Жон Томас Маллин: Магниттік таспаның дауысын жазғанның алғашқысі

Кіріспе

Джон Томас Муллин (5 қазан 1913 – 24 маусым 1999) – американдық, магниттік таспаны қолданып дыбыс жазу саласындағы пионер және осымен байланысты көптеген салаға маңызды үлес қосушы. Санта-Клара университетінде оқыған жылдарынан бастап өмірінің соңына дейін ол классикалық музыкаға деген терең құрметін және электроника мен инженерияға қабілеттілігін көрсетті. 1999 жылы қайтыс болғанда ол тәсбих пен магниттік таспамен бірге жерленді. Оның өмірі мен дыбыс жазуға қосқан үлесі туралы 2006 жылы «Sound Man: WWII to MP3» атты деректі фильмі түсірілді.

Сигнал корпусымен жұмыс істеу

1943 жылы неміс инженерлері басқа еш жерде белгісіз болған жоғары сапалы магниттік таспаға дыбыс жазу әдісін жасады. Нацистік радиожелілер оны тәулік бойы музыка мен үгіт тарату үшін пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік радиохабарларын бақылаған одақтастар неміс радиостудияларында бұрын-соңды естілмеген ұзақтықтағы, 15 минутқа дейінгі уақыт аралығында жоғары сапалы дыбысты қайта жасайтын жаңа түрдегі құрылғылар бар екенін білді. Бірақ бірнеше жыл бойы олар бұл құрылғылардың не екенін немесе қалай жұмыс істейтінін білмеді. 1944-45 жылдары Германия одақтастардың бақылауына өткенге дейін американдықтар жаңа магниттік таспа жазғыштарын ашты. Муллин жаңа технологияның мүмкіндіктерін байқап, соғыстан кейін бірден оны дамытуға кірісті. Муллин Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Армиясының байланыс корпусында қызмет етті. Соғыстың соңғы айларында ол Парижге жіберілді, онда оның бөлімшесіне неміс радиосы мен электроникасы туралы барлық ақпаратты табу тапсырылды. Олар жүздеген сапасыз диктант машиналарын тауып жинады, бірақ ең маңызды жаңалық Муллин соғыс аяқталуға азық қалғанда Германияға барған кезде болды. Ол Франкфуртқа жақын жердегі нысанды тексеруге жіберілді, онда немістер ұшақтардың тұтандыру жүйелерін істен шығару үшін бағытталған жоғары энергиялы радио сәулелерін пайдалану тәжірибесін жүргізген деген ақпарат болды. Ол Радио Франкфуртта қолданылған «Магнитофонды» естігенде: «Мен шынымен таң қалдым. Оның тікелей эфирде екенін немесе жазбадан ойнатылып тұрғанын ажырата алмадым. Ешқандай қосымша шу болған жоқ» деді. Сан-Францискоға қайтып бара жатқанда Муллин американдықтардың бақылауындағы Бад-Наухаймдағы жақын маңдағы неміс радиостанциясында тоқтады. Мұнда оған екі чемодан сияқты AEG «Магнитофон» жоғары сапалы жазғышы және 50 орам Farben жазғыш таспасы берілді. Муллин оларды үйге жіберіп, келесі екі жыл бойы машиналармен үнемі айналысты, оларды өзгертіп, олардың жұмысын жақсартты. Оның басты мақсаты – Голливуд киностудияларын фильмдерде дыбыс жазу үшін магниттік таспаны пайдалануға қызықтыру еді.

By 1943, German engineers had developed a high quality form of magnetic tape sound recording that was unknown elsewhere. The Nazi radio networks used it to broadcast music and propaganda around the clock. From their monitoring of Nazi radio broadcasts during World War II, the Allies knew that German radio studios had some new kind of recorder that could reproduce high fidelity sound in segments of unheard of length, up to 15 minutes duration. But for several years, they didn't know what these machines were or how they worked, and it was not until Germany fell to the Allies during 1944 45 that the Americans discovered the new magnetic tape recorders. Mullin saw the potential of the new technology and developed it immediately after the war. Mullin served in the U. S. Army Signal Corps during World War II. He was posted to Paris in the final months of the war, where his unit was assigned to find out everything they could about German radio and electronics. They found and collected hundreds of low quality field dictating machines but the major discovery came when Mullin visited Germany just before the end of the war. He was sent to inspect a site near Frankfurt, where the Germans had reputedly been experimenting with using directed high energy radio beams as means of disabling the ignition systems of flying aircraft. He said that when he heard the Magnetophon used by Radio Frankfurt: "I really flipped. I couldn't tell whether it was live or playback. There simply was no background noise." On his way back home to San Francisco, Mullin made a chance stopover at a nearby German radio station at Bad Nauheim, which was already in American hands. Here he was given two suitcase sized AEG 'Magnetophon' high fidelity recorders and 50 reels of Farben recording tape. Mullin had them shipped home and over the next two years he worked on the machines constantly, modifying them and improving their performance. His main hope was to interest the Hollywood movie studios in using magnetic tape for movie sound recording.

АҚШ-тағы мансабы

Муллин 1947 жылы Голливудта өзінің машиналарын екі рет көрсетті, онда ол алдымен перде артында тірі музыканы орындады, содан кейін осы орындалымның жасырын жазбасын қосты. Муллиннің диктофоны американдық аудиомамандар арасында сенсация тудырды, ал көптеген тыңдаушылар жазылған мен тірі орындалым арасындағы айырмашылықты аңғара алмады. Сәті келіп, Муллиннің екінші көрсетілімі Голливудтағы MGM студиясында өтті, сол күні көрермендердің арасында Бинг Кросбидің техникалық директоры Мурдо Маккензи де болды. Маккензи Муллиннің Кросбимен кездесуін ұйымдастырды, ал 1947 жылдың маусым айында Кросбиге Муллиннің магниттік таспаға жазғыштарын көрсетті. Кросби таңғажайып дыбыс сапасына тәнті болды және жаңа машиналарынң зор коммерциялық әлеуетін бірден байқады. Осы уақытқа дейін сериалдар мен драма сияқты алдын ала жазылған бағдарламалардың көп бөлігі дискілерде шығарылды, бірақ тірі музыка американдық радио үшін стандарт болды, радиожелілер дискідегі музыканы пайдалануды салыстырмалы түрде нашар дыбыс сапасы үшін қатаң шектеді. Радиодағы ең ірі жұлдыз болған Кросби өзінің радио бағдарламаларын алдын ала жаздыру идеясына ынталы болды. Ол тікелей эфирдегі хабарлардың ресмилігін ұнатпады, ал жазба студиясының ыңғайлы атмосферасын артық көрді. Ол NBC желісінен 1944-1945 жылдардағы сериалдарын транскрипциялық дискілерге алдын ала жаздыруға рұқсат беруді сұрады, бірақ желі бас тартты, сондықтан Кросби бір жыл бойы тікелей эфирден шығып, 1946-1947 жылдар маусымына ғана қайтып келді. Кросби Муллиннің таспаға жаздыру технологиясы оған тікелей эфирге тең дыбыс сапасымен радиошоуын алдын ала жаздыруға мүмкіндік беретінін, осы таспаларды дәл өңдеуге болатынын және сапасы төмендемейтін көп рет қайта ойнатуға болатынын түсінді. Муллинді бір шоуды сынақ ретінде жаздыруға сұрады, ол толыққанды сәтті аяқталды және Муллин Кросбидің бас инженеры ретінде жұмысқа алынды. Кросби коммерциялық жазбаларды таспаға жазған алғашқы ірі музыкалық жұлдыз болды және радио хабарларын алдын ала жазу үшін таспаны қолданған алғашқы адам болды. Бұл бағдарламалар радиода бұрын-соңды болмаған ырғақ пен ағым беру үшін мұқият өңделді. Муллин тіпті күлкі тректерін ойлап тапқанын айтты; Кросбидің сценарисі Билл Морроудың тілегі бойынша ол бұрынғы шоудан әзілге жақсы жарамай қалған оқиғадан кейін күлкілі күлкіні қосты. Жаңа жазғыштарды мүмкіндігінше тезірек пайдалануға құштар Кросби жергілікті Ampex электроникалық фирмасына 50 000 доллар инвестициялады, ал алты адамнан тұратын шағын фирма таспаға жаздыруды дамытуда әлемдік көшбасшыға айналды. Ampex өзінің атақты 200 модельді таспаға жазғышымен радио және жазба индустриясын революциялады, ол Муллиннің өңделген Magnetophone-дарынан тікелей дамытылды. Кросби музыкант Лес Полға алғашқы өндіріс үлгілерінің бірін сыйлады, бұл Полдің көпжолғы жазбаны ойлап табуына тікелей себеп болды. Муллинмен жұмыс істеген Ampex тез арада екі тректі стерео және содан кейін үш тректі жазғыштарды жасады. Кросбидің 1950 жылдардың басында теледидарға көшуімен ынталандырылған Муллин мен Ampex 1956 жылға қарай жұмыс істейтін монохромды бейнетіл жазғышты және кейінірек түсті жаздыруға арналған нұсқаны жасады, екеуі де Кросбидің телешоуларын жазу үшін жасалды. Өмірінің соңына дейін Муллин жаңа идеяларды іздеп, оларды жүзеге асырды. Сондай-ақ, ол 1990 жылы Павек радио хабар тарату мұражайына сыйға тартқан ертедегі жазба аппараттарының әсерлі жинағын сақтады. Муллин Калифорниядағы үйінде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.

Mullin gave two public demonstrations of his machines in Hollywood in 1947, in which he first presented live music performed behind a curtain, followed by a concealed playback of the performance. Mullin's recorder caused a sensation among American audio professionals and many listeners could not tell the difference between the recorded and live performances. By luck, Mullin's second demonstration was at MGM Studios in Hollywood and in the audience that day was Bing Crosby's technical director, Murdo Mackenzie. Mackenzie arranged for Mullin to meet Crosby, and in June 1947 Crosby was given a demonstration of Mullin's magnetic tape recorders. Crosby was impressed by the amazing sound quality and instantly saw the huge commercial potential of the new machines. Up to this time, most pre recorded programming such as serials and drama were produced on disc, but live music was the standard for American radio at the time and radio networks tightly restricted the use of music on disc because of the comparatively poor sound quality. Crosby, who was arguably the biggest star on radio at the time, was very receptive to the idea of pre recording his radio programs. He disliked the regimentation of live broadcasts, and much preferred the relaxed atmosphere of the recording studio. He had already asked the NBC network to let him pre record his 1944 1945 series on transcription discs, but the network refused, so Crosby had withdrawn from live radio for a year and returned for the 1946 47 season only reluctantly. Crosby realised that Mullin's tape recording technology would enable him to pre record his radio show with a sound quality that equalled live broadcasts, that these tapes could be edited precisely, and replayed many times with no appreciable loss of quality. Mullin was asked to tape one show as a test; it was a complete success and Mullin was immediately hired as Crosby's chief engineer to pre record the rest of the series. Crosby became the first major music star to master commercial recordings on tape, and the first to use tape to pre record radio broadcasts. The shows were painstakingly edited to give them a pace and flow that was wholly unprecedented in radio. Mullin has claimed that he even pioneered the use of the laugh track; at the insistence of Crosby's writer Bill Morrow, he inserted a segment of raucous laughter from an earlier show to follow a joke in a later show that had not worked well. Keen to make use of the new recorders as soon as possible, Crosby invested $50,000 in a local electronics firm, Ampex, and the tiny six man concern soon became the world leader in the development of tape recording. Ampex revolutionized the radio and recording industry with its famous Model 200 tape deck, developed directly from Mullin's modified Magnetophones. Crosby gave one of the first production models to musician Les Paul, which led directly to Paul's invention of multitrack recording. Working with Mullin, Ampex rapidly developed two track stereo and then three track recorders. Spurred on by Crosby's move into TV in the early 1950s, Mullin and Ampex developed a working monochrome videotape recorder by 1956 and a version to record in color later on, both created to record Crosby's TV shows. Through the rest of his life, Mullin continued to follow new ideas. He also kept an impressive collection of early recording hardware, which was donated in 1990 to the Pavek Museum of Broadcasting. Mullin died of heart failure at his Camarillo, California home.