Кіріспе

Норвегиялық шаңғышы (1875–1987)

Герман "Jackrabbit" Смит Йоханссен (15 маусым 1875 – 5 қаңтар 1987) – Норвегиялық шаңғышы, Солтүстік Америкаға көлденең шаңғы спортын (cross-country skiing) енгізген адам ретінде танылады. Жастық шағында Норвегияның ең жақсы шаңғышыларының бірі деп есептелді. Ол супержүзжылдыққа (supercentenarian) жетіп, 111 жасында қайтыс болды.

Жеке өмір

Йохансен 1875 жылдың 15 маусымында Норвегияның Хортен қаласында туды, ол тоғыз баланың ең үлкені болған. Берлинде оқығаннан кейін ол АҚШ-қа көшіп, содан кейін Квебек штатының Пьемонт қаласына қоныстанды. 1907 жылы Элис Робинсонға (1882–1963) үйленді. Олардың үш баласы болды: Элис (1911–1992), Роберт "Боб" (1915–2001) және Пегги (1918–2014). 1916 жылы отбасы Нью-Йорк қаласының жанындағы Пелхамға көшіп келді. Йохансен Норвегиядан Солтүстік Америка мен Кубаға ауыр техника импорттаумен айналысатын бизнес басқарды, Нью-Йорк пен Монреаль арасында сапарлап, шамамен 1929 жылы отбасы Канадаға тұрақты қоныс аударғанға дейін жұмыс істеді. Норвегияға достарына барып қайтқан сапарында Йохансен ауырып қалды, дәрігерлер оған елге ұшуға рұқсат бермеді. Йохансен 1987 жылдың 5 қаңтарында пневмониядан 111 жас 204 күндік шағында, Норвегияның Тёнсберг қаласының жанында қайтыс болды. Өмірінің соңғы 22 күнінде ол әлемдегі ең қарт адам болды. Ол 1963 жылы қайтыс болған әйелінің қасында, Канаданың Квебек штатындағы Сент-Саувер шіркеуінің маңына жерленген. Оның мұрағаты Монреальдегі МакГилл университетінің мұражайында сақтаулы.

Кәсіби өмір

Йохансен 1894 жылы Норвегия әскери академиясын бітіріп, Норвегия армиясының резервінде лейтенант рөліне кірді. 1899 жылы Берлин университетінде инженер мамандығын аяқтады. Екі жыл өткен соң Огайо штатындағы Кливленд қаласына көшіп, ауыр машиналарды сатумен айналысты. 1907 жылы ол Нью-Йорк және Монреаль қалаларында ауыр жабдықтарды сатумен шұғылданатын тәуелсіз агент болып жұмыс істеді.

Спортшы

Йохансен көптеген шаңғы секіру алаңдарын салған және бүкіл Онтарио, Шығыс Тауншиптер, Лорандия және Нью-Йорктегі Адриондак тауларында жаңа жолдар ашқан. 1972 жылы ол Канада орденінің мүшесі болып тағайындалды, себебі ол шаңғы спортын демалыс ретінде дамытып, қанадалық шаңғышылардың бірнеше буынына көмектесіп, оларды ынталандырды. Ол сондай-ақ Лейк-Плэсидтен басталып, 30 мильден асатын қашықтықты қамтитын Марси тауына (Нью-Йорк штатының ең биік тауы) бір күндік шаңғымен көтерілуімен де әйгілі болды. Йохансен сонымен қатар, жергілікті шаңғы клубтары арқылы 6-9 жастағы балаларды шаңғымен таныстыруға арналған Cross Country Canada ұйымының "Jackrabbit" бағдарламасына есім берген. Бұл бағдарлама арқылы шаңғымен танысқан бұрынғы "Jackrabbit" тәрбиелілердің арасында Олимпиада жүлдегерлері Бекки Скотт, Сара Реннер және Чандра Кроуфорд, сондай-ақ әлем чемпиондары Девон Кершоу және Алекс Харви бар. 1968 жылы Йохансен Сэр Джордж Уильямс университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды, кейіннен ол Конкордия университетіне айналды. 1969 жылы ол Ұлттық шаңғы даңқы залына енгізілді. Ол норвегиялық SK Ull шаңғы және джентльмендер клубының құрметті мүшесі болды.