Кіріспе

1964 жылы ағылшын тілінде жарық көрген Дэниел Галуидің «Simulacron 3» (1964) романы (кейде «Counterfeit World» деп те жарияланды), – Дэниел Ф. Галуидің американдық ғылыми фантастика туындысы. Ол симуляцияланған шындық туралы алғашқы әдеби сипаттамалардың бірін береді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Simulacron 3 – маркетингтік зерттеулер үшін жасалған виртуалды қала (толық ортаны модельдеу) туралы әңгіме, оны пікір сауалнамаларын азайту мақсатымен ғалым әзірлеген. Компьютерде жасалған қаланың модельдеуі соншалықты жетілдірілгендіктен, тұрғындары өз санасына ие болса да, олар компьютерлік симуляциядағы модель екенін түсінбейді. Симулятордың бас ғалымы Ханнон Фуллер күңкіреу жолмен қайтыс болады, ал оның әріптесі Мортон Линч із-жайсыз жоғалады. Басты кейіпкер Дуглас Холл Линч жоғалып бара жатқанда оның жанында болады, содан кейін Холл өзінің туған ақылының күшеюіне қарсы күреседі. Уақыт өте келе, оқиғалар дами келе, ол өзінің әлемінің шынайы емес, компьютерде жасалған модель болуы мүмкін екенін сезіне бастайды.

Ұқсас шығармалар

Жазбада Фредерик Польдің "Дүние астындағы туннель" (1955) атты қысқа әңгімесі ұқсас философиялық тақырыптар мен маркетингтік зерттеулерді сатирикалық сынға алады. Бірақ Польдің әңгімесінде бейнеленген симуляцияланған шындық механикалық – тұрғындарының санасы компьютерде сақталатын күрделі масштабтағы модель, ол толығымен электрондық емес. Филип К. Диктің "Time Out of Joint" (1959) повесі өзінің (көрінетін) шындықтағы өзгерістер байқала бастағанға дейін өмірін физикалық симуляцияланған қалада өткізіп жатқанын сезбейтін адамды көрсетеді. "The Matrix" (1999) олардың саналары бар әлемнің виртуалды шындық симулякры екенін білмейтін халыққа толы әлемді суреттейді. Хью Хоуидің "Плагиар" (2011) атты қысқа романы да осыған ұқсас тақырыптар мен идеяларды қамтиды. "Doctor Who" телесериалының "Extremis" атты эпизодында да осыған ұқсас сюжет кездеседі.

Бейімделулер

Роман бірнеше рет басқа да медиа форматтарына бейімделді, соның ішінде Рейнер Вернер Фассбиндердің "Галуйдің кітабына шамалы адал" екі бөлімді неміс телефильмі "World on a Wire" (Welt am Draht, 1973), Роланд Эммерих өндірген және Йозеф Руснак режиссерлік еткен "Он үшінші қабат" (1999) фильмі, сондай-ақ Джей Шейб қойған "Сымдар әлемі" (2012) пьесасы.