Кіріспе

Ардферт соборы (Ardeaglais Ard Fhearta) – Ирландияның Керри округіндегі Ардферт ауылындағы қираған ортағасырлық собор. Әулие Бренданға арналған бұл собор 1117 жылдан бастап Ардферт дін аймағының орталығы болды. Қазіргі таңда мұражайлық туризм орталығы.

Тарих

Ардферт – 6 ғасырда Әулие Брендан құрған кельт христиандық монастырының орны. 1111 жылы Рат Бресайл Синоды Сиаррайге соборын Трали маңындағы Ратас шіркеуіне бекіткенмен, 1117 жылы ол Ардфертке көшірілді. Епархия кейін "Ардферт және Агхадое" деп аталды, бірақ Агхадое "кафедралы соборы" жеке епархия ретінде жұмыс істеген-жұмағаны белгісіз. Мұнда үш ортағасырлық шіркеудің қираған қалдықтары бар, ең бастысы және ең көнесі – 12 ғасырдан қалған. Ілесіп жатқан зират ішінде тағы екі шіркеу орналасқан: Храм На Хое – 12 ғасырдан, ал Храм На Гриффин – 15 ғасырдан. Басты шіркеуде огам тасы және ерте христиандық және ортағасырлық қабір тақталары сақталған. 15 ғасырда кішкентай трансепт қосылып, қоршаулар салынды. Ирландиядағы Реформация кезінде Ирландияның ресми шіркеуі протестанттыққа айналды. 1641 жылғы Ирландия көтерілісі кезінде собордың шатыры қиратылды, бірақ оңтүстік трансепті қайта жабылып, 17 ғасырда кеңейтілді. 1663 жылдан бастап епархия Лимерик епархиясымен біріктірілді, ал бұрынғы собор приход шіркеуіне айналды. 1871 жылы Ирландия шіркеуінің жаңа шіркеуі ашылғанда, собордың шатыры тағы да алынып тасталды. 1871 жылы Ирландия шіркеуінің жойылғаннан кейін, оның пайдаланылмаған тарихи орындары, мысалы Ардферт соборы, Қоғамдық жұмыстар кеңесіне, қазіргі Қоғамдық жұмыстар басқармасына берілді. Трансепттің бір бөлігі қалпына келтіріліп, кіреберіс пен сыйлық дүкені орналасқан.