Кіріспе

Ана Отан партиясы (Анаватан Партиси, қысқартылуы АНАП) – Түркиядағы саяси партия. Ол 1983 жылы Тургут Өзал құрған. 2009 жылдың қазан айында Демократтар партиясымен бірікті. АНАП орталық-оң және либералды консервативті, неолибералды партия ретінде қарастырылды, ол экономикадағы үкіметтің рөлін шектеуді, жеке капитал мен кәсіпкерлікті, сондай-ақ діннің қоғамдық білінуін қолдады. Әлеуметтік саясатта ислами құндылықтарға баса назар берді, бірақ ислами партияларға қарағанда исламды ең жаңа, заманауи тұрғысынан түсіндірді; экономикалық саясатта либерализация мен еркін нарық экономикасын жақтады.

Қор

ANAP 1983 жылдың 20 мамырында құрылды. ANAP 1983 жылдан 1991 жылға дейін Түркия үкіметінде көпшілік дауысқа ие болды. Тургут Өзал 1983 жылдан 1989 жылға дейін премьер-министр, ал 1989 жылдан 1993 жылға дейін президент қызметін атқарды. Өзал қызмет барысында қайтыс болды, оның орнын "Ақиқат жолы" партиясының жетекшісі Сүлеймен Демирел басты.

1987 жылғы референдум және жалпы сайлау

1987 жылғы түрік конституциялық референдумында, ANAP оған қарсы үгіт жүргізгеніне қарамастан, Республикалық халық партиясы мен Әділет партиясының 200-ден астам жетекшісіне 10 жылдық тыйым алынып, оларға сайлауға түсуге және саяси іс-әрекетке қатысуға мүмкіндік берілді. 1987 жылғы түрік жалпы сайлауында ANAP 450 орынның 292-сін жеңіп алды. Осы кезеңде ANAP жетекшілері еркін нарық реформаларын бастау арқылы түрік экономикасын өзгертіп, мемлекеттік секторды қысқартып, жекеменшік бизнеске бағытталды. 1987 жылы ANAP басқаратын үкімет Еуропалық экономикалық қауымдастығына, Еуропалық Одақтың алдағысы, кіру үшін өтініш берді. Дегенмен, ЕЭҚ-ға кіруге жасалған бұл әрекет ANAP ЕЭҚ-тың кедендік одағын сынап, ЕЭҚ белгілеген талаптардың Түркияның немесе оның халқының мүддесіне сай емес деп шешкен соң тоқтатылды.

1991 жылғы жалпы сайлау

1991 жылғы түрік жалпы сайлауында ANAP көпшілігін Ақиқат жолы партиясы мен Халықтық социал-демократиялық партиясының коалициясына жоғалтты.

1995 жылғы жалпы сайлау

Ұзақ жылдар бойы үзіліссіз билікте болғаннан кейін, АНАП-тың қайтадан жетекшілікке оралу мүмкіндігі шектеулі болды. 1995 жылғы Түркияның жалпы сайлауынан соң АНАП орталық-оң бағытты тағы бір партия – "Ақиқат жолы" партиясымен (DYP) қысқа мерзімді коалиция құрды, бұл олардың ықпалын қысқа ғана уақытқа қайта жаңартуға мүмкіндік берді. Содан кейін, 1997 жылдың шілдесінен 1998 жылдың қарашасына дейін АНАП, Түркиядағы алғашқы телеарналық сайлау кезінде Месут Йылмаз басшылығымен үкімет басшысы қызметіне оралды.

1999 жылғы жалпы сайлау

Алайда, ANAP 1999 жылғы сәуір айындағы сайлаудағы ең ауыр жеңілістердің бірін қабылдады және дауыстардың 14% ғана алып, Түркиядағы төртінші ірі саяси партияға айналды. Бұл сайлаудан кейін ANAP Парламенттегі 365 орынның 86-сын ғана иеленді. Олар 2002 жылға дейін ДСП және МХП партияларымен коалициялық үкімет құрамында болды.

2002 жылғы жалпы сайлау

2002 жылғы сайлауда олар дауыстардың 5,12% ғана алып, парламентте бір де орын жеңіп алмады. 2007 жылдың 5 мамырында ANAP пен DYP партияларының Демократ партиясымен (ДП) бірігуі жарияланды. Бірақ, бұл әрекет сәтсіз аяқталып, ANAP алдағы сайлауға түспейтінін хабарлады. 2008 жылдан 2009 жылға дейін партия президенті Салих Ұзын болды. 2009 жылдың 31 қазанында партия Демократ партиясына қосылды.

Жалпы сайлау

Түркияның Ұлы Ұлттық Ассамблеясы Сайлау күні Партия басшысы Дауыс саны Дауыстардың %-ы Жеңіп алған орындар Үкімет
1983 Түргут Озал 7,833,148 45.14%
1987 8,704,335 36.31%
1991 Месут Йылмаз 5,862,623 24.01%
1995 5,527,288 19.65%
[[Нағыз жол партиясы]] 1999 4,122,929 13.22%
[[Түркияның Демократиялық солшы партиясы]] 2002 1,618,465 5.13%