Кіріспе

К. С. Льюис авторлығымен жазылған, автордың христиан дініне келуі туралы ішінара автобиография.

"Шаттылықпен таңғалған: Менің ерте өмірімнің бейнесі" – К. С. Льюистің 1955 жылы жариялаған ішінара автобиографиясы. Бұл еңбек Льюис өмірін ерте балалық шағынан бастап (1898 жылы туған) 1931 жылы христиан дініне енгенге дейін баяндайды, бірақ одан кейінгі уақытты қамтымайды. Кітап атауы Уильям Вордсворттың "Шаттылықпен таңғалған" атты өлеңінен алынған.

Шолу

Льюис жазу мақсаты негізінен тарихи емес еді. Оның мақсаты – оның кездейсоқ ашқандығы мен одан кейінгі ізденісіне байланысты оқиғаларды анықтап, сипаттау болды. Ол «Қуаныш» деп атаған құбылысты, (неміс) Sehnsucht идеясының ең дұрыс аудармасы деп санады. Бұл қуаныш, өте жақсы және биік нәрсеге деген құштарлық болғандықтан, сөзбен жеткізу мүмкін емес еді. Ол өмірі бойы «қуаныштың жарқылымен» сезімтал болды. «Қуаныш – жалпы ләззаттан және тіпті эстетикалық ләззаттан да өзгеше. Онда соққы болуы керек, қайғы, толыққанды көңілсіз сағыныш». Жалпы алғанда, кітапта әдеттегі өмірбаяндағыдай нақты оқиғалар туралы аз мәлімет бар, бірақ оның өмірінен алынған ақпарат та жоқ емес. Льюис ерте жылдарын кейде қызықпен, кейде қайғымен еске алады. Дегенмен, ол өмірін сипаттаса да, кітаптың басты тақырыбы – оның жеке мақсатына сәйкес анықтаған Қуанышы. Льюис ақырында Қуаныштың нағыз мәнісі мен мақсатын және оның өзінің өміріндегі орнын табады. Кітаптың соңғы екі тарауы оның атеизмнен теизмге, содан кейін теизмнен христиандыққа қарай жасаған секірісін және нәтижесінде Қуаныштың орманнан адасқандарға «жол көрсетуші» сияқты екенін түсінуін көрсетеді, оның пайда болуы «жолды тапқаннан кейін және әрбір шақырымда жол белгілерін көріп өтетін» кездегідей маңызды емес. Көптеген адамдардың ойынша, «Қуанышқа таң қалды» американдық ақын және жазушы Джой Грешем туралы емес, оның соңғы нұсқасын өңдеген және кітап жарықтанғаннан екі жыл кейін Льюиске күтпегендей әйел болған адам туралы. Бірақ оның достары мен замандастары бұл сәйкестікті тез байқап, Льюис шынымен «Қуаныштан таң қалған» дегенді жиі айтты.