Кіріспе

Өнертапқыш және пианист (1871–1950)

Мэри Элизабет Галлок Гринвольт (8 қыркүйек 1871 – 27 қараша 1950) – Филадельфия және Питтсбург симфониялық оркестрлерімен солист ретінде өнер көрсеткен өнертапқыш және пианист. Ол "Нұратар" деп атаған бейнелі музыканың бір түрін ойлап тапқанымен әйгілі. Томас Экинс 1903 жылы оның портретін салған, ол қазір Уичита өнер мұражайының Роланд П. Мёрдок коллекциясында сақталуда.

Өмірбаян

Мэри Халлок 1871 жылы Бейрутта, содан кейін Сирия вилаятында, Осман империясында Самуэль Халлок пен Сара Табеттің отбасында дүниеге келген. Анасы психикалық аурудың белгілерін көрсетуді бастағаннан кейін, он бір жасар Мэри Халлок пен оның бауырлары АҚШ-тағы достары мен туыстарымен бірге тұруға жіберілді, ол өзінің жастық шағының қалған бөлігін Филадельфия аймағында өткізді. Жас кезінде ол Филадельфия музыка консерваториясында, содан кейін Венада Теодор Лештицкийден фортепианоны оқыды. Филадельфияға оралғаннан кейін Мэри Халлок дәрігер Фрэнк Л. Гринвольтқа тұрмысқа шықты. Жұбайлардың бір ұлы болды – Крауфорд Халлок Гринвольт, ол химиялық инженер, кейіннен DuPont компаниясының президенті болды. Өмірінің соңғы жылдары Халлок Гринвольт Уилмингтон қаласында тұрды. Ол 79 жасында Филадельфияда қайтыс болды. Оның бұл өнерді жасауға жасаған алғашқы әрекеттері түсті жарықтарды жазбалармен синхрондастыратын автоматтандырылған машина құрастыруды қамтыды. Бұл қанағаттандырмайтын нәтижеге әкелді, соның салдарынан ол тікелей ойналатын аспапты жасауға кірісті. Ол түс органын, анасының құрметіне «Сарабет» деп атады, оны жасау үшін бірнеше жаңа технологияларды ойлап табуға тура келді. Ол үшін АҚШ патент бюросынан тоғыз патент алды. Бұл құрылғылардың арасында реостаттың сызықты емес түрі болды, оны General Electric және басқа компаниялар бұзып алды. Ол оларды патенттік құқықтарды бұзғаны үшін сотқа берді және 1934 жылы сотта жеңіске жетті. «Сарабет» 1916 жылдан 1934 жылға дейін бірнеше рет жақсартылды.

Қолмен боялған пленкалар

Майкл Бетанкорттың айтуынша, Гринвольт сонымен қатар бүгінге дейін сақталған ең алғашқы қолмен боялған фильмдерді жасаған. Дегенмен, бұл фильмдер емес, оның Sarabet машинасының ең алғашқы нұсқасымен орындалуы үшін арнайы дайындалған фильмдер болды. Sarabet – жазуларды автоматты түрде сүйемелдейтін құрал. Оның құрылымы, фильмді бір көрермен машинаға қарап тамашалайтындай етіп жасалған, Эдисонның кинетоскопына ұқсас. Бұл құрылғы – қазір компьютерлік аудио плеерлерге енгізілетін музыкалық визуализатордың алғашқы нұсқасы еді. Бұл фильмдер кино түсіру мақсатымен жасалмаса да, олар шаблонды бояу және аэрозольдік спрейлер арқылы жасалған, 1930 жылдардағы Лен Лайдың қолмен боялған фильмдеріндегідей, геометриялық пішіндерді қайталап шығарды.

Сыртқы көздер

Мэри Элизабет Гринвольттың қағаздары, оның ішінде хаттар, фотосуреттер, суреттер және заттар, Пенсильвания тарихи қоғамында зерттеу мақсатында қолжетімді.