Томас Икинстің «Шахматшылар» суреті — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Томас Экинстің салған "Шахмат ойнаушылар" картинасы – Томас Экинстің 1876 жылғы жанрлық суреті, Гудрич каталогы #96. Ол Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайының қорында сақталады.

Сипаттама

Бұл – Экинстің әкесі Бенжаминнің шахмат матчын бақылап отырған суреті. Екі ойыншы – Бертран Гардель (сол жақта), зейнеткер француз тілінің мұғалімі, және одан сәл жас Джордж Холмс, суретші. Адамдар қараңғы, ағашпен қапталған викториялық қонақ бөлмеде, түстен кейінгі жарық сезімімен. Ойын қызу жүріп жатыр, себебі тақтадан көптеген фигуралар алынған. Холмс, жас ойыншы, жеңіске жақын тұрған сияқты, өйткені ол қарсыласының ханымын (оның жоғарғы бөлігі үстелдің шумағынан көрінеді) алып, өзінің қара ханымын тақтаның ортасына қойған. Экинс "Шахматшылар" картинасын әкесі үшін салған және картинаға латын тілінде "BENJAMINI. EAKINS. FILIUS. PINXIT. '76" – "Бенджамин Экинстің ұлы осы суретті салды" – деген жазуды үстелдің шумағына кішкентай әріптермен салған. Франклин және Маршалл колледжінің Майкл Клэппері атап көрсеткендей: "Экинстің [шахматты] таңдауы және оны білуі, оның осы ойынға қызығушылық танытқандығын көрсетеді, бірақ картинадан басқа тікелей дәлелдері аз". Өнер тарихшысы Акела Расон картинаның суретшінің әкелік бейнелеріне арналған құрмет екенін ұсынады: Холмс, мүмкін, Экинстің алғашқы сурет салу мұғалімі болған; Гардель – француз тілінің мұғалімі; Бенджамин Экинс – оның нағыз әкесі; ал Жан Леон Жером, оның École des Beaux Arts мектебіндегі ұстазы, сағаттың үстіндегі "Ave Caesar Morituri te Salutant" гравюрасымен бейнеленген. Автор Мартин Бергер картинаның мазмұнын егжей-тегжейлі талдап, оны уақыттың өтуін бейнелейтін туынды деп тапты және Экинстің өмірінде оған жеке мағына берді. Жас шахматшының қарсыласының патшасын өлтіруге тырысуы Эдип кешенімен байланысты. Экинс суретші ретінде әкесі Бенжаминге қарама-қарсы қойылғандықтан, оларды шахмат тақтасының екінші осінде психологиялық "қақтығысты" ойнап жатқандай көруге болады. Осы тұрғыдан алғанда, картинаны кенеп емес, ағаш панельге салудың себебі кездейсоқ емес. Экинс картинаға әкесінің ұлы ретінде қол қою арқылы әкесінің алдында өзін төмендеткенімен, әкесі туралы екіұшты пікір білдіреді. Әкесінің мәртебесін көтеріп, Бенжаминді ортаға қояды, ал перспективаның нүктесі Бенжаминнің басының артында орналасқан. Дегенмен, Экинс әкесінің бетін көлеңкемен және ойынға төменнен қарауының бұрышымен жасырған. Сурет Бенжаминге арналған болса да, "Шахматшылар" деген атау Экинстің әкесін суреттің баянынан тыс қалдырады.

It is a small oil on wood panel depicting Eakins' father Benjamin observing a chess match. The two players are Bertrand Gardel (at left), an elderly French teacher, and the somewhat younger George Holmes, a painter. The men are in a dark, wood panelled Victorian parlour with a quality of light suggesting late afternoon. The game is well in progress, as many pieces have been removed from the board. Holmes, the younger player, seems to be winning the match, as he has taken the queen of his opponent (the top of which pokes out of the table's drawer), and his own black queen is well positioned in the centre of the board. Eakins painted The Chess Players for his father, and signed the painting in Latin, "BENJAMINI. EAKINS. FILIUS. PINXIT. '76"—"the son of Benjamin Eakins painted this"—in small letters on the drawer of the table. Michael Clapper of Franklin & Marshall College has noted, "Eakins’s choice of [chess] and his knowledgeable treatment of it suggest that he was familiar with and interested in the game, though there is little direct evidence of it apart from the painting." Art historian Akela Reason proposes that the painting is a tribute to a number of the artist's father figures: Holmes probably was Eakins's first art teacher; Gardel was his French teacher; Benjamin Eakins was his literal father; and Jean Léon Gérôme, his master at the École des Beaux Arts, is represented by a print of Ave Caesar Morituri te Salutant, over the clock. Author Martin Berger has analyzed the content of the painting in detail, finding it an evocation of the passage of time and ascribing it a highly personal meaning in Eakins' life. The younger chess player's attempt to kill the older player's king is analogous to the Oedipal complex. In the way that his father Benjamin is placed in opposition to Eakins the painter, the two may be envisioned as playing out a psychological "conflict" across the other axis of the chess board. In this light it is not coincidental that the painting was made on wood panel rather than canvas. While Eakins has humbled himself before his father in signing the painting only by reference to being Benjamin's son, he also presents his father ambivalently. Elevating his father's status, he places Benjamin centrally, with the vanishing point behind Benjamin's head. Yet Eakins has obscured his father's face by shadow and by the angle at which he looks down upon the game. Although the painting was dedicated to Benjamin, the title "The Chess Players" curiously leaves Eakins' father out of the narrative of the picture.