Одри Хепберн: Өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Британдық актриса (1929–1993)

Одри Кэтлин Хепберн (туған есімі Рюстон; 4 мамыр 1929 – 20 қаңтар 1993) – британдық актриса. Кино және сән иконы ретінде танылған ол, Америка кино институтының классикалық Голливуд киносының үшінші ең ұлы әйел экран жұлдызы және Халықаралық ең жақсы киінгендер залының тізіміне енді. Брюссельдің Иксел қаласында аристократтар отбасында дүниеге келген Хепберн балалық шағының бір бөлігін Бельгияда, Англияда және Нидерландыда өткізді. 1936 жылдан 1939 жылға дейін Англияның Кент қаласындағы интернатта оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Нидерландыға оралды. Соғыс жылдары Хепберн Арнем консерваториясында балет оқыды және 1944 жылы голландтық қарсылық қозғалысын қолдау үшін ақша жинау мақсатында балет қойылымдарына қатысты. 1945 жылдан бастап Амстердамда Соня Гаскеллмен, ал 1948 жылдан бастап Лондонда Мари Рамбертпен балет сабақтарын алды. Вест-Энд музыкалық театрларында хор қызы ретінде өнер көрсете бастады, содан кейін бірнеше фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады. Хепберн 1953 жылы Грегори Пекпен бірге түскен «Римдік қаникул» романтикалық комедиясында жұлдыз болып көтерілді. Осы рөлі үшін ол Оскар, «Алтын глобус» және BAFTA сыйлықтарын бір фильмде алған алғашқы актриса атанды. Сол жылы «Ондайн» пьесасындағы рөлі үшін «Тони» сыйлығын да жеңіп алды. Хепберн «Сабрина» (1954), онда Хамфри Богарт пен Уильям Холден оның махаббаты үшін бәсекелеседі, «Funny Face» (1957) мюзиклінде, онда ол өзінің әндерін орындады, «The Nun's Story» (1959) драмасы, «Breakfast at Tiffany's» (1961) романтикалық комедиясы, Кари Грантпен бірге түскен «Charade» (1963) триллері және «My Fair Lady» (1964) мюзиклі сияқты көптеген сәтті фильмдерде ойнады. 1967 жылы «Wait Until Dark» триллерінде түсіп, «Оскар», «Алтын глобус» және BAFTA номинацияларына ие болды. Содан кейін Хепберн фильмдерде сирек пайда болды, олардың бірі – Шон Коннеримен бірге түскен «Робин және Мариан» (1976). Оның соңғы тіркелген өнері 1990 жылы түсірілген «Әлем бақтары» деректік телесериалында болды, ол үшін «Primetime Emmy Award for Outstanding Individual Achievement – Informational Programming» сыйлығын жеңіп алды. 1994 жылы Хепберннің «Одри Хепберннің сиқырлы әңгімелері» атты аудиожазбасына қосқан үлесі үшін балаларға арналған үздік аудиокітап номинациясында «Грэмми» сыйлығын алды. Ол «Оскар», «Эмми», «Грэмми» және «Тони» сыйлықтарын жеңіп алған санаулы ойын-сауық шеберлерінің бірі. Хепберн үздік британдық актриса номинациясында үш BAFTA сыйлығын жеңіп алды. Кинодағы жетістіктері үшін BAFTA өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығын, «Алтын глобус» Сесил Б. ДеМилль сыйлығын, Экран актерлері гильдиясының өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығын және арнайы «Тони» сыйлығын алды. Өмірінің соңында Хепберн көп уақытын ЮНИСЕФ-ке арнады, оған ол 1954 жылдан бері көмектесіп келеді. 1988 жылдан 1992 жылға дейін Африка, Оңтүстік Америка және Азияның ең кедей аймақтарында жұмыс істеді. 1992 жылдың желтоқсан айында Хепберн ЮНИСЕФ-тің ізгі ниет елшісі ретіндегі қызметі үшін АҚШ президентінен «Азаттық медалін» алды. Бір айдан кейін, 63 жасында Швейцарияның Во кантонындағы Толохеназдағы үйінде ішек қосымшасының қатерлі ісігінен қайтыс болды.

Audrey Kathleen Hepburn (née Ruston; 4 May 1929 – 20 January 1993) was a British actress. Recognised as a film and fashion icon, she was ranked by the American Film Institute as the third greatest female screen legend from the Classical Hollywood cinema and was inducted into the International Best Dressed Hall of Fame List. Born into an aristocratic family in Ixelles, Brussels, Hepburn spent parts of her childhood in Belgium, England and the Netherlands. She attended boarding school in Kent, England from 1936 to 1939. With the outbreak of World War II, she returned to the Netherlands. During the war, Hepburn studied ballet at the Arnhem Conservatory and by 1944, she performed ballet to raise money to support the Dutch resistance. Hepburn studied ballet with Sonia Gaskell in Amsterdam beginning in 1945 and with Marie Rambert in London from 1948. She began performing as a chorus girl in West End musical theatre productions and then had minor appearances in several films. Hepburn rose to stardom in the romantic comedy Roman Holiday (1953) alongside Gregory Peck, for which she was the first actress to win an Oscar, a Golden Globe Award, and a BAFTA Award for a single performance. That year, she also won a Tony Award for Best Lead Actress in a Play for her performance in Ondine. Hepburn went on to star in a number of successful films such as Sabrina (1954), in which Humphrey Bogart and William Holden compete for her affection; Funny Face (1957), a musical in which she sang her own parts; the drama The Nun's Story (1959); the romantic comedy Breakfast at Tiffany's (1961); the thriller romance Charade (1963), opposite Cary Grant; and the musical My Fair Lady (1964). In 1967, she starred in the thriller Wait Until Dark, receiving Academy Award, Golden Globe and BAFTA nominations. After that, Hepburn only occasionally appeared in films, one being Robin and Marian (1976) with Sean Connery. Her last recorded performances were in the 1990 documentary television series Gardens of the World with Audrey Hepburn, for which she won a Primetime Emmy Award for Outstanding Individual Achievement – Informational Programming. In 1994, Hepburn's contributions to a spoken word recording titled Audrey Hepburn's Enchanted Tales earned her a posthumous Grammy Award for Best Spoken Word Album for Children. She stands as one of few entertainers who have won Academy, Emmy, Grammy and Tony Awards. Hepburn won three BAFTA Awards for Best British Actress in a Leading Role. In recognition of her film career, she received BAFTA's Lifetime Achievement Award, the Golden Globe Cecil B. DeMille Award, the Screen Actors Guild Life Achievement Award and the Special Tony Award. Later in life, Hepburn devoted much of her time to UNICEF, to which she had contributed since 1954. Between 1988 and 1992, she worked in some of the poorest communities of Africa, South America and Asia. In December 1992, Hepburn received the US Presidential Medal of Freedom in recognition of her work as a UNICEF Goodwill Ambassador. A month later, she died of appendiceal cancer at her home in Tolochenaz, Vaud, Switzerland at the age of 63.

1929-1938: Отбасы және ерте балалық шақ

Одри Кэтлин Растон (кейін Хепберн Растон) 1929 жылғы 4 мамырда Бельгияның Брюссель қаласындағы Иксель ауданында, 48-ші Rue Keyenveld мекенжайында дүниеге келді. Отбасында оны Адриаантье деп атады. Хепберннің анасы, баронша Элла ван Хеемстра (12 маусым 1900 – 26 тамыз 1984) – голландиялық дворян әйел. Элла, 1910–1920 жылдары Арнем қаласының мэрі, ал 1921–1928 жылдары Голландия Гвианасының губернаторы болған барон Арноуд ван Хеемстраның және граф Дирк ван Хогендорптың немересі, баронша Эльбриг Виллимин Хенриетт ван Асбек (1873–1939) қызы болды. 19 жасында ол Голландияның Шығыс Индиясындағы Батавияда орналасқан мұнай компаниясының басшысы, Джонкхер Хендрик Густаф Адольф Кварлес ван Уффордқа үйленді, содан кейін олар сол жерде тұрды. Олардың екі ұлы болды: Джонкхер Арноуд Роберт Александр Кварлес ван Уффорд (1920–1979) және Джонкхер Ян Эдгар Брюс Кварлес ван Уффорд (1924–2010). 1925 жылы олар ажырасып, Хепберн дүниеге келгенге төрт жыл қалғанда. Хепберннің әкесі, Джозеф Виктор Энтони Растон (21 қараша 1889 – 16 қазан 1980) – Австрия-Мажарстанның Богемия аймағындағы Аушицте туған британдық азамат. Ол британдық және австриялық тегі бар Виктор Джон Джордж Растонның және неміс австриялық тегіндегі Анна Джулиана Франциска Каролина Велстің ұлы болды. 1923–1924 жылдары Джозеф Голландияның Шығыс Индиясындағы Семаранг қаласындағы құрметті британдық консулы қызметін атқарды. Хепберннің балалық шағы қамқорлық пен мүмкіндіктерге толы болды. Оның көпұлтты өмірін әкесінің жұмысымен байланысты отбасының үш ел арасында саяхаттауы одан әрі байытты. 1930 жылдардың ортасында Хепберннің ата-анасы Ұлыбританиялық Фашистер Одағына (ҰФО) қайырымдылық көмек жинады. Оның анасы Адольф Гитлермен кездесіп, ҰФО үшін оның жайлы жағымды мақалалар жазды. 1935 жылы Джозеф Брюссельдегі жанжалдан кейін отбасын кенеттен тастап кетті. Кейін ол балаға «тасталып қалған» сезімнің қаншалықты ауыр екенін, «балаларға екі ата-ана керек» екенін жиі айтты. Джозеф отбасын тастап, Лондонға көшіп, фашистік қызметке одан да тереңірек араласты және ешқашан қызымен шетелде кездеспеді. Кейін Хепберн әкесінің кетуі «өмірімдегі ең ауыр оқиға» болғанын мойындады. Сол жылы анасы Хепбернмен бірге Арнемдегі отбасылық үйіне көшіп барды, ал оның жартылай ағалары Алекс пен Ян (сонда 15 және 11 жаста) Гаагаға туыстарымен бірге тұруға жіберілді. Джозеф оның Англияда білім алуын қалады, сондықтан 1937 жылы Хепберн Англияның Кент графтығында тұруға жіберілді. Ол жерде «Одри Растон» немесе «Кішкентай Одри» деп аталған ол Эльхамдағы шағын жеке мектепте білім алды. 1938 жылы Хепберннің ата-анасы ресми түрде ажырасты. 1960 жылдары Хепберн Қызыл Крест арқылы Дублинде әкесінің орналасқан жерін анықтағаннан кейін онымен байланысын жаңартты. Ол эмоционалды жағынан оқшауланған болса да, Хепберн оның қайтыс болғанға дейін қаржылық жағынан қолдады.

Audrey Kathleen Ruston (later, Hepburn Ruston) was born on 4 May 1929 at number 48 Rue Keyenveld in Ixelles, Brussels, Belgium. She was known to her family as Adriaantje. Hepburn's mother, Baroness Ella van Heemstra (12 June 1900 – 26 August 1984), was a Dutch noblewoman. Ella was the daughter of Baron Aarnoud van Heemstra, who served as mayor of Arnhem from 1910 to 1920 and as governor of Dutch Guiana from 1921 to 1928, and Baroness Elbrig Willemine Henriette van Asbeck (1873–1939), a granddaughter of Count Dirk van Hogendorp. At age 19, she married Jonkheer Hendrik Gustaaf Adolf Quarles van Ufford, an oil executive based in Batavia, Dutch East Indies, where they subsequently lived. They had two sons, Jonkheer Arnoud Robert Alexander Quarles van Ufford (1920–1979) and Jonkheer Ian Edgar Bruce Quarles van Ufford (1924–2010), before divorcing in 1925, four years before Hepburn's birth. Hepburn's father, Joseph Victor Anthony Ruston (21 November 1889 – 16 October 1980), was a British subject born in Auschitz, Bohemia, Austria Hungary. He was the son of Victor John George Ruston, of British and Austrian background, and Anna Juliana Franziska Karolina Wels, who was of German Austrian origin and born in Kovarce. In 1923–1924, Joseph was an Honorary British Consul in Semarang in the Dutch East Indies, and prior to his marriage to Hepburn's mother, was married to Cornelia Bisschop, a Dutch heiress. Hepburn's early childhood was sheltered and privileged. Her multinational background was enhanced by the family's travelling between three countries due to her father's job. In the mid 1930s, Hepburn's parents recruited and collected donations for the British Union of Fascists (B. U. F). Her mother met Adolf Hitler and wrote favourable articles about him for the B. U. F. Joseph left the family abruptly in 1935 after a "scene" in Brussels when Hepburn was six; later she often spoke of the effect on a child of being "dumped" as "children need two parents". Joseph left the family and moved to London, where he became more deeply involved in Fascist activity and never visited his daughter abroad. Hepburn later professed that her father's departure was "the most traumatic event of my life". That same year, her mother moved with Hepburn to her family's estate in Arnhem; her half brothers Alex and Ian (then 15 and 11) were sent to The Hague to live with relatives. Joseph wanted her to be educated in England, so in 1937, Hepburn was sent to live in Kent, England, where she, known as Audrey Ruston or "Little Audrey", was educated at a small private school in Elham. Hepburn's parents officially divorced in 1938. In the 1960s, Hepburn renewed contact with her father after locating him in Dublin through the Red Cross; although he remained emotionally detached, Hepburn supported him financially until his death.

1939-1945: Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі тәжірибелер

1939 жылғы қыркүйекте Ұлыбритания Германияға соғыс жариялағаннан кейін Хепберннің анасы қызын Арнемге қайтарды, өйткені Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегідей, Нидерланды бейтарап болып қалады және неміс шабуылынан құтыла алады деп үміттенеді. Ол жерде Хепберн 1939-1945 жылдары Арнем консерваториясында оқыды. Ол интернаттағы соңғы жылдары балет сабақтарын бастады және Арнемде Винья Марованың жетекшілігімен оқуын жалғастырды, оның "көшпесіз шәкіртіне" айналды. 1940 жылы немістер Нидерландыға басып кіргеннен кейін Хепберн Эдда ван Хеемстра деген атпен өмір сүрді, себебі неміс оккупациясы кезінде "ағылшын тілінде естілетін" есім қауіпті саналды. Оның отбасы оккупациядан ауыр зардап шекті, Хепберн кейін "біз бес жыл оккупацияда болатынымызды білсек, бәріміз өзімізді атып өлтірген болар едік. Біз келесі аптада, жарты жылда, келесі жылы бітеді деп ойладық, осылайша біз осы қиындықтан өттік" деді. 1942 жылы оның інісі Отто ван Лимбург Стирм (анасының үлкен әпкесі Миешенің күйеуі) қарсылық қозғалысы жасаған саботажға жауап ретінде атылды; ол осы әрекетке қатыспаған болса да, голланд қоғамындағы отбасының беделіне байланысты нысанаға алынды. Осы отбасылық оқиға Хепберннің анасының көзқарасын өзгертіп, осы уақытқа дейін нацизмге құлық танытқан еді. Хепберннің туған інісі Иан неміс еңбек лагерінде жұмыс істеу үшін Берлинге депортацияланды, ал екінші туған інісі Алекс сол тағдырдан қашу үшін жасырын өмір сүрді. Інісі қайтыс болғаннан кейін Хепберн, Элла және Миеше Арнемнен әкесінің атасы, барон Арноуд ван Хеемстрамен бірге жақын маңдағы Велпке көшіп кетті. Сол кезде Хепберн үнсіз би қойылымдарын көрсетіп, голланд қарсылық қозғалысына ақша жинады. Ұзақ уақыт бойы ол голланд қарсыласына қатысқан деп есептелді, бірақ 2016 жылы "Хартенштейн" әуедегі мұражайы жүргізген кең ауқымды зерттеулер оның мұндай әрекеттеріне ешқандай дәлел таба алмағанын хабарлады. 2019 жылы Роберт Матценнің кітабы Хепберннің жеке мәлімдемелеріне негізделген дәлелдерді ұсынды, ол қарсылықты қолдау үшін "жер асты концерттерін" өткізіп, жер асты газетін жеткізіп, Велптің солтүстігіндегі орманды жерлерде жасырынып отырған одақтас ұшқыштарына хабарламалар мен тамақ жеткізгенін көрсетті. Ол сондай-ақ Велпте қарсылық қызметінің орталығы болған ауруханада ерікті болып жұмыс істеді. Басқа да ауыр оқиғалардың қатарында, ол голланд еврейлерінің концлагерлерге тасымалдануын көрді, кейін "мен бірнеше рет вокзалда еврейлерді тасымалдап әкелген пойызды көрдім, вагон үстінен барлық осы беттерді көрдім. Мен бір кішкентай баланың есімде, ол ата-анасымен бірге платформада тұрды, өте ақшыл, сары шашты, өзіне тым үлкен пальто киіп, пойызға мінді. Мен балаға қарап тұрған бала едім" деді. D күні одақтастардың қонуынан кейін өмір жағдайлары нашарлап, Арнем "Маркет-Гарден" операциясы кезінде ауыр зақымдалды. 1944-1945 жылдардағы голланд ашаршылығы кезінде немістер голланд теміржолдарының саботаждау әрекеттеріне жауап ретінде азаматтарға азық-түлік пен отынның жеткізілуін тоқтатты немесе шектеді. Басқалар сияқты, Хепберннің отбасы лала гүлінен ұн жасап, торттар мен печенье пісірді, бұл крахмал көмірсутегінің көзі болды; голланд дәрігерлері ашаршылық кезінде лала гүлін қолдану рецептерін ұсынды. Соғыс аяқталғаннан кейін, тамақтанудың нашарлауынан зардап шеккен Хепберн сары аурумен, анемиямен, ісінумен және тыныс алу жолдарының инфекциясымен ауыр сырқатқа шалдықты. 1945 жылғы қазан айында Элладан көмек сұраған хатты Микки Берн, бұрынғы жақыны және британдық армия офицері, ол Колдиц замкісінде тұтқын болған кезде хат алмасып тұрған, алды. Ол Хепберннің өмірін сақтап қалған пенициллинді сатып алу үшін оған мыңдаған темекі жіберді. Ван Хемстра отбасының қаржылық жағдайы оккупация кезінде айтарлықтай өзгерді, осы уақытта олардың көптеген мүліктері (соның ішінде Арнемдегі негізгі мүліктері) зақымдалды немесе жойылды.

After Britain declared war on Germany in September 1939, Hepburn's mother moved her daughter back to Arnhem in the hope that, as during the First World War, the Netherlands would remain neutral and be spared a German attack. While there, Hepburn attended the Arnhem Conservatory from 1939 to 1945. She had begun taking ballet lessons during her last years at boarding school, and continued training in Arnhem under the tutelage of Winja Marova, becoming her "star pupil". After the Germans invaded the Netherlands in 1940, Hepburn used the name Edda van Heemstra, because an "English sounding" name was considered dangerous during the German occupation. Her family was profoundly affected by the occupation, with Hepburn later stating that "had we known that we were going to be occupied for five years, we might have all shot ourselves. We thought it might be over next week six months next year that's how we got through". In 1942, her uncle, Otto van Limburg Stirum (husband of her mother's older sister, Miesje), was executed in retaliation for an act of sabotage by the resistance movement; while he had not been involved in the act, he was targeted due to his family's prominence in Dutch society. These family events were the turning point in the attitude of Hepburn's mother, who had flirted with Nazism up to this point. Hepburn's half brother Ian was deported to Berlin to work in a German labour camp, and her other half brother Alex went into hiding to avoid the same fate. After her uncle's death, Hepburn, Ella, and Miesje left Arnhem to live with her grandfather, Baron Aarnoud van Heemstra, in nearby Velp. Around that time Hepburn gave silent dance performances that reportedly raised money for the Dutch resistance effort. It was long believed that she participated in the Dutch resistance itself, but in 2016 the Airborne Museum 'Hartenstein' reported that after extensive research it had not found any evidence of such activities. A 2019 book by Robert Matzen provided evidence, based on Hepburn's personal statements, that she had supported the resistance by giving "underground concerts" to raise money, delivering the underground newspaper, and taking messages and food to downed Allied flyers hiding in the woodlands north of Velp. She also volunteered at a hospital that was the center of resistance activities in Velp, In addition to other traumatic events, she witnessed the transportation of Dutch Jews to concentration camps, later stating that "more than once I was at the station seeing trainloads of Jews being transported, seeing all these faces over the top of the wagon. I remember, very sharply, one little boy standing with his parents on the platform, very pale, very blond, wearing a coat that was much too big for him, and he stepped on the train. I was a child observing a child." After the Allied landing on D Day, living conditions grew worse, and Arnhem was subsequently heavily damaged during Operation Market Garden. During the 1944–45 Dutch famine, the Germans hindered or reduced the already limited food and fuel supplies to civilians in retaliation for Dutch railway strikes that were held to disrupt the occupation. Like others, Hepburn's family resorted to making flour out of tulip bulbs to bake cakes and biscuits, a source of starchy carbohydrates; Dutch doctors provided recipes for using tulip bulbs throughout the famine. Suffering from the effects of malnutrition, after the war ended Hepburn became gravely ill with jaundice, anaemia, oedema, and a respiratory infection. In October 1945, a letter from Ella asking for help was received by Micky Burn, a former lover and British Army officer with whom she had corresponded whilst he was a prisoner of war in Colditz Castle. He sent back thousands of cigarettes, which she was able to sell on the black market and thus buy the penicillin which saved Hepburn's life. The Van Heemstra family's financial situation changed significantly through the occupation, during which time many of their properties (including their principal estate in Arnhem) were damaged or destroyed.

19451952: Балет оқулары және актерлік рөлдер

Соғыс 1945 жылы аяқталғаннан кейін Хепберн анасы мен бауырларымен Амстердамға көшіп келді, онда ол Голланд балетінің жетекші тұлғасы Соня Гаскелл және ресейлік ұстаз Ольга Тарасовадан балет сабақтарын алды. Отбасының қоржынынан айырылғандықтан, Элла оларды бай отбасында аспазшы және үй шаруасынан қараушы болып жұмыс істеу арқылы асырады. Хепберн 1948 жылы Чарльз ван дер Линден мен Генри Джозефсон жасаған «Жеті сабақ» атты оқу-танымдық саяхат фильмінде голланд тілінде әуе қызметкері рөлінде кинода дебют жасады. Кейін сол жылы Хепберн Ноттинг-Хиллде орналасқан Балет Рамберттен балет стипендиясын қабылдағаннан кейін Лондонға көшіп келді. Ол жарты күндік модель болып жұмыс істеп, тегінен «Рустонды» алып тастады. Рамберт оның талантына қарамастан, бойы мен нашар денсаулығының (соғыс кезіндегі дұрыс тамақтанбаудың салдары) прима-балерина мәртебесіне жетуіне кедерілтінетінін айтқаннан кейін, ол актерлік өнерге назар аударуға шешім қабылдады. Элла оларды асырау үшін қарапаздық жұмыстар істеген кезде, Хепберн 1948 жылы Лондон ипподромында «High Button Shoes» музыкалық театрының қойылымдарында хор қызы ретінде, ал Кембридж театрында Сесил Ландоның «Саус Тартар» (1949) және «Саус Пиканте» (1950) қойылымдарында өнер көрсетті. Сонымен қатар, 1950 жылы ол Лондонның танымал түнгі клубы Сиродағы «Жазғы түндер» атты ерекше «амбициялы» ревюде биші болып жұмыс істеді. Театрлық жұмысы кезінде ол дауысын жетілдіру үшін актер Феликс Айлмерден дикция сабақтарын алды. Ealing Studios кастинг директоры Маргарет Харпер Нельсонның «Саус Пиканте» қойылымындағы өнерін көргеннен кейін, Хепберн Associated British Picture Corporation (ABPC) компаниясында бос актриса ретінде тіркелді. Ол BBC телеарнасының «The Silent Village» спектаклінде және «One Wild Oat», «Laughter in Paradise», «Young Wives' Tale» және «The Lavender Hill Mob» фильмдеріндегі (барлығы 1951) шағын рөлдерде ойнады. Ол өзінің алғашқы маңызды қосалқы рөлін Торолд Дикинсонның «Сері адамдар» (1952) фильмінде керемет балерина рөлінде ойнады, барлық би сахналарын өзі орындады. Содан кейін Хепберн Монте-Карлода түсірілген екі тілді фильмде шағын рөлге ие болды, «Монте-Карло Бэби» (французша: Nous Irons à Monte Carlo, 1952). Кездейсоқ, француз жазушысы Колетт түсірілім кезінде Монте-Карлодағы Париж қонақүйінде болды және Хепбернді Бродвейдегі «Джиджи» спектакліндегі басты рөлге шақырды. Хепберн сахнада ешқашан сөйлемеген, сондықтан жеке жаттығуларға қатысты. «Джиджи» 1951 жылғы 24 қарашада Фултон театрында ашылғанда, ол өзінің өнері үшін мақтау алды, бірақ сахналық нұсқасы француз фильмінің бейімделуінен нашар екеніне қарамастан. Life журналы оны «жетістікке жеткен» деп атады, ал ол 1952 жылғы 13 қазанда Питтсбургтен басталып, Кливленд, Чикаго, Детройт, Вашингтон, Колумбия округі және Лос-Анджелес қалаларын аралап, 1953 жылғы 16 мамырда Сан-Францискода аяқталған гастрольдік сапарға шықты.

After the war ended in 1945, Hepburn moved with her mother and siblings to Amsterdam, where she began ballet training under Sonia Gaskell, a leading figure in Dutch ballet, and Russian teacher Olga Tarasova. Due to the loss of the family fortune, Ella had to support them by working as a cook and housekeeper for a wealthy family. Hepburn made her film debut playing an air stewardess in Dutch in Seven Lessons (1948), an educational travel film made by Charles van der Linden and Henry Josephson. Later that year, Hepburn moved to London after accepting a ballet scholarship with Ballet Rambert, which was then based in Notting Hill. She supported herself with part time work as a model, and dropped "Ruston" from her surname. After she was told by Rambert that despite her talent, her height and weak constitution (the after effect of wartime malnutrition) would make the status of prima ballerina unattainable, she decided to concentrate on acting. While Ella worked in menial jobs to support them, Hepburn appeared as a chorus girl in the West End musical theatre revues High Button Shoes (1948) at the London Hippodrome, and Cecil Landeau's Sauce Tartare (1949) and Sauce Piquante (1950) at the Cambridge Theatre. Also, in 1950, she worked as a dancer in an exceptionally "ambitious" revue, Summer Nights, at Ciro's London, a prominent nightclub. During her theatrical work, she took elocution lessons with actor Felix Aylmer to develop her voice. After being spotted by the Ealing Studios casting director, Margaret Harper Nelson, while performing in Sauce Piquante, Hepburn was registered as a freelance actress with the Associated British Picture Corporation (ABPC). She appeared in the BBC Television play The Silent Village, and in minor roles in the films One Wild Oat, Laughter in Paradise, Young Wives' Tale, and The Lavender Hill Mob (all 1951). She was cast in her first major supporting role in Thorold Dickinson's Secret People (1952), as a prodigious ballerina, performing all of her own dancing sequences. Hepburn then took a small role in a bilingual film, Monte Carlo Baby (French: Nous Irons à Monte Carlo, 1952), which was filmed in Monte Carlo. Coincidentally, French novelist Colette was at the Hôtel de Paris in Monte Carlo during the filming, and decided to cast Hepburn in the title role in the Broadway play Gigi. Hepburn went into rehearsals having never spoken on stage, and required private coaching. When Gigi opened at the Fulton Theatre on 24 November 1951, she received praise for her performance, despite criticism that the stage version was inferior to the French film adaptation. Life called her a "hit", before going on tour, which began 13 October 1952 in Pittsburgh and visited Cleveland, Chicago, Detroit, Washington, D. C., and Los Angeles, before closing on 16 May 1953 in San Francisco.

1953-1960: Рим мейрамы және жұлдыздық

Хепберн өзінің алғашқы басты рөлін «Римдегі демалыс» (1953) фильмінде, ханшайым Энн рөлінде ойнады – Еуропалық ханшайым, патшалық шектеулерінен қашып, американдық журналистпен (Грегори Пек) бір түнді тойға шақырады. 1951 жылдың 18 қыркүйегінде, «Құпия адамдар» фильмі аяқталғаннан кейін, бірақ премьерасына дейін, Торольд Дикинсон жас актрисамен экрандық сынақ жасап, оны Римде «Римдегі демалыс» фильмін дайындап жатқан режиссер Уильям Уайлерге жіберді. Уайлер Дикинсонға сынақ нәтижесінде Paramount компаниясының бірнеше продюсерлері оны актерлік құрамға алуға қызығушылық танытқанын хабарлап, ризашылығын білдірді. Фильмнің продюсерлері бастапқыда бұл рөлге Элизабет Тейлорды қарастырған, бірақ Уайлер Хепберннің экрандық сынағынан қатты әсерленді және оны орнына тағайындады. Уайлер кейін былай деді: «Оның мен іздегеннің бәрі бар еді: тартымдылық, тазалық және талант. Ол сондай-ақ өте қызық болды. Ол керемет еді, біз: «Осы қыз!» дедік. Бастапқыда фильмнің атауында тек Грегори Пектің есімі болуы керек еді, ал төменірек, кішкенә әріптермен «Одри Хепбернді ұсынамыз» деп жазылуы тиіс еді. Пек Уайлерге оның есімін тең дәрежеде көрсетуді ұсынды, атаудың үстінде, оның есімімен бірдей үлкен әріптермен: «Сіз мұны өзгертуге тиіссіз, өйткені ол үлкен жұлдыз болады, ал мен ақымақ көрінемін». Фильм кассалық табысқа ие болды, ал Хепберн рөлі үшін сыншылардың мақтауына ие болды, күтпеген жерден «Үздік әйел актер» номинациясында «Оскар» сыйлығын, басты рөлдегі «Үздік британдық актриса» номинациясында BAFTA сыйлығын және 1953 жылғы «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды. «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі А.Х.Вейлердің пікірінде: «Одри Хепберн, британдық актриса, кинода жаңа емес болса да, алғаш рет ханшайым Энн рөлінде ойнап, нәзік, нәзік және сағынышпен қарауға болатын сұлулық. Ол жаңадан табылған қарапайым қуаныштар мен махаббатқа деген терең құрметімен патшалық және балалық сезімдерді кезекпен көрсетеді. Ол осы оқиғаның аяқталуын батыл күлімсіреп мойындайды, бірақ ол болашақтағы жағымсыз болашаққа бетпе-бет келген қайғылы жалғыздық бейнесі болып қалады». Хепберн Paramount компаниясымен жеті фильмге келісімшартқа қол қойды, фильмдер арасында 12 ай болды, бұл оған сахналық жұмыстарға уақыт берді. Ол 1953 жылдың 7 қыркүйегінде «Time» журналының мұқабасында болды және жеке стилімен де танылды. «Римдегі демалыс» фильміндегі сәттілігінен кейін Хепберн Билли Уайлдердің «Сабрина» (1954) романтикалық комедиясында ойнады, онда бай ағайындылар (Хамфри Богарт және Уильям Холден) шоферінің кінәсіз қызының (Хепберн) махаббаты үшін жарысады. Ол өзінің рөлі үшін 1954 жылғы «Оскар» сыйлығына ұсынылды, сонымен қатар сол жылы басты рөлдегі «Үздік актриса» номинациясында BAFTA сыйлығын жеңіп алды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің Босли Краузер басылымы оның «осындай әлсіз және жұқа денеде ерекше сезімтал және әсерлі көріністерге ие жас әйел екенін» айтты. «Ол өткен жылы ханшайым болғаннан гөрі, қызметшілер залының қызы және жануары ретінде одан да жарқырады, және одан да көп айтуға болмайды». Хепберн 1954 жылы Бродвейде «Ондин» фантастикалық пьесасында адамға ғашық болған су нимфасының рөлін ойнады. «Нью-Йорк Таймс» газетінің бір сыншысы «Хепберн ханым [оның түсініксіз нәрселерін] өнерлі немесе ерте ойланғандықсыз театр тіліне аудара алады. Ол сахнадағы шындыққа деген құштарлығымен, әсемдігімен, сұлулығымен, шабытпен шабыттанған өнер көрсетеді». Ол рөлі үшін 1954 жылғы «Тони» сыйлығын жеңіп алды. «Римдегі демалыс» үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алғаннан үш күн өткен соң, ол сол жылы «Үздік әйел актер» номинациясында «Оскар» және «Тони» сыйлықтарын алған үш актрисаның бірі болды (басқа екеуі Ширли Бут және Эллен Бурстин). 1955 жылы жаңа фильмдерге қатыспағанына қарамастан, Хепберн сол жылы «Дүниежүзілік сүйікті фильм» номинациясы бойынша «Алтын глобус» сыйлығын алды. Голливудтың ең танымал киножұлдыздарының біріне айналған ол онжылдықтың қалған бөлігінде бірнеше табысты фильмдерде ойнады, соның ішінде BAFTA және «Алтын глобус» номинацияларында Наташа Ростова рөлінде «Соғыс және бейбітшілік» (1956) фильмінде, Толстойдың романының бейімделуі, соғыс кезінде өтеді, онда Генри Фонда және оның күйеуі Мел Феррер ойнады. Ол өзінің билік қабілеттерін өзінің алғашқы музыкалық фильмі «Funny Face» (1957) фильмінде көрсетті, онда сән фотографы Фред Астер Парижге тегін саяхатқа тартылған битник кітап дүкенінің қызметкерін (Хепберн) табады, ол әдемі модельге айналады. Хепберн Гари Купер мен Морис Шевальемен бірге «Күндесіндегі махаббат» (1957) атты тағы бір романтикалық комедияда ойнады. Хепберн «The Nun's Story» (1959) фильмінде Люк сестрицаның рөлін ойнады, ол монах ретінде табысқа жетуге тырысады, Питер Финчпен бірге ойнады. Рөлі үшін Хепберн үшінші рет «Оскар» сыйлығына ұсынылды және екінші рет BAFTA сыйлығын жеңіп алды. «Variety» журналындағы шолуда: «Хепберн өзінің ең қиын рөлін ойнады және ол өзінің ең жақсы өнерін көрсетеді», ал «Films in Review» журналындағы Генри Харт оның өнері «оны әдемі және нәзік әйел ретінде қараушылардың ойынан шығарады. Люк сестрицаның бейнесі экрандағы ұлы өнерлерінің бірі болады» деді. Хепберн рөлге бір жыл зерттеу және жұмыс істеді, «Мен бұл рөлге бұрынғы фильмдерімдегіден көбірек уақыт, күш және ой жұмсадым» деді. «The Nun's Story» фильмінен кейін Хепберн Энтони Перкинспен бірге ойнаған «Жасыл үйлер» (1959) романтикалық шытырман оқиғасы үшін жылы қабылдамады, онда ол венесуэлалық саяхатшыға ғашық болатын орманда өскен қыз Рима рөлін ойнады, сондай-ақ «Кешірілмейтін» (1960) фильмінде, ол Барт Ланкастер мен Лилиан Гишпен бірге түскен, американдық үндістерге қарапайымдықпен қатысты оқиға.

Hepburn had her first starring role in Roman Holiday (1953), playing Princess Ann, a European princess who escapes the reins of royalty and has a wild night out with an American newsman (Gregory Peck). On 18 September 1951, shortly after Secret People was finished but before its premiere, Thorold Dickinson made a screen test with the young starlet and sent it to director William Wyler, who was in Rome preparing Roman Holiday. Wyler wrote a glowing note of thanks to Dickinson, saying that "as a result of the test, a number of the producers at Paramount have expressed interest in casting her." The producers of the film had initially wanted Elizabeth Taylor for the role, but Wyler was so impressed by Hepburn's screen test that he cast her instead. Wyler later commented, "She had everything I was looking for: charm, innocence, and talent. She also was very funny. She was absolutely enchanting, and we said, 'That's the girl! Originally, the film was to have had only Gregory Peck's name above its title, with "Introducing Audrey Hepburn" beneath in smaller font. Peck suggested Wyler elevate her to equal billing so her name appears before the title, and in type as large as his: "You've got to change that because she'll be a big star, and I'll look like a big jerk." The film was a box office success, and Hepburn gained critical acclaim for her portrayal, unexpectedly winning an Academy Award for Best Actress, a BAFTA Award for Best British Actress in a Leading Role, and a Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Drama in 1953. In his review in The New York Times, A. H. Weiler wrote: "Although she is not precisely a newcomer to films, Audrey Hepburn, the British actress who is being starred for the first time as Princess Anne, is a slender, elfin, and wistful beauty, alternately regal and childlike in her profound appreciation of newly found, simple pleasures and love. Although she bravely smiles her acknowledgement of the end of that affair, she remains a pitifully lonely figure facing a stuffy future." Hepburn was signed to a seven picture contract with Paramount, with 12 months in between films to allow her time for stage work. She was featured on 7 September 1953 cover of Time magazine, and also became known for her personal style. Following her success in Roman Holiday, Hepburn starred in Billy Wilder's romantic Cinderella story comedy Sabrina (1954), in which wealthy brothers (Humphrey Bogart and William Holden) compete for the affections of their chauffeur's innocent daughter (Hepburn). For her performance, she was nominated for the 1954 Academy Award for Best Actress, while winning the BAFTA Award for Best Actress in a Leading Role the same year. Bosley Crowther of The New York Times stated that she was "a young lady of extraordinary range of sensitive and moving expressions within such a frail and slender frame. She is even more luminous as the daughter and pet of the servants' hall than she was as a princess last year, and no more than that can be said." Hepburn also returned to the stage in 1954, playing a water nymph who falls in love with a human in the fantasy play Ondine on Broadway. A critic for The New York Times commented that "somehow, Miss Hepburn is able to translate [its intangibles] into the language of the theatre without artfulness or precociousness. She gives a pulsing performance that is all grace and enchantment, disciplined by an instinct for the realities of the stage". Her performance won her the 1954 Tony Award for Best Performance by a Leading Actress in a Play three days after she won the Academy Award for Roman Holiday, making her one of three actresses to receive the Academy and Tony Awards for Best Actress in the same year (the other two are Shirley Booth and Ellen Burstyn). Although she appeared in no new film releases in 1955, Hepburn received the Golden Globe for World Film Favorite that year. Having become one of Hollywood's most popular box office attractions, she starred in a series of successful films during the remainder of the decade, including her BAFTA and Golden Globe nominated role as Natasha Rostova in War and Peace (1956), an adaptation of the Tolstoy novel set during the Napoleonic wars, starring Henry Fonda and her husband Mel Ferrer. She exhibited her dancing abilities in her debut musical film, Funny Face (1957), wherein Fred Astaire, a fashion photographer, discovers a beatnik bookshop clerk (Hepburn) who, lured by a free trip to Paris, becomes a beautiful model. Hepburn starred in another romantic comedy, Love in the Afternoon (also 1957), alongside Gary Cooper and Maurice Chevalier. Hepburn played Sister Luke in The Nun's Story (1959), which focuses on the character's struggle to succeed as a nun, alongside co star Peter Finch. The role produced a third Academy Award nomination for Hepburn, and earned her a second BAFTA Award. A review in Variety reads: "Hepburn has her most demanding film role, and she gives her finest performance", while Henry Hart in Films in Review stated that her performance "will forever silence those who have thought her less an actress than a symbol of the sophisticated child/woman. Her portrayal of Sister Luke is one of the great performances of the screen." Hepburn spent a year researching and working on the role, saying, "I gave more time, energy, and thought to this role than to any of my previous screen performances". Following The Nun's Story, Hepburn received a lukewarm reception for starring with Anthony Perkins in the romantic adventure Green Mansions (1959), in which she played Rima, a jungle girl who falls in love with a Venezuelan traveller, and The Unforgiven (1960), her only western film, in which she appeared opposite Burt Lancaster and Lillian Gish in a story of racism against a group of Native Americans.

1961-1967: Тиффанидің таңғы ас және одан әрі табысты

Хепберн Блейк Эдвардстың "Тиффанидегі таңғы ас" (1961) фильмінде Нью-Йорктік Холли Голайтли рөлін ойнады. Бұл фильм Трумэн Капотеның сол аттас повесі негізінде түсірілген. Капоте фильмге бейімдеу үшін әңгімені жеңілдету үшін жасалған көптеген өзгерістерге наразылық білдірді және рөлге Мэрилин Монроның тартылуын қалаған, бірақ Хепберннің "жақсы ойнағанын" мойындады. Бұл кейіпкер американдық кинодағы ең танымал кейіпкерлердің бірі саналады және Хепберн үшін шешуші рөл болды. Ол киген көйлек бастапқы титрлерде ХХ ғасырдың символы деп есептеледі және, мүмкін, барлық уақыттағы ең танымал "кішкентай қара көйлек". Хепберн бұл рөлді "өмірімдегі ең жарқын рөл" деп атады, бірақ: "Мен интровертпін. Экстраверт қызды сомдау – менің ең қиын жұмысым болды". Ол өзінің рөлі үшін "Ең үздік әйел актер" номинациясына ие болды. Сол жылы Хепберн Уильям Уайлердің "Балалар сағаты" (1961) драмасында да ойнады, онда ол Ширли Маклейнмен бірге екі мұғалімнің рөлін сомдады, олардың өмірі екі оқушы оларды лесбиян деп айыптағаннан кейін қиындыққа толы болды. "The New York Times" газетінің Bosley Crowther бұл фильмнің "жақсы ойналмағанын" айтты, Хепберннен басқа, ол "сезімтал және таза" әсер қалдырды. Бұл рөл Хепбернге үшінші және соңғы BAFTA сыйлығын және тағы бір "Алтын глобус" номинациясын әкелді. Сыншы Босли Кроутер оның өнерін жоғары бағалаған жоқ, ол былай деді: "Хепберн қымбат Givenchy костюмдерінің әдемі жиынтығында қаншалықты ақымақ бола алатынына көңіл көтеріп, қуана ойнайды". 1962 жылдың жазында "Шарад" фильміне түсуден бұрын Хепберн өзінің "Сабрина" әріптесі Уильям Холденмен "Париж қызылшақпен жанды" (1964) комедиясында қайта кездесті. Оның өндірісі бірнеше мәселелермен қиындыққа тап болды. Холден енді үйленген Хепбернмен романтиканы қайта жандандыруға тырысты, ал оның алкоголизм оның жұмысына әсер ете бастады. Басты түсірілім басталғаннан кейін, ол түсірілім операторы Клод Ренуарды жұмыстан босатуды талап етті, өйткені ол өзін ұнатпаған кадрларды көрді. Фильм "жалпы сынға" ұшырады, бірақ сыншылар Хепберннің өнерін жоғары бағалады, оны "қисықтар дәуіріндегі жаңартылған тұлға" деп сипаттады. Soundstage "Желмен бірге кеткеннен бері кинотасма My Fair Lady сияқты ғаламдық қызығушылық тудырмады" деп жазды, бірақ Хепберннің Кокни гүл сатушы қызы Элиза Дулиттл рөлі дау тудырды. Сахнада бұл рөлді ойнаған Джули Эндрюске рөл ұсынылмады, өйткені продюсер Джек Л. Уорнер Хепберн "сенімдірек" деп ойлады. Хепберн бастапқыда Уорнерден Эндрюске рөл беруін сұрады, бірақ ақырында рөл оған берілді. Хепберн әнші болмағандықтан, ол "Funny Face" фильмінде ән айтқан және "My Fair Lady" рөліне дауыстық дайындықтан өткеніне қарамастан, оның дауысы рөлге көбірек сәйкес келетін деп саналған Марни Никсонмен дубляж жасалды. Хепберн бастапқыда ашуланып, хабарланғаннан кейін түсірілім алаңын тастап кетті. 1988 жылдың тамызында Хепберн иммундау науқанымен Түркияға барды. Ол Түркияны ЮНИСЕФ-тің мүмкіндіктерінің "ең керемет мысалы" деп атады. Сапар туралы ол былай деді: "Армия бізге жүк көліктерін берді, балық сатушылар вакцина үшін өз вагондарын берді, және күні белгіленгеннен кейін бүкіл елді вакциналау үшін он күн кетті. Жаман емес". Қазан айында Хепберн Оңтүстік Америкаға барды. Венесуэла мен Эквадордағы тәжірибесі туралы Хепберн АҚШ Конгресінде: "Мен кішкентай таулы қауымдарды, шұңқырларды және шатырларды алғаш рет қандай да бір кереметпен су жүйелерін алатынын көрдім, ал керемет ЮНИСЕФ. Мен балалардың ЮНИСЕФ берген кірпіш пен цементпен өз мектептерін салып жатқанын көрдім". 1989 жылдың ақпанында Хепберн Орталық Америкада сапармен болды, Гондурас, Сальвадор және Гватемала елдерінің басшыларымен кездесті. Сәуір айында ол Вулдерспен Суданға "Өмірлік желі" операциясы аясында барды. Азамат соғысының салдарынан көмек көрсету ұйымдары азық-түлікпен қамтамасыз етілмеді. Миссиясы - азық-түлікпен Оңтүстік Суданға бару еді. Хепберн: "Мен бір ғана анық шындықты көрдім: бұл табиғи апаттар емес, адам жасаған қайғы-қасірет, оның бір ғана адам жасаған шешімі бар - бейбітшілік".

Hepburn next starred as New Yorker Holly Golightly in Blake Edwards's Breakfast at Tiffany's (1961), a film loosely based on the Truman Capote novella of the same name. Capote disapproved of many changes that were made to sanitise the story for the film adaptation, and would have preferred Marilyn Monroe to have been cast in the role, although he also stated that Hepburn "did a terrific job". The character is considered one of the best known in American cinema, and a defining role for Hepburn. The dress she wears during the opening credits has been considered an icon of the twentieth century, and perhaps the most famous "little black dress" of all time. Hepburn stated that the role was "the jazziest of my career" yet admitted: "I'm an introvert. Playing the extroverted girl was the hardest thing I ever did." She was nominated for the Academy Award for Best Actress for her performance. The same year, Hepburn also starred in William Wyler's drama The Children's Hour (1961), in which she and Shirley MacLaine played teachers whose lives become troubled after two pupils accuse them of being lesbians. Bosley Crowther of The New York Times was of the opinion that the film "is not too well acted", with the exception of Hepburn, who "gives the impression of being sensitive and pure" of its "muted theme". The role earned Hepburn her third, and final, competitive BAFTA Award, and another Golden Globe nomination. Critic Bosley Crowther was less kind to her performance, stating that, "Hepburn is cheerfully committed to a mood of how nuts can you be in an obviously comforting assortment of expensive Givenchy costumes." Although filmed in the summer of 1962 before Charade, Hepburn reunited with her Sabrina co star William Holden in Paris When It Sizzles (1964), a screwball comedy in which she played the young assistant of a Hollywood screenwriter, who aids his writer's block by acting out his fantasies of possible plots. Its production was troubled by several problems. Holden unsuccessfully tried to rekindle a romance with the now married Hepburn, and his alcoholism was beginning to affect his work. After principal photography began, she demanded the dismissal of cinematographer Claude Renoir after seeing what she felt were unflattering dailies. the film was "uniformly panned" but critics were kinder to Hepburn's performance, describing her as "a refreshingly individual creature in an era of the exaggerated curve". Soundstage wrote that "not since Gone with the Wind has a motion picture created such universal excitement as My Fair Lady", although Hepburn's casting in the role of Cockney flower girl Eliza Doolittle was a source of dispute. Julie Andrews, who had originated the role on stage, was not offered the part because producer Jack L. Warner thought Hepburn was a more "bankable" proposition. Hepburn initially asked Warner to give the role to Andrews but was eventually cast. Further friction was created when, although non singer Hepburn had sung in Funny Face and had lengthy vocal preparation for the role in My Fair Lady, her vocals were dubbed by Marni Nixon, whose voice was considered more suitable to the role. Hepburn was initially upset and walked off the set when informed. In August 1988, Hepburn went to Turkey on an immunisation campaign. She called Turkey "the loveliest example" of UNICEF's capabilities. Of the trip, she said, "The army gave us their trucks, the fishmongers gave their wagons for the vaccines, and once the date was set, it took ten days to vaccinate the whole country. Not bad." In October, Hepburn went to South America. Of her experiences in Venezuela and Ecuador, Hepburn told the United States Congress, "I saw tiny mountain communities, slums, and shantytowns receive water systems for the first time by some miracle – and the miracle is UNICEF. I watched boys build their own schoolhouse with bricks and cement provided by UNICEF." Hepburn toured Central America in February 1989, and met with leaders in Honduras, El Salvador, and Guatemala. In April, she visited Sudan with Wolders as part of a mission called "Operation Lifeline". Because of civil war, food from aid agencies had been cut off. The mission was to ferry food to southern Sudan. Hepburn said, "I saw but one glaring truth: These are not natural disasters but man made tragedies for which there is only one man made solution – peace."

Тану

АҚШ президенті Джордж Буш Хепбернге ЮНИСЕФпен жұмысының еңбегін мойындап, Президенттік бостандық медалін табыс етті, ал Кино өнері мен ғылымы академиясы оған адамзатқа қосқан үлесі үшін қаза болғаннан кейін Жан Хершольт гуманитарлық сыйлығымен марапаттады. 2002 жылы БҰҰ-ның Балаларға арналған арнайы сессиясында ЮНИСЕФ Хепберннің гуманитарлық қызметінің мұрасын ЮНИСЕФ-тің Нью-Йорк штаб-пәтерінде "Одри рухы" атты ескерткішті ашып құрметтеді. Оның балаларға көрсеткен қызметі АҚШ ЮНИСЕФ қорының Одри Хепберн қоғамы арқылы да танылды.

Көптілділік

Ана тілі ағылшын және голланд тілдерінен өзге, Хепберн француз (Бельгиядағы мектепте оқығандықтан), неміс, итальян және испан тілдерін де жақсы білген. Өмірі бойы Хепберн көптеген елдерде тұрды, оның ішінде бала кезін Бельгияда, Англияда және Нидерландыда өткізді, ал ересек шағын АҚШ-та, Италияда және Швейцарияда өткізді. Соңғы жылдары ол ЮНИСЕФ-пен гуманитарлық жұмысы аясында көп саяхаттады.

Неке, қарым-қатынас және балалар

1952 жылы Хепберн Лондоннан танысқан өнеркәсіпші Джеймс Хансонға күйеуге сұраныс жасады. Ол мұны «бірінші көрістегі махаббат» деп атады, бірақ үйлену көйлегін киіп, күн белгіленген соң, олардың мансабының талаптары оларды көбінесе бөлек ұстайтынына көз жеткізіп, некеге тұрудың қажеті жоқ деп шешті. Ол шешімі туралы «Мен үйленсем, шынымен үйленгім келеді» деген мәлімдеме жасады. 1950 жылдардың басында ол болашақ «Hair» продюсері Майкл Батлермен де кездесті. Ортақ дос Грегори Пектің коктейль кешінде Хепберн американдық актер Мел Феррермен танысып, олар бірге пьесада ойнауды ұсынды. Бұл олар «Соғыс және бейбітшілік» (1956) фильмінде бірге түсуге дайындалып жатқан кезде болды. Олар Феррермен 1960 жылдың 17 маусымында Шон Хепберн Феррер деген ұлды болды. Шон туылмас бұрын Хепберн екі рет жүкті болды, бірақ екіншісі алты айлық кезінде түсік тартты. Феррердің тым бақылаушы екені туралы әңгімелер тарады, ал кейбіреулер оны «Свенгали» деп атады – Хепберн мұны күлкімен күшін жоққа шығарды. Уильям Холден: «Менің ойымша, Одри Мелге өзін оған ықпал етеді деп ойлауға мүмкіндік береді» деді. 14 жыл бірге тұрғаннан кейін, жұбайлар 1968 жылы ажырасты. Хепберн екінші күйеуі, итальяндық психиатр Андреа Доттимен 1968 жылдың маусымында достарымен Жерорта теңізіне жасаған саяхат кезінде танысты. Ол тағы балалы болып, жұмыстан тоқтауға ниеттенгенін айтты. Олар 1969 жылдың 18 қаңтарында үйленді, ал ұлы Лука Андреа Дотти 1970 жылдың 8 ақпанында дүниеге келді. Неке он екі жылға созылды және 1982 жылы ажырасты. 1980 жылдан бастап өмірінің соңына дейін Хепберн голланд актері Роберт Вольдерспен бірге болды, ол актриса Мерл Оберннің жесірі еді.

Ауру және өлім

1992 жылдың қыркүйек айының соңында Сомалиден Швейцарияға оралған соң, Хепберннің құрсағында ауыру пайда болды. Швейцариядағы алғашқы медициналық тексерулердің нәтижесі нақты болмағанымен, қараша айының басында Лос-Анджелестегі Седарс-Синай медициналық орталығында жасалған лапароскопияда сирек кездесетін іш қуысы қатерлі ісігі анықталды – псевдомиксома перитонеи. Бірнеше жыл бойы баяу өскен бұл қатерлі ісік оның жіңішке ішегіне жұқа қабықша ретінде тараған (метастаздаған) еді. Отадан кейін Хепберн химиялық терапиядан өтті. Хепберн және оның отбасы соңғы Рождество мерекесін атау үшін Швейцарияға қайтып келді. Отадан жазылып келе жатқандықтан, ол коммерциялық рейстермен ұшуға мүмкіндігі болмады. Оның көп жылдық досы, сән дизайнері Хьюберт де Живанши, әлеуметтік өмірдің белгілі тұлғасы Рейчел Ламберт "Банни" Меллонға Хепбернні Лос-Анджелестен Женеваға гүлдермен толтырылған жеке Gulfstream ұшағымен жеткізуге көмектесті. Ол өмірінің соңғы күндерін Во кантонының Толоченаз қаласындағы үйінде, хосписте өткізді. Кейде күшіне келіп бақшада серуендеуге мүмкіндігі болса да, денсаулығы нашарлап, көбінесе төсекке жатуға мәжбүр болды. 1993 жылдың 20 қаңтарында кешкісін Хепберн үйінде ұйықтап жатып дүниеден өтті. Оның қазасынан кейін Грегори Пек Хепбернге арналған естелік сөз сөйледі, онда Рабиндранат Тагордың "Аяқталмайтын махаббат" өлеңін оқыды. 1993 жылдың 24 қаңтарында Толоченаз ауылының шіркеуінде қоштасу рәсімі өтті. Хепберн мен Мел Феррерді үйлендірген және 1960 жылы оның ұлы Шонды крещение рәсіміне қабылдаған пастор Морис Эиндигер қоштасу рәсіміне төрағалық етті, ал ЮНИСЕФ-тің принці Садруддин Ага Хан ақтық сөз сөйледі. Қоштасу рәсіміне оның ұлдары, серіктесі Роберт Волдерс, жартылай інісі Ян Кварлес ван Уффорд, бұрынғы күйеулері Андреа Дотти мен Мел Феррер, Хьюберт де Живанши, ЮНИСЕФ басшылары, сондай-ақ актерлер Ален Делон мен Роджер Мур қатысты. Гүлдерді Грегори Пек, Элизабет Тейлор және Голландия королік отбасы жолдады. Сол күні Хепберн Толоченаз зиратына жерленді.

Upon returning to Switzerland from Somalia in late September 1992, Hepburn developed abdominal pain. While initial medical tests in Switzerland had inconclusive results, a laparoscopy performed at the Cedars Sinai Medical Center in Los Angeles in early November revealed a rare form of abdominal cancer belonging to a group of cancers known as pseudomyxoma peritonei. Having grown slowly over several years, the cancer had metastasised as a thin coating over her small intestine. After surgery, Hepburn began chemotherapy. Hepburn and her family returned home to Switzerland to celebrate her last Christmas. As she was still recovering from surgery, she was unable to fly on commercial aircraft. Her long time friend, fashion designer Hubert de Givenchy, arranged for socialite Rachel Lambert "Bunny" Mellon to send her private Gulfstream jet, filled with flowers, to take Hepburn from Los Angeles to Geneva. She spent her last days in hospice care at her home in Tolochenaz, Vaud, and was occasionally well enough to take walks in her garden, but gradually became more confined to bedrest. On the evening of 20 January 1993, Hepburn died in her sleep at home. After her death, Gregory Peck recorded a tribute to Hepburn in which he recited the poem "Unending Love" by Rabindranath Tagore. Funeral services were held at the village church of Tolochenaz on 24 January 1993. Maurice Eindiguer, the same pastor who wed Hepburn and Mel Ferrer and baptised her son Sean in 1960, presided over her funeral, while Prince Sadruddin Aga Khan of UNICEF delivered a eulogy. Many family members and friends attended the funeral, including her sons, partner Robert Wolders, half brother Ian Quarles van Ufford, ex husbands Andrea Dotti and Mel Ferrer, Hubert de Givenchy, executives of UNICEF, and fellow actors Alain Delon and Roger Moore. Flower arrangements were sent to the funeral by Gregory Peck, Elizabeth Taylor, and the Dutch royal family. Later on the same day, Hepburn was interred at the Tolochenaz Cemetery.

Мұра

Хепберннің өлімінен кейін де оның мұрасы сақталды. Америка кино институты Хепбернді барлық уақыттағы ең ұлы әйел актерлердің арасында үшінші орынға қойды. Ол «Оскар», «Эмми», «Грэмми» және «Тони» сыйлықтарын жеңіп алған санаулы өнер иелерінің бірі. Ол «Ең үздік британдық актриса» номинациясында үш рекордық «BAFTA» сыйлығын жеңіп алды. Өмірінің соңғы жылдарында ол кино әлемінде белсенді болды. 1991 жылы Линкольн орталығының кино қоғамынан құрмет алды және «Оскар» марапаттау кештерінде жиі төреші болды. 1992 жылы «BAFTA» сыйлығымен марапатталды. 2010 жылы Эмма Томпсон Хепберннің «ән айта алмайтынын және актерлік өнерге толыққанды ие болмайтынын» айтты; кейбір адамдар келісті, ал кейбіреулері келіспеді. Хепберннің ұлы Шон кейін «Анама әлемдегі ең жақсы актриса емес екенін мойындаған бірінші адам болар еді. Бірақ ол кино жұлдызы еді» деді. Оның өміріне арналған көптеген өмірбаян жазылды, соның ішінде 2000 жылы түсірілген «Одри Хепберн тарихы» атты драмалық фильмде Дженнифер Лав Хьюитт және Эмма Россум оның жас және ересек кезін сомдады. Оның ұлы Шон және немересі Эмма Феррерлер Хелена Коанның «Одри» (2020) атты деректі фильмін түсіруге көмектесті. Фильм жағымды пікірлерге ие болды. Хепберннің бейнесі бүкіл әлемде жарнамалық кампанияларда кеңінен қолданылады. Жапонияда Кирин қара шайын жарнамалау үшін «Римдік қаникул» фильмінен алынған, түсіне келтірілген және цифрлық түрде өңделген Хепберннің кадрлары қолданылды. АҚШ-та Хепберн 2006 жылғы Gap жарнамасында пайда болды, онда ол AC/DC-нің «Back in Black» әнімен «It's Back – The Skinny Black Pant» деген слоганымен «Funny Face» фильмінен билейтін кадрларын көрсетті. «Keep it Simple» кампаниясын тойлау үшін Gap компаниясы Одри Хепберн балалар қорына үлкен қаржылай көмек көрсетті. 2012 жылы Хепберн суретші Сэр Питер Блейк таңдаған британдық мәдени иконалардың бірі болды, ол өзінің ең танымал туындысының – The Beatles тобының «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» альбомының мұқабасының жаңа нұсқасында пайда болды, ол өміріндегі ең бағалайтын британдық мәдени тұлғаларды көрсету үшін жасалған. 2013 жылы Хепберннің компьютерде өңделген бейнесі британдық Galaxy шоколад таяқшасының телеарна жарнамасында қолданылды. 2014 жылдың 4 мамырында Google өзінің бас бетінде Хепберннің 85 жылдығына арналған doodle-ды көрсетті. Шон Феррер анасының естелігі үшін Одри Хепберн балалар қорын құрды. АҚШ-тың ЮНИСЕФ қоры да Одри Хепберн қоғамын құрды: Қоғам жыл сайын қайырымдылық кештерін өткізіп, Феррер 2010 жылдардың соңында анасының мүлігі үшін соттасқанға дейін қаржы жинады. Дотти де Хепберннің өліміне себеп болған сирек кездесетін қатерлі ісікпен – псевдомиксома перитонеимен ауыратын науқастарға көмек көрсетуге арналған Pseudomyxoma Survivor қайырымдылық қорының меценаты болды, ал Шон Феррер 2014 жылдан бастап және 2015 жылы сирек кездесетін аурулар жөніндегі Еуропалық ұйым атынан сирек кездесетін аурулардың елшісі болды. 1993 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң Феррер Одри Хепберн балалар қорын құрды (алғашқыда ол Hollywood for Children Inc. деп аталды). Феррер «Timeless Audrey» көрмесімен дүниежүзілік турнеге шығып, қорға ақша жинады. 2012 жылы қызметтен кеткенге дейін Қор төрағасы болып жұмыс істеді, лауазымын Доттиге тапсырды. 2017 жылы Феррерге Қор тарапынан жеке мүдделерді қорғау туралы айып тағылды. Феррердің Қорға қарсы арызы 2018 жылдың наурыз айында Дотти жауапкер ретінде көрсетілмегені үшін қабылданбады. 2019 жылы сот Феррердің жағында шешім шығарды, судья қайырымдылық ұйымының Одри Хепберннің атын және бейнесін пайдалануға немесе Феррердің келісімінсіз үшінші тараптармен келісімшарт жасасуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. Ұзын емес шашы, қалың қабаулары, жіңішке денесі және «гамин» келбетімен ол жас әйелдерге жыныстық тартымды киножұлдыздардан гөрі көшіруге оңай келді. 1954 жылы сән суретшісі Сесил Битон Хепберннің «жаңа әйелдік идеалдың қоғамдық бейнесі» екенін Vogue журналында жариялады және «Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын ешкім оған ұқсаған емес. Бірақ біз осы келбеттің тарихи қажеттіліктерімізге сәйкес екенін мойындаймыз. Бұған дәлел – мыңдаған имитациялардың пайда болуы». Журнал және оның британдық басылымы келесі он жыл бойы оның стилі туралы жиі хабарлады. Модель Твиггимен бірге Хепберн өте арық болуды сәнге айналдырған маңызды тұлғалардың бірі ретінде танылды. 1961 жылы Халықаралық ең жақсы киінгендер тізіміне енген Хепберн минималистік стильмен байланысты болды, көбінесе денесінің жіңішкелігін ерекшелендіретін қарапайым силуэттермен киім киіп, кейде әсерлі аксессуарлармен толықтыратын бір түсті киімдерді таңдайтын. 1950 жылдардың соңында Одри Хепберн қара легинстерді танымал етті. Хепберн француз сәнгері Юбер де Живаншимен тығыз байланысты болды, ол оның екінші Голливуд фильмі «Сабрина» (1954) үшін экрандық киімдерін жасауға алғашқы болып шақырылды, ол осы кезде киноактер ретінде танылмаған және жас кутюрье өзінің сән үйін жаңа ғана ашқан болатын. Бастапқыда «Хепберн ханым» Катрин Хепберн емес екеніне көңіл көшіргенімен, Живанши мен Хепберн өмір бойына созылған достық қарым-қатынас құрды. «Сабринадан» басқа Живанши «Love in the Afternoon» (1957), «Breakfast at Tiffany's» (1961), «Funny Face» (1957), «Charade» (1963), «Paris When It Sizzles» (1964) және «How to Steal a Million» (1966) фильмдері үшін оның костюмдерін жасады, сондай-ақ оның экрандағы киімдерін де жасады. Живаншимен серіктестігіне қоса, Хепберн «Breakfast at Tiffany's» фильмінде киген Burberry плащ-пальтосының сатылымын арттырды және итальяндық Tod's аяқ киім брендімен байланысты болды. Жеке өмірінде Хепберн көбінесе ыңғайлы және қарапайым киімдерді таңдайтын, ол экранда және қоғамдық шараларда киетін жоғары сәннен өзгеше болды. Әдемілігімен танылғанына қарамастан, ол өзін тартымды деп санамады, 1959 жылғы сұхбатта «кейбір кезеңдерде тіпті өзімді жек көретінмін. Мен тым семіз болдым, немесе тым биік болдым, немесе жай ғана жаман болдым. Менің нақтылығымның себебі – ішкі қауіпсіздік және кемсіну сезімінен туындайды. Мен осы сезімдерді шешімсіздік таныту арқылы жеңе алмадым. Олардан арылудың жалғыз жолы – күшті, шоғырланған күш-жігерді қабылдау екенін таптым» деді. 1989 жылы ол «менің келбетім қол жетімді. Әйелдер шаштарын жайып, үлкен көзілдірік сатып алып, ұзынсыз көйлектер кию арқылы Одри Хепбернге ұқсай алады» деді. Evian және QVC жүргізген сауалнамалар бойынша ол «20 ғасырдың ең әдемі әйелі» деп танылды, ал 2015 жылы Samsung тапсырыс берген сауалнамада «барлық уақыттағы ең сәнді британдық» деп дауыс берді. Оның фильмдегі костюмдері аукциондарда жоғары бағаға сатылады: «Breakfast at Tiffany's» фильмі үшін Живанши жасаған «қара көйлектердің» бірі 2006 жылы Christie's аукционында 467 200 фунт стерлингке сатылды.

Hepburn's legacy has endured long after her death. The American Film Institute named Hepburn third among the Greatest Female Stars of All Time. She is one of few entertainers who have won Academy, Emmy, Grammy and Tony Awards. She won a record three BAFTA Awards for Best British Actress in a Leading Role. In her last years, she remained a visible presence in the film world. She received a tribute from the Film Society of Lincoln Center in 1991 and she was a frequent presenter at the Academy Awards. She received the BAFTA Lifetime Achievement Award in 1992. In 2010, Emma Thompson opined that Hepburn "can't sing and she can't really act"; some people agreed, others disagreed. Hepburn's son Sean later said "My mother would be the first person to say that she wasn't the best actress in the world. But she was a movie star." She has been the subject of many biographies since her death including the 2000 dramatisation of her life titled The Audrey Hepburn Story which starred Jennifer Love Hewitt and Emmy Rossum as the older and younger Hepburn respectively. Her son and granddaughter, Sean and Emma Ferrer, helped produce a biographical documentary directed by Helena Coan, entitled Audrey (2020). The film was released to positive reception. Hepburn's image is widely used in advertising campaigns across the world. In Japan, a series of commercials used colourised and digitally enhanced clips of Hepburn in Roman Holiday to advertise Kirin black tea. In the United States, Hepburn was featured in a 2006 Gap commercial that used clips of her dancing from Funny Face, set to AC/DC's "Back in Black", with the tagline "It's Back – The Skinny Black Pant". To celebrate its "Keep it Simple" campaign, the Gap made a sizeable donation to the Audrey Hepburn Children's Fund. In 2012, Hepburn was among the British cultural icons selected by artist Sir Peter Blake to appear in a new version of his best known artwork – the Beatles' Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band album cover – to celebrate the British cultural figures of his life that he most admires. In 2013, a computer manipulated representation of Hepburn was used in a television advert for the British chocolate bar Galaxy. On 4 May 2014, Google featured a doodle on its homepage on what would have been Hepburn's 85th birthday. Sean Ferrer founded the Audrey Hepburn Children's Fund in memory of his mother shortly after her death. The US Fund for UNICEF also founded the Audrey Hepburn Society: the Society hosted annual charity balls for fund raising until Ferrer became involved in lawsuits in the late 2010s on behalf of his mother's estate. Dotti also became patron of the Pseudomyxoma Survivor charity, dedicated to providing support to patients of the rare cancer that was fatal to Hepburn, pseudomyxoma peritonei, and Sean Ferrer became the rare disease ambassador since 2014 and for 2015 on behalf of European Organisation for Rare Diseases. A year after his mother's death in 1993, Ferrer founded the Audrey Hepburn Children's Fund (originally named Hollywood for Children Inc.), Ferrer brought the exhibition "Timeless Audrey" on a world tour to raise money for the foundation. He served as Chairman of the Fund before resigning in 2012, turning over the position to Dotti. In 2017, Ferrer was sued by the Fund for alleged self serving conduct. Ferrer's suit against the Fund was dismissed in March 2018 due to the complaint's failure to include Dotti as a defendant. In 2019, the court sided with Ferrer, with the judge ruling there was no merit to the charity's claims it had the independent right to use Audrey Hepburn's name and likeness, or to enter into contracts with third parties without Ferrer's consent. With her short hairstyle, thick eyebrows, slim body, and "gamine" looks, she presented a look that young women found easier to emulate than those of more sexual film stars. In 1954, fashion photographer Cecil Beaton declared Hepburn the "public embodiment of our new feminine ideal" in Vogue, and wrote that "Nobody ever looked like her before World War II Yet we recognise the rightness of this appearance in relation to our historical needs. The proof is that thousands of imitations have appeared." The magazine and its British version frequently reported on her style throughout the following decade. Alongside model Twiggy, Hepburn has been cited as one of the key public figures who made being very slim fashionable. Added to the International Best Dressed List in 1961, Hepburn was associated with a minimalistic style, usually wearing clothes with simple silhouettes that emphasised her slim body, such as monochromatic colours with occasional statement accessories. In the late 1950s, Audrey Hepburn popularised plain black leggings. Hepburn was in particular associated with French fashion designer Hubert de Givenchy, who was first hired to design her on screen wardrobe for her second Hollywood film, Sabrina (1954), when she was still unknown as a film actor and he a young couturier just starting his fashion house. Although initially disappointed that "Miss Hepburn" was not Katharine Hepburn as he had mistakenly thought, Givenchy and Hepburn formed a life long friendship. In addition to Sabrina, Givenchy designed her costumes for Love in the Afternoon (1957), Breakfast at Tiffany's (1961), Funny Face (1957), Charade (1963), Paris When It Sizzles (1964), and How to Steal a Million (1966), as well as clothing her off screen. In addition to her partnership with Givenchy, Hepburn was credited with boosting the sales of Burberry trench coats when she wore one in Breakfast at Tiffany's, and was associated with Italian footwear brand Tod's. In her private life, Hepburn preferred to wear casual and comfortable clothes, contrary to the haute couture she wore on screen and at public events. Despite being admired for her beauty, she never considered herself attractive, stating in a 1959 interview that "you can even say that I hated myself at certain periods. I was too fat, or maybe too tall, or maybe just plain too ugly you can say my definiteness stems from underlying feelings of insecurity and inferiority. I couldn't conquer these feelings by acting indecisive. I found the only way to get the better of them was by adopting a forceful, concentrated drive." In 1989, she stated that "my look is attainable Women can look like Audrey Hepburn by flipping out their hair, buying the large glasses and the little sleeveless dresses." and "most beautiful woman of the 20th century" in polls by Evian and QVC respectively, and in 2015, was voted "the most stylish Brit of all time" in a poll commissioned by Samsung. Her film costumes fetch large sums of money in auctions: one of the "little black dresses" designed by Givenchy for Breakfast at Tiffany's was sold by Christie's for a record sum of £467,200 in 2006.

Фильмографиясы мен сахналық рөлдері

Кейбіреулер Хепбернді барлық уақыттағы ең әдемі әйелдердің бірі деп санайды. Кино және стиль иконасы ретінде еске алынатын ол, Америка кино институтының американдық кинодағы үшінші ең үлкен экран аңызы деп танылды. Оның тұңғыш дебюті 1948 жылы голландтық "Жеті сабақта голландық" фильміндегі әуе қызметкері рөлі болды. Содан кейін Хепберн британ сахнасында "High Button Shoes" (1948) және "Sauce Tartare" (1949) мюзиклдерінде хор қызы ретінде өнер көрсетті. Екі жыл өткен соң ол Бродвейде "Джиджи" пьесасындағы бас рөлді сомдады. Хепберннің Голливудтағы тұңғыш дебюті – Уильям Уайлердің "Римдік қаникул" (1953) фильмінде Грегори Пекпен бірге түскен қашқан ханшайым рөлі – оны жұлдызға айналдырды. Осы рөлі үшін ол "Оскар" сыйлығын "Үздік әйел актер" номинациясы бойынша, "BAFTA" сыйлығын "Үздік британдық әйел актер" номинациясы бойынша және "Алтын глобус" сыйлығын "Драмалық фильмдегі үздік әйел актер" номинациясы бойынша жеңіп алды. 1954 жылы ол Билли Уайлдердің "Сабрина" романтикалық комедиясында Хамфри Богарт пен Уильям Холденмен бірге үшбұрыш махаббатқа қатысқан шофердің қызы рөлін ойнады. Сол жылы Хепберн "Ондин" пьесасындағы су нимфасының рөлін сомдағаны үшін "Тони" сыйлығына ие болды.

Марапаттар мен құрметтер

Хепберн мансабында көптеген сыйлықтар мен құрметтерге ие болды. Хепберн кино, теледидар, аудио жазбалар, сахнадағы және гуманитарлық қызметі үшін сыйлықтар жеңіп алды немесе оларға үміткер болды. Ол бес рет «Оскар» сыйлығына ұсынылып, 1953 жылы «Римдегі демалыс» фильміндегі рөлі үшін «Ең үздік әйел актер» сыйлығын және 1993 жылы, қаза болғаннан кейін гуманитарлық қызметі үшін Жан Хершольт гуманитарлық сыйлығымен марапатталды. Бес үміткерліктен ол «Ең үздік британдық әйел рөлі» номинациясы бойынша рекордтық үш BAFTA сыйлығын жеңіп алды және 1992 жылы BAFTA арнайы сыйлығын алды.