Бібліографиялық ақпараттағы ерекше тақырыптар және Wikipedia-дағы аты-жөнін тексеру жүйесі
Authority control
Атрибутивтік бақылау: кітапхана каталогтарында ақпаратты ұйымдастыру, стандартталған атаулар мен идентификаторлар қолдану, деректерді іздеуді жеңілдету.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Библиографиялық ақпарат үшін қолданылатын ерекше тақырыптар, Уикипедиядағы авторитеттік бақылаудың қолданылуы туралы ақпарат.
Unique headings used for bibliographic information
information on authority control usage within Wikipedia
Ақпараттану ғылымында авторитеттік бақылау – ақпаратты ұйымдастыру процесі, мысалы, кітапхана каталогтарында, әр тақырып немесе ұғым үшін атаудың (тақырып) немесе (әдетте әріптік-сандық) идентификатордың бір ғана, ерекше жазылуын пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Авторитеттік бақылаудағы "авторитет" сөзі адамдардың, орындардың, заттардың және ұғымдардың атаулары авторитеттелген, яғни олар белгілі бір нысанда бекітіледі деген идеядан туындайды. Осы ерекше тақырыптар немесе идентификаторлар тиісті авторитеттік файлды пайдаланатын каталогтарда тұрақты түрде қолданылады, сондай-ақ деректерді ұйымдастырудың басқа әдістерінде, мысалы, сілтемелер мен кросс-сілтемелерде қолданылады. Әрбір бақыланған жазба оның қолданылу аясы мен мақсаты бойынша авторитеттік жазбада сипатталады, бұл ұйым кітапхана қызметкерлеріне каталогты сақтауға және оны зерттеушілер үшін қолдануға ыңғайлы етуге көмектеседі. Ерекше тақырып пайдаланушыларды барлық қатысты ақпаратқа, соның ішінде байланысты немесе біріктірілген тақырыптарға бағыттай алады. Осы файлдардағы өзге файлдармен жұмыс кітапханашылар мен басқа да ақпаратты каталогтаушылардың жұмысы. Осыған сәйкес, авторитеттік бақылау – бақыланатын сөздік пен библиографиялық бақылаудың мысалы. Теориялық тұрғыдан алғанда, кез келген ақпарат, мысалы, жеке және корпоративтік атаулар, бірыңғай атаулар, сериялар атаулары және тақырыптар авторитеттік бақылауға жатады, оны веб-браузерде "және", "немесе", "немесе емес" сияқты Бульдік операторларды қолдана отырып, кілт сөздермен іздеумен бірге пайдалануға болады. Жазбалардың тұрақтылығы, ақпаратты ұйымдастыру және құрылымдау.
In information science, authority control is a process that organizes information, for example in library catalogs, by using a single, distinct spelling of a name (heading) or an (generally alphanumeric) identifier for each topic or concept. The word authority in authority control derives from the idea that the names of people, places, things, and concepts are authorized, i. e., they are established in one particular form. These one of a kind headings or identifiers are applied consistently throughout catalogs which make use of the respective authority file, and are applied for other methods of organizing data such as linkages and cross references. Each controlled entry is described in an authority record in terms of its scope and usage, and this organization helps the library staff maintain the catalog and make it user friendly for researchers. The unique header can guide users to all relevant information including related or collocated subjects. to other files within them is the work of librarians and other information catalogers. Accordingly, authority control is an example of controlled vocabulary and of bibliographic control. While in theory any piece of information is amenable to authority control towards such as personal and corporate names, uniform titles, series names will be placed , and subjects, It can be used in conjunction with keyword searching using "and" or "not" or "or" or other Boolean operators on a web browser. Consistency of records. Organization and structure of information.
Кооперативтік каталогтау
Цифрлық онлайн каталогтар мен Интернет пайда болғанға дейін әр кітапхананың каталогтау бөлімдері кітапхананың авторитет файлдарын жасау және күтіп ұстауды жүзеге асырған. Әрине, әртүрлі кітапханалардың авторитет файлдарында елеулі айырмашылықтар болды. Кітапхана тарихының бастапқы кезеңінде, кітапхана каталогы ішкі тұтас болғанда, әртүрлі кітапханалардағы каталогтардың өзгешеліктері аса маңызды емес деп есептелді. Кітапханалар зерттеушілердің қажеттіліктерін жақсырақ түсініп, басқа кітапханалармен тығыз байланыс жасағанда, стандартты каталогтау тәжірибелерінің маңыздылығы мойындалды. Автоматтандырылған дерекқор технологияларының пайда болуымен, каталогтаушылар АҚШ-тағы OCLC және RLIN сияқты кооперативтік консорциумдар құруға кірісті, онда әлемнің түкпір-түкпірінен кітапханалардың каталогтау бөлімдері өз жазбаларын ортақ дерекқорға қосып, содан жазбалар алды. Бұл жағдай авторитет жұмысы үшін ұлттық стандарттарды қажет етті. АҚШ-та авторитет жұмысы бойынша каталогтау стандарттарын сақтау үшін жауапты басты ұйым Конгресс кітапханасының Ынтымақтастық каталогтау бағдарламасының аясында жұмыс істейді. Ол Name Authority Cooperative Program, немесе NACO Authority деп аталады.
Before the advent of digital online public access catalogs and the Internet, individual cataloging departments within each library generally carried out creating and maintaining a library's authority files. Naturally, there was a considerable difference in the authority files of the different libraries. For the early part of library history, it was generally accepted that, as long as a library's catalog was internally consistent, the differences between catalogs in different libraries did not matter greatly. As libraries became more attuned to the needs of researchers and began interacting more with other libraries, the value of standard cataloging practices came to be recognized. With the advent of automated database technologies, catalogers began to establish cooperative consortia, such as OCLC and RLIN in the United States, in which cataloging departments from libraries all over the world contributed their records to, and took their records from, a shared database. This development prompted the need for national standards for authority work. In the United States, the primary organization for maintaining cataloging standards with respect to authority work operates under the aegis of the Library of Congress Program for Cooperative Cataloging. It is known as the Name Authority Cooperative Program, or NACO Authority.