Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көбелектің түрлері
Species of moth
Көк көбелек немесе жылдам көбелек (Hepialus humuli) – Hepialidae тұқымдасына жататын көбелек. Ол алыс оңтүстік-шығысты қоспағанда, Еуропаның барлық аймақтарында кең таралған. Көк көбелектердің ұрғалары еркектерге қарағанда ірілеу болады және мөлшері мен қанат түсінің айырмашылығымен жыныстық диморфизмді көрсетеді. Ересек көбелектер маусымнан тамызға дейін ұшып, жарыққа тартылады. Бұл түр личинка күйінде қыстайды. Личинкасы ақшыл, құрттай болып келеді және түрлі жабайы және егілген өсімдіктердің тамырларымен жер астында қоректенеді (төмендегі тізімді қараңыз). Бұл түр орман шаруашылықтарында экономикалық зиянкес болуы мүмкін. Жарқыраған кезде 10,0 және 2,0 люкс арасындағы жарық интенсивтілігі, фон (шөп/өсімдіктер) мен еркек көбелектердің күміс/ақ қанаттары арасындағы жарық контрастын арттыратыны анықталды. Сондықтан, еркек қанаттарының түсі көбелектің көрінуіне көмектесетін екіншілік бейімделу ретінде қалыптасқан болуы мүмкін.
The ghost moth or ghost swift (Hepialus humuli) is a moth of the family Hepialidae. It is common throughout Europe, except for the far south east. Female ghost moths are larger than males, and exhibit sexual dimorphism with their differences in size and wing color. The adults fly from June to August and are attracted to light. The species overwinters as a larva. The larva is whitish and maggot like and feeds underground on the roots of a variety of wild and cultivated plants (see list below). The species can be an economically significant pest in forest nurseries. During the lekking period, incident light intensities between 10.0 and 2.0 lux have been found to increase the brightness contrast between the background (grass/plants) and male moths' silver/white wings. It is thus believed that the male wing color may have evolved as a secondary adaptation to aid in the moth's visibility.
Көрсету
Еркек құбыжық жылдамдықтары өсімдіктердің үстінде қалықтап, кейде көлденең бағытта баяу қозғалу арқылы әрекет етеді. Көрмеге шығатын еркек көбінесе тік қозғалыс жасап, көрсету орнын өзгертеді. Аналықтар еркектердің жиналатын жерлеріне тартылады, ал аналық еркекті таңдағаннан кейін оның қасынан бірнеше сантиметр қашықтықта өтеді. Еркек аналыққа ілеседі, ол жерге қонып, қанат қағып, еркектің жақындауына ыңғаю білдіреді. Содан кейін екі көбелек жұптасады. Еркек құбыжық жылдамдықтары жиналғанда феромондарды қолданады. Бұл феромондар аналықты тарту үшін бөлінеді, бірақ олар құмарлықты қоздырғыш ретінде қолданылмайды. Еркек феромонының негізгі құрамы (алыс туысқан Phymatopus hecta түрінде) (E,E) α Farnesene. Аналықтарды тарту үшін қолданылатын иіс заттар еркектің артқы тібікшесіндегі щеткалар арқылы өндіріледі және олар "ешкі сияқты" иіс сезіледі, яғни Ешкі көбелегінің құртын еске алады. Еркектер тұрған жердегі аналықтарға да иіс сезу арқылы тартылуы мүмкін.
The male ghost swifts display by hovering directly above vegetation, while occasionally shifting slowly horizontally. The displaying male only occasionally made vertical movements to shift display positions. Females are attracted to the displaying males in leks, and once a female chooses a male she will pass within a few centimeters of him. The male will follow the female, who will land and beat her wings, signaling that the male may approach her. The two moths will then copulate. While aggregating in leks, male ghost swifts use pheromones These are emitted in order to attract a female, but they are not known to be used as an aphrodisiac. The main component of the male pheromone (in the distantly related species Phymatopus hecta) is (E,E) α Farnesene. The olfactory substances used to attract females are produced on the male's hind tibial brushes, and were said to be "goat like", meaning the smell of the Goat Moth caterpillar. Males may also be attracted to stationary females by olfactory stimuli.
Жыныстық диморфизм
Жүрек түлкісі жыныстық дихроматизмнің жоғары деңгейін көрсетеді (оң жақтағы суретті қараңыз). Аналықтары сары-қоңыр түсті, ал аталықтары күміс / ақ қанатты болады. Аталықтар мен аналықтардың қанат түсінің айырмашылығы визуалды сигнал беруге пайдаланылуы мүмкін деген болжам бар. Аналықтары аталықтарға тән күрделі морфологиялық ерекшеліктерге ие емес. Аталық және аналық жүрек түлкісінің қанаттарының астыңғы жағы біркелкі сұр-қоңыр түсті.
The ghost moth displays high levels of sexual dichromatism (see picture right). Female ghost moths are a yellow brownish color, while males have silver/white wings. It has been suggested that the difference in wing color between males and females is used for visual epidemic signaling. The females lack the intricate morphology of the males. The underside of both the male and female ghost moth is a uniform grey/brown color.
Ұрық
Көлеңке шыбын-шіркейдің дернәсілдері 50 мм-ге дейін өседі және қызыл/қоңыр басы бар, ақ, мөлдір емес денеге ие.
The ghost moth larvae grow up to 50 mm long and have a white opaque body with a red/brown head.
Фольклордағы арбалы шыбық
Hepialus humuli-дің «көшпенді шыбық» деген жалпы атауы еуропалық халық мүсіндегі сенімдерден туындаған болуы мүмкін, себебі ақ шыбықтардың қайтыс болғандардың рухы екендігі туралы көптеген айғақтар бар.
It is believed that the common name of "ghost moth" for Hepialus humuli may have originated from European folklore, as there are numerous references to white moths being the souls of the departed.