Кіріспе

Уэльстің сорталдары мен төбелік аймақтары

Бервин қатары (Уэльс: Y Berwyn немесе Mynydd y Berwyn) – Уэльстің солтүстік-шығысындағы оқшауланған және сирек қоныстанған сорталдар аймағы. Шамамен солтүстік-шығысында Лланголен, солтүстік-батысында Корвен, оңтүстік-батысында Бала және оңтүстік-шығысында Осуэстримен шектеседі.

Сипаттама

Бұл аймақ жабайы және көбінесе бір метрдей қалыңдықтағы қызыл жусанмен, сондай-ақ қышқыл шөптесіндермен және папоротникпен жабылып жатыр. Жақын маңдағы Сноудонияға қарағанда төбелері төмен болғандықтан, бұл жерлерде тауға жаяу серуендеу немесе қиын жолмен көтерілу аса танымал емес. Дегенмен, ең биік шыңдары тік жарлы және ерекше сипатқа ие. Жақын орналасқан қалалардың ішінде Лланголен мен Корвен бар, олар танымал туристік орындар. Басты шыңдары: теңіз деңгейінен жоғары Cadair Berwyn, теңіз деңгейінен жоғары Moel Sych және теңіз деңгейінен жоғары Cadair Bronwen. Бервин жотасы оңтүстік-батысқа қарай B4391 Milltir Cerrig тау жолымен кесіп өтеді, оның биіктігі шамамен құрайды. Cadair Berwyn – Бервин жотасының ең биік нүктесі, сонымен қатар Ұлттық саябақтардан тыс Уэльстегі ең биік нүкте. Батыста орналасқан Cadair Bronwen және Foel Cedig – Бервин жотасын құрайтын екі Marilyn шыңы. Тау Бервин жотасының басты тізбегінде, солтүстік-оңтүстік бағытында жатыр. Тізбектің шығыс жағы тік құлаулармен және жартастармен сипатталады, оның ішінде шыңның солтүстігіндегі Craig Berwyn және оңтүстігіндегі Craig y Llyn бар. Craig y Llyn – шағын ойпаңның бастапқы қабырғасын құрайды, және «cadair» (уэльс тілінде «орындық») сөзі осыған сілтеме жасайды деп есептеледі. Тізбек бойымен солтүстікке қарай Cadair Bronwen орналасқан, ал оңтүстікке қарай тізбек Moel Sych-қа (уэльсше айтылуы: [ˈmɔil ˈsɨːx], «құрғақ төбе» деген мағынада) жалғасады. Moel Sych тізбек бойымен бірдей биіктікте екені жиі айтылады, бірақ Ordnance Survey карталарындағы Cadair Berwyn-нің триангуляциялық пункті тұрған жердегі биіктігі нағыз шың емес. Cadair Berwyn-нің шыңы, триангуляциялық пункттен оңтүстікке қарай орналасқан, Moel Sych-тан үш метр биік. Бұл шың Nuttall тізімінде Cadair Berwyn New Top деп тіркелген. Аудандағы басқа да бірнеше шыңдар Hewitt немесе Nuttall тізіміне енген, олардың ішінде Foel Wen ([ˈvɔil ˈwɛn], уэльс тілінде «ақ төбе») және Mynydd Tarw ([ˈmɐnɨð ˈtæɾu], «бұқа тауы») бар. Шың Поуис және Денбигшир шекарасында орналасқан, және Денбигширдегі ең биік нүкте болып табылады. Craig Berwyn-нің солтүстік ұшы – Врексам округіндегі ең биік нүкте.

Тарих

Кадейр Бервин мен Томл арасындағы шыңға жақын, SJ080337 координаталарында тік тұрған тас бар. Ол 2008 жылдың маусым айында High Sports компаниясымен қайта орнатылды. Бервин таулары 1165 жылы Англия королі Генрих ІІ-нің Гвинедке жасаған жорығы кезінде кері қайтуына да себеп болды. Оның әскері әдеттегі солтүстік жағалау жазығымен емес, Озуэстриден өтіп, Бервин таулары арқылы басып өтті. Ағылшын әскері Уэльс князьдерінің король Оуэйн Гвинед басқаруымен құрылған одағына қарсы тұрды, бірақ көп шайқас болған жоқ – аяусыз жаңбырлар ағылшындарды шегінуге мәжбүр етті.

НЛО апаты туралы дерек

1974 жылғы 23 қаңтарда сағат 20:38-де 3,5 магнитудалы жер сілкінісі Солтүстік Уэльстің кең аумағында және Ливерпульге дейін сезілді. Ұлыбританияда жер сілкінісі сирек болатындықтан, көпшілік оны дұрыс танымады. Сонымен қатар, сол күні кешке аспанда бірнеше ерекше жарықтар байқалғандықтан, ұшақ құлаған немесе метеорит түскен болуы мүмкін деп ойланды. Бервин тауларындағы жарықтар жағдайды одан әрі ушықтырды, бірақ кейін олар браконьерлерге тиесілі екені белгілі болды.

Экология

Бұл аймақта биік тауларда қоныстанушы құстардың, соның ішінде жыртқыштардың, көптеген популяциялары кездеседі, мысалы, көкқұйрық (Circus cyaneus), мерлин (Falco columbarius) және сарышұқа (Falco peregrinus) (әр түрден шамамен 14–18 жұп көбейеді, бұл бүкілбританиялық популяцияның 1–2% құрайды). Осы себепті, бұл аймақ Еуропалық Одақтың Құстар директивасына сәйкес жіктелген арнайы қорғалатын аймақ болып табылады. Аймақтың көп бөлігі сонымен қатар ұлттық табиғи қорық және ерекше ғылыми маңызы бар аумақ ретінде белгіленген, сондай-ақ Бервин және Оңтүстік Клвид тауларының арнайы қорғау аймағының құрамына кіреді. Басқа да жануарлардың ішінде қысқақұлақты сұңқар, қарға, қызылқұйрық, дабыл және алтын қосқарыл бар.

Этимология

Ғалым Т. Гвинн Джонс "Бервин" атауының болуы мүмкін шығу тегі "Bryn(iau) Gwyn (ap Nudd)" екенін ұсынды, онда орта ғасырлық уэльс тіліндегі "bre" (тау) сөзі Ber + Gwyn түріне өзгереді, ал Gwyn ap Nudd – Tylwyth Teg (Ақ халық, немесе перилер) мифологиялық патшасы. Көбірек сенімді этимологиясы – "bar" (беткей, шың) + "gwyn" (ақ), "bar" сөзіндегі "a" әрпі "gwyn" сөзіндегі "y" әрпінің әсерінен i әрпіне ұқсас болып өзгереді, соның салдарынан "a" әрпі "e" әрпіне ауысады; сонымен қатар, сөз "g" әрпінің жұмсақ мутациясын көрсетеді (жұмсақ мутация кезінде бұл әріп жойылады).

Бағаналар

Бала, Гвинед және Уэлшпул аралығындағы шыңдардың атаулары OS координаттары Географиялық координаттар Allt y Gader 52.749°N, 3.262°W Allt y Main 52.727°N, 3.242°W Bryn Du 52.914°N, 3.272°W Bryn Gwyn 52.854°N, 3.424°W Bryn llus 52.956°N, 3.363°W Cadair Berwyn 52.880°N, 3.381°W Cadair Berwyn (N шыңы) 52.883°N, 3.380°W Cadair Bronwen 52.900°N, 3.373°W Cadair Bronwen (NE шыңы) 52.906°N, 3.358°W Carnedd Das Eithin 52.803°N, 3.409°W Cefn Coch 52.826°N, 3.599°W Cefn Gwyntog 52.826°N, 3.521°W Cefn Gwyntog (N шыңы) 52.834°N, 3.522°W Cerrig Coediog 52.937°N, 3.321°W Craig Berwyn 52.891°N, 3.373°W Craig Rhiwarth 52.833°N, 3.405°W Croes y Forwyn 52.777°N, 3.440°W Cyrniau 52.815°N, 3.393°W Cyrniau Nod 52.839°N, 3.503°W Cyrniau y Llyn 52.807°N, 3.484°W Ffordd Gefn (Bryn Gwyn) 52.804°N, 3.435°W Foel Cwm Siân Llwyd 52.869°N, 3.494°W Foel Dugoed 52.704°N, 3.639°W Foel Figenau 52.842°N, 3.610°W Foel Goch (Berwyn) 52.848°N, 3.570°W Foel Tyn y fron 52.817°N, 3.606°W Foel Wen 52.889°N, 3.340°W Foel Wen (S шыңы) 52.886°N, 3.336°W Foel y Geifr 52.834°N, 3.579°W Gallt y Goedhwch 52.733°N, 3.279°W Glan Hafon 52.834°N, 3.367°W Godor 52.866°N, 3.347°W Godor (N шыңы) 52.869°N, 3.354°W Gyrn Moelfre 52.854°N, 3.213°W Jericho Hill 52.772°N, 3.243°W Llanymynech Hill 52.791°N, 3.094°W Lledwyn Mawr 52.844°N, 3.627°W Moel Bentyrch 52.674°N, 3.399°W Moel Cae howel 52.884°N, 3.520°W Moel Fferna 52.947°N, 3.317°W Moel Hen fache 52.843°N, 3.324°W Moel Poethion 52.865°N, 3.365°W Moel Sych 52.875°N, 3.389°W Moel y Fronllwyd 52.748°N, 3.303°W Moel y Gwelltyn 52.840°N, 3.233°W Moel yr Ewig 52.874°N, 3.368°W Moel yr Henfaes 52.935°N, 3.374°W Moel yr Henfaes (Pen Bwlch Llandrillo шыңы) 52.921°N, 3.356°W Moel yr Henfaes (W шыңы) 52.926°N, 3.341°W Mynydd Feifod 52.950°N, 3.238°W Mynydd Mawr 52.847°N, 3.290°W Mynydd Mynyllod 52.943°N, 3.486°W Mynydd Tarw 52.881°N, 3.321°W Mynydd y Bryn 52.833°N, 3.163°W Mynydd y Glyn 52.790°N, 3.257°W Mynydd y briw 52.825°N, 3.227°W Pen y Berth 52.704°N, 3.361°W Pen y Boncyn Trefeilw 52.842°N, 3.542°W Pen y Cerrig Duon 52.840°N, 3.555°W Pen y coed 52.964°N, 3.153°W Post Gwyn 52.852°N, 3.415°W Rhialgwm 52.779°N, 3.402°W Rhiwaedog uwch afon 52.868°N, 3.579°W Rhos 52.881°N, 3.301°W Rhwng y Ddwynant 52.811°N, 3.517°W Stac Rhos 52.838°N, 3.532°W Tir Rhiwiog 52.732°N, 3.587°W Tomle 52.891°N, 3.361°W Trum y Gwrgedd 52.842°N, 3.573°W Y Golfa 52.654°N, 3.210°W Y Groes Fagl 52.848°N, 3.504°W Yr Allt 52.684°N, 3.122°W