Кіріспе
Фин-американдық актриса және телеарна тұлғасы Майла Элизабет Сирьяниеми (1922 жылғы 11 желтоқсан – 2008 жылғы 10 қаңтар), кәсіби аты Майла Нурми, американдық фин актрисасы, 1950-ші жылдардағы «Vampira» кейіпкерін жасаған. Ол Орегон штатының Астория қаласында туна және лосось консервілерінде жұмыс істеді. 1940 жылы актриса болу ниетімен Лос-Анджелеске көшіп келді. Бірнеше екінші рөлдерден кейін ол «Vampira» кейіпкерімен, теледидардағы алғашқы қорқыныш жанрындағы жүргізуші ретінде танылды. Нурми 1954 жылдан 1955 жылға дейін KABC телеарнасында «Вампира шоу» атты жеке бағдарламасын жүргізді. Бағдарлама тоқтатылғаннан кейін ол 1959 жылы Эд Вудтың «Plan 9 from Outer Space» культ фильмінде ойнады. Ол сондай-ақ 1959 жылғы «Бит буыны» фильмінде битник ақыны рөлін ойнады, ал қылмыстық «Үлкен оператор» фильмінде кейіпкерді ойнамаса да, «Vampira» ретінде көрсетілді. 1994 жылы Тим Бертонның «Эд Вуд» биофильмінде оны Лиза Мари бейнеледі.
Maila Elizabeth Syrjäniemi (December 11, 1922 – January 10, 2008), known professionally as Maila Nurmi, was an American Finn actress who created the campy 1950s character Vampira. She was raised in Astoria, Oregon, where she worked in tuna and salmon canneries. She relocated to Los Angeles in 1940, with hopes of becoming an actress. After several minor film roles, she found success with her Vampira character, television's first horror host. Nurmi hosted her own series, The Vampira Show, from 1954 to 1955, on KABC TV. After the show's cancellation, she appeared in the 1959 cult film Plan 9 from Outer Space, directed by Ed Wood. She is also billed as Vampira, despite not playing the character, in the 1959 films The Beat Generation, where she plays a beatnik poet, and crime film The Big Operator. She was portrayed by Lisa Marie in Tim Burton's 1994 biopic, Ed Wood.
Ерте өмір
Майла Нурми фин иммигранты Они Ниемидің (бұрынғы Сирьениеми) және фин тегінен таралған американдық София Петерсонның қызы болған. Оның туған жері бір кезде даулы болды: биограф В. Скотт Пулдің «Vampira: Dark Goddess of Horror» (2014) кітабында айтылғандай, ол Массачусетс штатының Глостер қаласында дүниеге келген. Өзінің мансабы барысында ол Финляндияның Петсамо қаласында туғанын айтқан. Ол 1921 жылы, өзі туғанға бір жыл бұрын, қашықтыққа жүгіруде әлемдік рекордтарды орната бастаған фин спортшысы Пааво Нурмидің қызы екенін мәлімдеді. АҚШ-тың иммиграциялық тізілімдері оның әкесінің 1910 жылы Эллис аралы арқылы иммиграция жасағанын көрсетеді. Сонымен қатар, Дана Гулд 2014 жылы өткен сұхбатында Нурмидің туу куәлігін көргенін айтты, онда оның туған жері Массачусетс штатының Глостер қаласы деп көрсетілген. Нурми жеке күнделігінде Петсамо туралы айтылған оқиғаның шындықтан алыс екенін мойындады. Бала кезінде Нурми отбасымен Массачусетстен Огайо штатының Аштабула қаласына, содан кейін Орегон штатының жағалауындағы, көптеген финдер тұратын Астория қаласына көшіп келді. Оның әкесі лекция оқып, редактор болып жұмыс істесе, анасы отбасын асырау үшін жартылай штаттан журналист және аудармашы болып жұмыс істеді. Нурми 1940 жылы Астория орта мектебін бітірді.
Алғашқы жұмыстар
1940 жылы Нұрма актерлік мансабын жалғастыру үшін Лос-Анджелеске, Калифорнияға, кейін Нью-Йоркке көшіп барды. Ол Альберто Варгас, Голливудтың Бернард және Ман Рей үшін модель болды, Виктор Савиллдің 1947 жылғы "Егер қыс келсе" фильмінде есімдері көрсетілмеген рөлмен киноиндустрияда бекінді. 1944 жылы Мэ Вест оны Бродвейдегі "Кэтрин Ұлы" пьесасының актер құрамынан шығарды, өйткені Вест оның өзінен гөрі жақсы ойнап, назар аударуынан қорқыды. Бродвейде ол "Spook Scandals" атты түн ортасындағы қорқынышқа толы қойылымда көп назар аударды, онда ол айқайлап, есінен танып, табутқа жатып, жалған зиратта әдемі қимылдар жасады. Ол сондай-ақ Эрл Кэрролл театрында шоу-қызы ретінде және Флоренция бағында стриптизер Лили Сент-Сирмен бірге би билеген хорда жұмыс істеді. 1949 жылы Ман Рей суретші Эдвард Мелкарт жасаған, сурет коллекционері Пегги Гуггенхаймға арналған "құбыжық көзілдірігін" Венециядан Лос-Анджелеске Нурмимен бірге фотосессияға әкелді. 1950 жылдары ол бұл көзілдірікті Vampira кейіпкерінің ерекше белгісі ретінде қабылдады. "Вампира" рөліне ие болғанға дейін ол Голливудтың Сансет Стрипіндегі киімханада шляпаны тексеруші қыз болып жұмыс істеген. 1950 жылдары ол өзін негізінен "Famous Models", "Gala" және "Glamorous Models" сияқты ерлер журналдарындағы фотосессиялар арқылы асырады.
Жеке өмір
1940 жылдары Нұрми Орсон Уэллстен бала тапқанын айтты; Уэллс Рита Хейвортқа үйленгендіктен, бала асырап алуға берілді. 1955 жылдың 20 маусымында бір ер адам Нұрмидің пәтеріне күшпен кіріп, оны шамамен төрт сағат бойы қорқытты. Ол қашып, жергілікті дүкен иесінің көмегімен полицияға хабарласты. 1950 жылдардың басында Нұрми Джеймс Динмен жақын дос болып, Голливудтағы Крессент-Хайтс және Сансет бульварының қиылысындағы Гугидің кофеханасында бірге уақыт өткізді. Олардың достығын былай түсіндірді: "Бізде ортақ невроздар бар". Хедда Хоппер 1962 жылғы естеліктерінде, Динге арналған бөлімде былай деді: "Біз теледидарда өзін Вампира деп атайтын жұқа бетті актриса туралы әңгімелестік (және Джимми қайтыс болғаннан кейін оны танығандығы үшін жарияланымнан пайдаланды және онымен 'перде арқылы' сөйлей аламын деп мәлімдеді). Ол: 'Мен "Алтын тармақ" және Маркиз де Садты зерттедім, және осы қыздың сатанизм күшімен әуестенгеніне көз жеткізуге қызығушылық таныттым. Ол ештеңе білмейді. Мен оның Вампира макияжынан басқа қызығушылығы жоқ екенін анықтадым. Оның абсолютті ештеңесі жоқ'. 2010 жылғы автор/режиссер Р. Гриннің "Vampira and Me" радиодокументалды фильмі Хоппердің Нұрми/Дин қарым-қатынасын бейнелеуімен келіспеді, Дин мен Вампираның серігі Джек Симмонстың толық Борис Карлофф Франкенштейн макияжындағы суретін Нұрми мен Диннің достығының дәлелі ретінде келтірді. Документалды фильмде сондай-ақ Warner Bros. архивіндегі өндіріс хатында Дин "Бұнтшыл жас" фильмін түсіріп жатқанда "Вампираның" съемочка алаңына келгені айтылған. Warner Bros. хаты алғаш рет 2006 жылғы Лоуренс Фраселла мен Ал Вайзельдің "Жылдам өмір сүр, жас өл" кітабында еске алынған, олар "Бұнтшыл жас" өндірісіне қатысты құжаттарға қол жеткізген. Фраселла мен Вайзель актриса Шелли Винтерспен сұхбаттасқанда Дин режиссер Николас Рей мен Винтерс арасындағы дауды тоқтатып, "Вампира шоуын" теледидардан көру үшін үзіліс жасаған жағдайды анықтады. "Vampira and Me" фильмінде Нұрми Гринге Джимми Дюрантенің "Вампира шоуында" тікелей эфирде кітапханашы киімін киіп, "өте жаман бала болғандықтан" ерегесімен саусақтарын соққандығын айтады. Ол актер Фабрицио Миониге 1961 жылдың 20 маусымында Калифорния штатының Оранж округінде үйленді.
Өлім
Нұрма 2008 жылдың 10 қаңтарында Голливудтағы гаражға жататын пәтерінде табиғи себептерден 85 жасында қайтыс болды.
Марапаттар
Телевизиондық қорқыныш шоуларының жанрын қалыптастырушы болған Майла Нурми мен "The Vampira Show" телебағдарламасы, теледидарлық "Emmy" сыйлығының 50 жылдығына арналған салтанатты шарада арнайы аталым алды. Нурми қайтыс болғаннан кейін "Рондо Хэттон Классикалық қорқыныш" сыйлығымен "Monster Kid Hall of Fame" құрметті залына енгізілді. "Вампира: Фильм" Нурмиге деген құрмет ретінде "Ең үздік тәуелсіз туынды" номинациясында "Рондо" сыйлығын жеңіп алды.
Фильмдер мен деректі фильмдер
Эд Вуд (1994), Тим Бертонның өмірбаяндық фильмі, Майла Нурми рөлінде модель Лиза Мари. Фильм «Вампира шоу» бағдарламасының кейбір бөлімдерін қайта жасайды. «About Death, Sex and Taxes» (1995) – Мика Рипаттидің Нурми туралы фин деректі фильмі. Эдвард Д. Вуд кішісінің «Қорқынышты әлем» (1995) фильмі, Бретт Томпсонның Эд Вудтың өмірі мен фильмдері туралы деректі фильмінде «The Vampira Show» бағдарламасының қайта жасалған нұсқасы бар. «Шлок! Американдық фильмдердің құпия тарихы» (2001), Рей Гриннің 1950-1960 жылдардағы американдық сенсациялық және сексплуатациялық фильмдері туралы деректі фильмінде Нурми культ режиссерлер Роджер Корман, Дорис Уишман, Дэвид Ф. Фридман және басқалармен бірге бейнеленген. «Vampira: The Movie» (2006), Кевин Шон Майклстың Нурми туралы деректі фильмі, ол 2007 жылы «Үздік тәуелсіз фильм» номинациясында «Рондо» сыйлығын жеңіп алды. «Альфа Видео» оны 2007 жылы DVD форматында таратты. «American Scary» (2006) – жергілікті түнгі қорқынышты фильмдерді жүргізушілер туралы деректі фильмде Нурмимен сұхбат бар. «Pretty Bloody: The Women of Horror» (2009) – «Скрим королевалары» және қорқынышты индустриядағы басқа да әйелдер туралы теледеректі фильм. «Vampira and Me» (2010) – Нурми туралы радиодеректі фильм/подкаст, оның досы Р. Х. Грин жасаған. Алғаш рет KPCC 89.3 FM, Оңтүстік Калифорнияның NPR филиалы арқылы таратылды. Бұрын естілмеген сұхбат үзінділерінен басқа, оның өмірі мен мансабы туралы, сондай-ақ Нурмидің соңғы жылдарындағы достарымен сұхбаттар да кірген. Бағдарламаны KPCC веб-сайтынан тегін жүктеуге болады. «Vampira and Me» (2012) – Р. Х. Гриннің көркем деректі фильмі. 1950 жылдары телеарнада көрсетілген Вампираның бұрын белгісіз екі кинескопын табу және қалпына келтіруімен, сондай-ақ 1966 жылы Нурми өзінің өмірбаянын жазуға тырысқан қалпына келтірілген және бұрын естілмеген аудио үзінділерін қосуымен ерекшеленеді. Оның ішінде Нурми 1980 жылдардың ортасында «Vampira» ретінде жазған «Satan's Cheerleaders» панк-тобымен жасалған алғашқы сұхбаттар, сондай-ақ «Voluptua» (Нурмидің KABC-TV телеарнасындағы бәсекелесі) және актриса Глория Паллдың Voluptua кейіпкерін дауыстап оқуы бар.