Кіріспе

Уэльстегі таулар тобы Глидерау (Уэльстің көпше түрі, ағылшын тілінде Глидерс деп те аталады) - Солтүстік Уэльстегі Сноудониядағы таулар тобы. Атауы осы қатардағы ең биік шыңдар – Глидер Фавр мен Глидер Фахтан шыққан. Сэр Ифор Уильямстың сөзіне сәйкес, "Глидер" сөзі уэльстік "Клудейр" сөзінен туындаған, ол "тас үйіндісі" деген мағынаны білдіреді. Глидерау Mynydd Llandegai-ден Capel Curig-ке дейін созылады және Уэльстің он төрт немесе он бес 3000 футтан жоғары шыңдарының бесеуін қамтиды; олардың ішінде Уэльстегі ең әдемі таулардың бірі саналатын және Ұлыбритания материгіндегі шыңға жету үшін қиын өрмелеуді қажет ететін сирек таулардың бірі – Трифан бар. Әсіресе Глидер Фавр, Глидер Фах және Трифанды қамтитын қатардың шығыс жартысы жаяу жүргіншілер мен альпинистер арасында кең танымал. Динорвиг электр станциясы, гидроэлектрлік сорғы станциясы, Элидир Фаврдың ішіндегі жасалма үңгірде орналасқан. Глидераудың етегінде Ллин Идваль көлі және Ривиу Каус сияқты бірнеше классикалық альпинистік аймақтар бар.

География

Глидерау шамамен 500 миллион жыл бұрын ордовик кезеңінде екі құрлықтың бірігуі нәтижесінде қалыптасты, бұл Сноудония массивінің көтерілуіне әкеп соқты. Одан бері эрозия және мұз дәуірінде мұздықтардың жылжуы мен кері шегінуі тауларды қазіргі пішініне дейін тоздырды. Негізгі тау жыныстары шөгінді және жанартаулық материалдардың қоспасынан тұрады. Соңғы мұз қабаты шамамен 10 мың жыл бұрын шегінді, ал Cwm Idwal мұздықтардың әсерінен пайда болған цирктің көрнекті мысалы болып табылады. Басты мұздық іргелес Нант Ффранкон аңғары арқылы ағып өтті, қазір сол маршрутты A5 тас жолымен жүруге болады, ал Cwm Idwal жанама мұздықтың орналасқан жері болды. Мұз қоршаған жартастарды ойып, Ллин-Идвалдың төбесін тереңдетіп, табанында мореналарды құраған тастар мен басқа материалдарды қалдырды. Ірі тастар мен сынық тау жыныстары жоғарыдан құлап, тас шашыраған алқаптар мен құмдақтарды жасады.

Күм Идвал

Солтүстікке қарайтын амфитеатр тәрізді Cwm Idwal аңғарының қараңғы жартастары ерекше флораға ие, ал мұндағы кейбір өсімдіктер Ұлыбританиядағы Арктика/Альпі флорасының ең оңтүстік қалдықтары болып табылады. Сноудон лилиясы (Lloydia serotina) осы жерде, таудың биік жартастарында өседі – Ұлыбританияда осы өсімдік кездесетін жалғыз орын. Басқа альпілік түрлерге қызғылт саксифрег (Saxifraga oppositifolia), түкті саксифрег (Saxifraga cespitosa), альпілік шалғындық рута (Thalictrum alpinum) және таулық қышқыл (Oxyria digyna) жатады. Аңғардың ғылыми маңызын ескере отырып, жергілікті өсімдіктердің гүлдеуіне мүмкіндік беру үшін қойлар алынып, ол ұлттық табиғи қорыққа айналдырылды. Көлдің өзі терең емес, жағалауы қамыс, құрақ және шишалы сабанмен (Carex rostrata) жабылған. Суда немесе жақын маңдағы ылғалды жерде өсетін өсімдіктерге инелік гүл (awlwort), пиллворт, су өсімдігі және көктемгі квилл (Isoetes echinospora) жатады. Ылғалды, көлеңкелі беткейлерде өсетін басқа өсімдіктерге Уэльс маки (Meconopsis cambrica), орман шөбі (Lazula sylvatica), су авені (Geum rivale), орман анемоны (Anemone nemorosa) және алтын тал (Solidago virgaurea) жатады. Мұнда бадджерлер, түлкілер, кірпіктер, сондай-ақ бүркіттер (Buteo buteo), қара құстар (Falco peregrinus), қара қанаты (Pyrrhocorax pyrrhocorax), сарықырлақтар (Alauda arvensis), қара қаз (Tetrao tetrix) және қызыл қаз (Lagopus lagopus) сияқты жануарлар мекендейді.

Менеджмент

Ұлттық қор 1951 жылы Перин иелігінің мұрагерлік салығын өтеу үшін Глидерау және Карнеддауды басқаруды өз міндетіне алды. Жалпы ауданы шамамен 7000 гектар, оның жартысы – 45000 қой мен 741 жылқыға жайылым құқығы тіркелген жалпы жер. Иелікте 8 жалданып алынған шаруашылық бар, ал Ұлттық қор жаяу жолдар мен құрғақ тас қабырғаларын күтіп ұстауға жауапты, олардың кейбіреулері жүзделген жылдарға сонады. Екі тау тізбегі де Сноудония ұлттық паркінің құрамына кіреді.