Кіріспе

Жапон суретшісі

Кайи Хигасияма (東山 魁夷) – жапон жазушысы және суретшісі, ең әйгілісі – Нихонга стиліндегі суреттерімен танымал. Соғыстан кейінгі Жапониядағы ең танымал суретшілердің бірі ретінде Хигасияма 1956 жылы Жапон өнер академиясының сыйлығымен және 1969 жылы Мәдениет орденімен марапатталды.

Өмірбаян

Йокогама қаласында Косуке мен Кунидің отбасында дүниеге келген ол, бастапқыда Шинкичи деп аталған, бірақ кейіннен атын Кайи деп өзгертті. Үш жасынан 18 жасқа дейін Кобеде тұрып, Кобе орта мектебінде (қазіргі Хиого префектурасының жоғары мектебі) оқыды. 1921 жылы Токио көркемсурет мектебінің Нихонга факультетіне (қазіргі Токио ұлттық көркемсурет және музыка университеті) қабылданды. Хигасияма 1931 жылы мақтау грамотасымен бітіріп, мектептің зерттеу бөліміне түсті, онда екі жыл Сомэй Юкиден тәлім алды. 1940 жылдың 21 қарашасында суретші Суми Кавасакидің үлкен қызы Суми Кавасакиге үйленіп, Токиодағы Сагиномияға көшті. 1945 жылдың шілдесінде әскерге шақырылып, танкке қарсы жаттығудан өтті және сол жылы демобилизацияланды. Ол көп уақытын саяхаттап өткізді, көбінесе Жапония мен Қытайда, сондай-ақ бірнеше рет Еуропаға барды. 1962 жылы Солтүстік Еуропа елдерін аралады. 1947 жылы Жапониядағы ең ірі көркемдік байқау – Ниттенде арнайы жүлде алды. Бұл оның табиғатты зерттеу мен оның күшіне қарсы тұруға бағытталған жеке стильін қалыптастыруына септігін тигізді. 1950 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін Ичикава (Чиба) қаласына көшті. Ол Скандинавия елдеріне, Германияға, Австрияға және Қытайға сапар шегіп, осы елдердің пейзаждарын бейнелейтін көптеген туындылар жасады. 1985 жылдың 12 қаңтарында Хигасияма Энди Уорхол мен Джозеф Бойзбен бірге "Global Art Fusion" жобасына қатысты. Бұл жоба концептуалды суретші Уэли Фухсердің бастамасымен жүзеге асырылған факс-сурет жобасы болды, онда үш суретшінің суреттері 32 минут ішінде әлем бойынша – Дюссельдорфтан (Германия) Нью-Йорк (АҚШ) арқылы Токиоға (Жапония) факспен жіберілді және Венадағы Лихтенштейн мұражайында қабылданды. Бұл 1980-ші жылдардағы «суық соғыс» кезеңінде бейбітшілік туралы мәлімдеме ретінде қарастырылды.

Қабырға кескіндері

1953 жылы ол Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайындағы көрме үшін 1953 жылы Нагояда салынып жатқан Shofuso Japanese House and Gardens деп аталатын жапон үйі үшін 27 фусама-э фрескасын салуға таңдалды. Архитектор Джундзо Йошимурамен бірге оқыған Хигасияма, Маэда Сейсон және Йокояма Тайкан сияқты басқа да танымал жапон суретшілерінен басымдық алып, фусума мен токонома алковына қара сиямен тау пейзаждарын салды. Шофусо 1958 жылы Филадельфияға көшірілді, онда фрескалар 1974 жылы вандалдар оларды қиратқанға дейін көрсетіліп тұрды. 1960 жылы ол мұрагер ханзаданың Тогу сарайының мемлекеттік асханасы үшін "Күн, Ай және төрт маусым" атты үлкен қабырғалық суретін салған. Бұл үлкен сурет Ямагучи префектурасындағы Оуми аралының тастарындағы пейзажға ұқсас. Суреттің өлшемдері шамамен 3,8 метр биіктікте және шамамен 14,3 метр енінде. Ол сонымен қатар 1975 және 1980 жылдары аяқталған Тошодай джи ғибадатханасы үшін жапон және қытай пейзаждарын бейнелейтін бірнеше қабырғалық суреттер салған.

Құрметтер

1950 жылы Ниттен көрмесі қазылар алқасының мүшесі болып тағайындалды. 1974 жылы Kaiso Nitten басқармасының төрағасы болды. 1975 жылы Императордың тапсыруымен Елизавета II патшайымға мемлекеттік сыйлық ретінде "Көктемгі таң" картинасын жазды. 1994 жылы Ичикава қаласындағы Өмір бойы оқу орталығында Хигасияма Кайи сурет галереясы ашылды.

Өкілдік шығармалар

1. "Заншо" (Кешкі сәуле) 1947, Токио ұлттық заманауи өнер мұражайының жинағы
2. "Мичи" (Жол) 1950, Токио ұлттық заманауи өнер мұражайының жинағы
3. "Кокон" (Сумерек) 1955, Жапон өнер академиясының жинағы
4. "Сейкио" (Көк эхо) 1960, Токио ұлттық заманауи өнер мұражайының жинағы
5. "Бякуя" (Ақ түн) 1963, Китазава өнер мұражайының жинағы
6. "Акебоно" (Таң) 1968, Китазава өнер мұражайының жинағы
7. "Тошикуруру" (Өтетін жыл) 1968, Яманэ өнер мұражайының жинағы
8. "Ханаакири" (Гүлдің жарығы) 1968, Жеке жинақ
9. "Хакуба но Мори" (Ақ жылқылы орман) 1972, Нагано префектурасының өнер мұражайының жинағы
10. "Мидорихибику" (Жасылдың қайырылуы) 1972, Нагано префектуралық өнер мұражайының жинағы (Мисакайке көлін бейнелейді)
11. "Тосей", "Яма Кумо", "Козан Гёкун" 1975, Тошодай ғибадатханасындағы қабырғалық суреттер
12. "Асааке но Ушио" (Таңғы толқын) 1968, Император сарайының Жаңа сарайындағы қабырғалық суреттер
13. "Юсеи" (Кешкі жұлдыз) 1999, Нагано префектуралық өнер мұражайының жинағы (Соңғы туынды)
14. "Шунсетсу" (Көктемгі қар) Ағашқа ойылған сурет, 1986
15. "Акусай" (Күзгі ойлар) Литография, 1991
16. "Шушо" (Күзгі кеш) Литография, 1998, Nihon Keizai Shimbun компаниясы басып шығарған