Кіріспе

Түрікменстанның Демократиялық партиясы (ТДП) – 1991 жылы құрылған Түрікменстанның саяси партиясы. Ол құрылғаннан бері елдегі үкімші партия болып табылады. Партияны бұрынғы кеңестік облыстық партия басшысы Сапармурат Ниязов 1990-шы жылдардың басында КСРО тарағаннан бастап 2006 жылы қайтыс болғанға дейін басқарды. 2013 жылы президент Гурбангулы Бердымухамедов президенттік қызметінің барлық кезеңіне партия мүшелігін тоқтатты. Қазіргі төраға – Ата Сердаров. Партияның билеуі авторитарлық немесе тоталитарлық деп сипатталады.

Тарих

ДПТ Кеңес Одағының таралуынан кейін Түрікменстан Коммунистік партиясының мұрагері ретінде құрылды. Ауысу кезінде ескі партияның ішкі құрылымы және ескі қатардағы кадрлар көбінесе өзгеріссіз қалды. ДПТ бұрын балама саяси партиялардан шектеулі және эпизодтық қарсылықтарға тап болған, бірақ елдегі саяси жүйенің көбінесе қаталдығына байланысты сайлау кезінде маңызды сынға ұшырамаған. Оппозициялық партиялар көбінесе қоғамдық пікірде елеулі қолдау табуға үлкермес бұрын-ақ басылады. Бұл 2010 жылы оппозициялық партиялардың заңды түрде тіркелгенінен кейін де өзгерген жоқ.

Саясат

Үкіметке таласуға оппозициялық партиялардың болмауына байланысты, DPT кіріс әкелетін маңызды салалардың көп бөлігін, тіпті барлығын тікелей бақылайды. Орталық жоспарлау – партия саясатының маңызды құралы және мемлекеттік қызметтердің жұмыс істеуіне негіз болып табылады. Партияның «түркімен ұлтшылдығы» идеологиясы бұрынғы партия жетекшісі Сапармұрат Ниязов Түрікменстанда авторитарлық мемлекеттік идеологияны қалыптастыру мақсатымен жасалған.

Сайлау нәтижелері

Түрікменстан ұлттық деңгейде мемлекет басшысын – президентті – және заң шығарушы органды сайлайды. Түрікменстандағы сайлаулар кеңінен сынға ұшырады, олардың толығымен әлдесушілікпен өткені және шындығында диктатураға заңдылық сыртқы көрінісін беруге бағытталғаны айтылды.

Президент сайлауы

Президент сайлауы соңғы рет 2022 жылы өтті. Сайлау жылы Үміткер 1-тур 2-тур Нәтижелер # Дауыс % Дауыс # Дауыс % 1992 Сапармұрат Ниязов 1,874,357 99.51% 2007 Гурбангулы Бердымухамедов 2,357,120 89.23% 2012 2,806,265 97.14% 2017 3,090,610 97.69% 2022 Сердар Бердымухамедов 2,452,705 72.97%

Парламент сайлауы

Ассамблея – Түрікменстан Президентінің ресми басшылығымен жұмыс істейтін 125 мүшеден тұратын заң шығарушы орган. ДПТ, Түрікменстанның саяси өмірінің басқа да салалары сияқты, көптеген орынды иеленеді, ал 2010 жылдардың басында құрылған көп партиялық жүйе номиналды түрде тәуелсіз, бірақ ДПТ-ға адал блоктардан ғана тұрады деген айыптаулар бар. Ассамблеяға соңғы сайлау 2023 жылы өтті.

Сайлау жетекшісі | Дауыстар | % | Орындықтар | +/- | Позиция | Үкімет
---|---|---|---|---|---|---
1994 | Сапармұрат Ниязов | 2,008,701 | 100% | Жаңа | 1-ші |
1999 | 2,224,537 | 100% | 0 | 1-ші |
2004 | 1,915,000 | 100% | 0 | 1-ші |
2008 | Гурбангулы Бердімұхамедов | 2,594,658 | 100% | 75 | 1-ші |
2013 | Қасымгулы Бабаев | 37.6% | 78 | 1-ші |
2018 | | 8 | 1-ші |
2023 | Ата Сердаров | | 10 | 1-ші |