Кіріспе

Солтүстік-Оңтүстік байланысы (; Noord Zuidverbinding) – Бельгияның Брюссель орталығы арқылы өтетін, қаланың маңызды теміржол станцияларын байланыстыратын ұлттық және халықаралық маңызы бар теміржол желісі. Бұл Бельгия теміржол желісінің 0 (ноль) бағыты. Күніне 1200 пойызбен бұл Бельгиядағы ең қызылған теміржол желісі және әлемдегі ең қызылған теміржол туннелі. Ол алты рельстен тұрады және жолаушылар пойыздары үшін, ал сирек жағдайларда теміржол инфрақұрылымын жөндеу жұмыстары жүргізілуі тиіс болғанда жөндеу пойызы үшін пайдаланылады, бірақ жүк пойыздары үшін қолданылмайды. Ол Брюссель орталық теміржол вокзалының маңында ішінара жер астында, ал қалған бөлігі көше деңгейінен жоғары орналасқан.

Тарих

19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Брюссельге екі негізгі теміржол станциясы қызмет көрсетті: Брюссель Солтүстік (1846 жылы ашылған) және Брюссель Оңтүстік (1869 жылы ашылған, 1840 жылғы жақын маңдағы станцияның орнын алмастырған). Олар Пентагонның қарама-қарсы шеттерінде, ескі қала қабырғаларының шекарасын бойлай өтетін айналма жолдар ішінде орналасқан. Ашылғаннан кейін көп ұзамай екі станция да үлкен көлемде қалалық, аймақтық және халықаралық жолаушыларды қабылдады, бірақ транзиттік сапарлар үшін қаладағы ескі қала арқылы көше деңгейінде ауысу қажет болды, ал қашықтығы бір шақырымнан асты. Екі станцияны байланыстыратын жер асты теміржолы идеясы алғаш рет 1860 жылдары Сенне өзенін жабу жобасының бір бөлігі ретінде ұсынылды, бірақ ол ешқашан іске асырылмады. Қазіргі нұсқасы Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын, 1909 жылы қабылданған шешімнен кейін жоспарланды және 1952 жылдың 5 қазанында пайдалануға берілді. Екі станция да бұзылып, транзиттік қызметтерді қамтамасыз ету үшін қайта жаңартылып, 1952 жылы қайта ашылды. Қала орталығына қызмет көрсету үшін бағыт бойында үш жаңа аралық станция салынды. Олардың екеуі, Брюссель Шешіл және Брюссель Конгресі, тек қалалық жолаушыларға арналған тоқталыс болды және кеңінен қолданылмады. Жаңа станциялардың ең ірісі – Брюссель Орталық станциясы, Брюссель арқылы транзиттен өтетін аймақтық және халықаралық қызметтерге қосымша қызмет көрсету үшін салынды. Қала орталығындағы орналасуы және түрлі бағыттарға көптеген қызметтердің болуы Брюссель Орталық станциясын Бельгиядағы ең жұмысты станцияға айналдырды. Брюссель Солтүстік, Брюссель Орталық және Брюссель Оңтүстік қазір қаланың үш негізгі теміржол станциясы; олар сонымен қатар Бельгиядағы ең жұмысты үш станция болып табылады. 2018 және 2019 жылдар аралығында Солтүстік-Оңтүстік байланысының туннелі өрт кезінде желдетуді және түтін шығаруды жақсарту мақсатында жаңартылды. Алты жолақты жер асты туннелі, күмбезді ұстап тұрған тіреулермен бөлінген, тұрақты аралықта өртке қарсы есіктермен жабдықталған қабырғалармен бөлінген үш ашылуы бар туннельге айналдырылды (бұл тіреулер арасындағы ашылуларды қабырғалау арқылы жүзеге асырылды). Брюссель Орталық станциясының платформаларының соңғы бөліктері де әсер етті.

Операциялар

Барлық тұрақты ұлттық (қалааралық және жергілікті) пойыздар солтүстік, орталық және оңтүстік станцияларында тоқтайды. Thalys, Eurostar және TGV халықаралық жылдам қызметтері Брюссель Оңтүстік халықаралық терминалында ғана тоқтайды. ICE пойыздары Брюссельдің солтүстігінде қосымша тоқтайды. Жылдам қызмет атқаратын пойыздардан басқа, Брюссель Оңтүстігінде аяқтайтын халықаралық пойыздардың арасында Австрияға және одан аптасына үш рет жүретін NightJet түнгі вагондары (Оңтүстік және Солтүстік станцияларында тоқтайды) және сағат сайын Гаага немесе Амстердамға қатынайтын Benelux пойыздары (Оңтүстік, Орталық және Солтүстік станцияларында тоқтайды) бар. Конгресс және Чапель станциялары жұмыс күндері ғана, әр бағытта сағат сайын екі рет Антверпен-Нивель желісіндегі қалалық пойыздармен қамтамасыз етіледі. Бұл желіде жүк пойыздары пайдаланбайды; осы желідегі жолаушы тасымайтын пойыздардың арасында Солтүстік-Оңтүстік байланысында инфрақұрылымдық жөндеу жұмыстарын жүргізетін сирек кездесетін пойыздар ғана рұқсат етіледі. Қосымша тығырылуды болдырмау үшін, Брюссельдің солтүстігі мен оңтүстігі арасындағы барлық жүк тасымалы 26-шы жолмен (Мерод арқылы Вильвордеге дейін) шығысқа немесе 28-ші жолмен (Брюссель Батысы және Симонис арқылы Брюссель Оңтүстігінен Бокстаелге дейін) батысқа бағытталды.

Еске алу

Бранфо отбасы Солтүстік-Оңтүстік байланысын салуға тікелей қатысты. 1947 жылы Фернан Бранфо Солтүстік-Оңтүстік байланысының ұлттық бюросының президенті болды. Сол жылы, сәулетші Виктор Хортаның қайтыс болуынан кейін, Брюссель орталық вокзалының құрылысы оның ұлы Максим Бранфоға тапсырылды. Орталық вокзалдың бас залындағы екі ескерткіш тақта вокзалдың ашылуын еске салады. Екінші тақтаның сол жағында Фернан Бранфоның суреті бар медальон орналасқан. Солтүстік-Оңтүстік байланысы сондай-ақ, өте құнды коллекционерлік монетаның негізгі мотиві ретінде таңдалды: 2002 жылы шығарылған Бельгияның Солтүстік-Оңтүстік байланысының 50 жылдығына арналған ескерткіш монетасы. Монетаның алдыңғы жағында (аверсі) байланыстың туннельдерінің бірінен шығып келе жатқан пойыз бейнеленген. Монетада «Noord Zuidverbinding Jonction Nord Midi» («Солтүстік-Оңтүстік байланысы» сөздері голланд және француз тілдерінде) және 1952 жыл (байланыстың ашылуын көрсетеді) мен 2002 жыл жазылған.