Кіріспе

Моел Фаму – Клаудиан тау жотасындағы ең биік төбе және Уэльстегі Флинтшир графтығының ең биік нүктесі (аумақтың ең жоғарғы бөлігі). Ол Денбигшир және Флинтширдің шекарасында орналасқан. Моэль Фаму ауылдық саябағына атын берген бұл төбе 1985 жылдан бері ерекше табиғи сұлулық аймағы деп жарияланған. Сонымен қатар, төбені темір дәуіріне жататын, жақсы сақталған бірнеше бекіністер қоршап тұр. Бұл Клаудиан тау жотасы мен Ди аңғарының кеңейтілген Ерекше Табиғи Сұлулық Аймағындағы үшінші ең биік шың болып табылады. Ұлыбританияның ең танымал ұлттық жолдарының бірі – Оффаның қабырғасы ұзақ қашықтыққа арналған жаяу жолының солтүстік бөлігі Моел Фаму және Юбилей мұнарасының шыңынан өтеді. Логгерхедс ауылдық саябағы жақын маңда орналасқан.

Атауы

Тарихи дереккөздер әртүрлі жазуларды растағанымен (мысалы, Моэль Фамма, Моэль Вамма және Моэль Фамау), бүгінгі таңда кеңінен қолданылатыны – Моэль Фамау және Моэль Фама ғана. Бірінші сөз – moel – Уэльс тіліндегі кең таралған жер-су атауының бір бөлігі, ол "жалаңаш" деген мағынаны білдіреді. Екінші элементтің мағынасы мен қалай жазылуы нақты белгісіз, бірақ ол шамамен "аналар" деп аударылады. Он төртінші ғасырдан бергі мәліметтер екінші элементтің әрқашан –a әрпімен аяқталуын көрсетеді. Бұл жергілікті айтылумен сәйкес келеді және «Уэльстің жер-су атауларының сөздігінде» көрсетілгендей, «артықшылықты жазу» болып саналады. Фама сөзінің мағынасы толыққанды белгісіз, бірақ ол «Мама» деген жеке есімнің жеңілдетілген түрі болуы мүмкін. Моэль Фамаудың басқаша жазылуы – он сегізінші ғасырда алғаш рет расталған «тарихи көзқарас» нәтижесінде пайда болды, онда екінші элементтің жалпы атау – мамау («аналар») сөзінің жеңілдетілген түрі екені ескерілді. Ол египеттік обелиск сияқты үш қабаттан тұратын болды. 1810 жылы Джордж Кенион, 2-ші барон Кенион негізгі тасты салғанмен, қаражаттың жетіспеуі салдарынан мұнара толық аяқталмады. Оның үш жағына мынандай жазу жазылуы тиіс болған: Georgia III Brittaniarum Regi, Pio Justo Patri Patrio Commitatus, Denbigh et Flint, Jubilantus Posuere, 25 Octobris, Anno Domino 1809. 1862 жылы қатты дауыл аяқталмаған мұнараны құлатты. Құрылыстың қалған жоғарғы бөлігі қауіпсіздік үшін бұзылды, тек негізі ғана қалды. Құлаған тастардың көп бөлігі алынып тасталды, ал кішкентай тастар жергілікті шаруалармен құрғақ тас қабырғалар салу үшін қайта пайдаланылды. 2010 жылдың қазан айында Флинтшир және Денбигширдегі жергілікті тұрғындар Юбилей мұнарасының іргетасы қаланғанының 200 жылдығын тойлады. Жергілікті билік мұнараны жарықтандыру үшін жергілікті суретшінің жасаған жарық және лазерлік инсталляциясын тапсырыс берді.