingenuity and beauty, and visiting the Marshall Field's windows at Christmas became a tradition for Chicagoans and visitors alike, as popular a local practice as visiting the Walnut Room with its equally famous Christmas tree or meeting "under the clock" on State Street. In 1877, John Wanamaker opened what some claim was the United States' first "modern" department store in Philadelphia: the first to offer fixed prices marked on every article and also introduced electrical illumination (1878), the telephone (1879), and the use of pneumatic tubes to transport cash and documents (1880) to the department store business. Another store to revolutionize the concept of the department store was Selfridges in London, established in 1909 by American born Harry Gordon Selfridge on Oxford Street. The company's innovative marketing promoted the radical notion of shopping for pleasure rather than necessity and its techniques were adopted by modern department stores the world over. The store was extensively promoted through paid advertising. The shop floors were structured so that goods could be made more accessible to customers. There were elegant restaurants with modest prices, a library, reading and writing rooms, special reception rooms for French, German, American and "Colonial" customers, a First Aid Room, and a Silence Room, with soft lights, deep chairs, and double glazing, all intended to keep customers in the store as long as possible. Staff members were taught to be on hand to assist customers, but not too aggressively, and to sell the merchandise. Selfridge attracted shoppers with educational and scientific exhibits; in 1909, Louis Blériot's monoplane was exhibited at Selfridges (Blériot was the first to fly over the English Channel), and the first public demonstration of television by John Logie Baird took place in the department store in 1925. In Japan, the first "modern style" department store was Mitsukoshi, founded in 1904, which has its root as a kimono store called Echigoya from 1673. When the roots are considered, however, Matsuzakaya has an even longer history, dated from 1611. The kimono store changed to a department store in 1910. In 1924, Matsuzakaya store in Ginza allowed street shoes to be worn indoors, something innovative at the time. These former kimono shop department stores dominated the market in its earlier history. They sold, or instead displayed, luxurious products, which contributed to their sophisticated atmospheres. Another origin of the Japanese department store is from railway companies. There have been many private railway operators in the nation and, from the 1920s, they started to build department stores directly linked to their lines' termini. Seibu and Hankyu are typical examples of this type.

2010 бүгінгі күн

2010 жылдан бастап көптеген сарапшылар АҚШ және басқа да нарықтардағы бөлшек сауданың құлдырауы туралы айта бастады, бұл әсіресе ірі желілерге тиек есетін физикалық дүкендердің жабылуымен байланысты болды. Бұл өзгеріске материалдық заттардың орнына тәжірибелерге жұмсалатын қаражаттың артуы, жұмыс орындарындағы киім талаптарының жеңілдеуі және Amazon.com мен Walmart-тың басымдығымен электрондық саудаға көшу себеп болды, ал дәстүрлі бөлшек саудагерлердің онлайн ұсыныстары артта қалды. COVID-19 екі жолмен дүкендердің жабылуын күшейтті: біріншісі, 2020 жылдың наурыз және сәуір айларындағы міндетті уақытша жабылулар, нәтижесінде тұтынушылар көптеген айлар бойы қажетсіз тауарлар үшін дүкендерге барудан жаңылды; екіншісі, үйден жұмыс істеуге көшу, бұл электрондық сауданы одан әрі дамытып, бизнес киімге деген сұранысты төмендетті.

Қалқымалы, жол жиегі

2010 жылдары универмагтардағы тауарды тапсырып алу қызметі кеңейді, көптеген дүкендер осы мақсатқа арналған, үлкен, анық белгіленген арнайы аймақтар құрды. Көбінесе мұндай аймақтарда қабылдау және отыруға арналған орындар, кофе ұсынылатын жерлер, онлайн сауда жасау үшін үлкен экранды компьютерлер мен киім ауыстыру бөлмелері болды. 2020 жылы COVID-19 пандемиясы басталған кезде, АҚШ-тағы көптеген саудагерлер өз веб-сайттарында тауарды машинадан түсіріп алу қызметін ұсынды, сондай-ақ дүкен кіреберісінің бірінде көлікпен келуге қолайлы арнайы аймақтар ашты.

Дүкен ішіндегі дүкен

Дисконт дүкендерімен қатар, негізгі дүкендер де "дүкен ішінде дүкен" форматын жиі қолдана бастады. Сәнді брендтер үшін мұндай формат көбінесе брендтің өз дүкендеріне ұқсас бутиктер түрінде кездесетін, қала көшелерінде немесе сауда орталықтарындағы дүкендер сияқты болатын. Олар өз қызметкерлерін жалдап, сату алаңын тауармен жарақтататын, ал төлемдерді брендтің өз кассалық аппаратында жүзеге асыратын. Басты айырмашылық – бутиктер басты дүкен ғимаратының ішінде орналасқан, бірақ көп жағдайда негізгі дүкен кеңістігі мен бутик арасында қабырғалар немесе терезелер болып, жеке кіреберістер қарастырылған.