Кіріспе

Нью-Йорк штатындағы мемлекеттік парк, АҚШ. Тауганнок Фоллс мемлекеттік паркі (/t//ə/'/ɡ//æ//n//ə//k/ təGANək) – мемлекеттік парк.

Тарих

Тауганнок Фоллс мемлекеттік паркінің айналасындағы аймақта американдық революциядан кейін Клинтон-Суливан жорығы кезінде осы жерден қуылғанға дейін Кайюга халқы тұрған. Тауганнок арнасы 19 ғасырдың басында диірмендер мен қару-жарақ фабрикасын қуатпен қамтамасыз ету үшін пайдаланылды.

Туризм

XIX ғасырдың екінші жартысында осы аймақта саялы туристерге қызмет көрсету үшін бу кемелері, теміржолдар және Виктория дәуіріндегі қонақ үйлер салынды. 1925 жылға қарай туризмнің азаюына байланысты қонақ үйлер құлдырап, Нью-Йорк штаты паркті құру үшін жерді сатып ала бастады. Саяхатшылар Каюга көліне дейін пойызбен, көл арқылы Гудвинс-Пойнтке дейін бу кемесімен, содан кейін қонақ үйге жету үшін дилижансқа отыратын. Бүгінде қонақ үй болған жерде парктің кіреберіс орталығы мен тұрақ орналасқан. Алғашқы алып зақымданып, жоғалған болса да, 2019 жылы жергілікті суретшілер Томпкинс тарих және мәдениет орталығы үшін оның көшірмесін жасады. 1874 жылы Томпсонның ұйымдастырған алғашқы жарнамалық әрекеті канадалық акробат "Профессор Дженкинс"ті шағыласынан 350 фут биіктікте керілген 1200 фут ұзын арқаннан өтуге шақырудан тұрды. Дженкинс бұрын Ниагара шарлауының қапшағайынан да өтіп көрген.

Тауганнок құлауы

Тауганнок шарлауығының негізгі сарқымасы 215 фут (66 м) биіктікте, бұл оны Ниагара шарлауығынан 33 фут (10 м) биік етеді. Бұл – Роки тауларының шығысындағы ең биік бір қабатты шарлауық. Шарлауық Тауганнок арнасының бойында орналасқан, ол 400 футқа (122 м) дейін биік тік жарлармен өтетін ұзын шатқал арқылы ағып өтеді.

Геология және табиғи тарих

Суар және шатқал – Тауганнок ағынының ойылып жасаған аңғары, Кейуга көлінің мұздық әсерінен пайда болған терең аңғарымен қосылған ілмекті аңғардың бір мысалы. Шатқал құлаудың төменгі жағындағы оңай эрозияланатын тақталы тас су ағынымен шайылып, жоғары жағындағы эрозияға төзімді сазды тас пен құмтасқа тіреу бергендіктен, Кейуга көлінен батысқа қарай кері шегінуін жалғастыруда. Жылдық қату мен еру циклдары тау жынысындағы ұсақ жарықтарға әсер етіп, үлкен бөліктердің ара-арасында сынып түсуіне және шатқалдың кеңеюіне себеп болады. Шатқалда "Тақталы тас тіктемесі және құлауы" деген өсімдіктер қауымдастығы өседі, оның ішінде Нью-Йорк штатында қорғауға алынған үш сирек түр: Butterwort (Pinguicula vulgaris), құстар көзі (Primula mistassinica) және сары тау саксифрагасы (Saxifraga aizoides).

Оқиғалар

Паркте жыл бойы көптеген шаралар өтеді. Жазғы концерттер сериясы жергілікті топтар үшін ашық ауданда өтеді. Концерттер шілде және тамыз айларында сенбі күндері сағат 19:00-де басталады. Кейуга көлінің триатлоны тамыз айының басында жүзу, велосипед тебу және жүгіруден тұратын жарыс үшін паркті пайдаланады. 2008 жылы бұл жарыс АҚШ Триатлон Спринт Ұлттық Чемпионаты ретінде өткізілді.