Кіріспе

Джон Аткинсон, Аткинсон бароны (13 желтоқсан 1844 – 13 наурыз 1932) – ирланд саясаткері және судья. Ол 1905 жылдан 1928 жылға дейін жоғарғы сот төрешісі болды.

Ерте өмір және мансап

Аткинсон Лоут округіне қарасты Дрогеда қаласында, Лимерик округіне қарасты Гленвильям қамалының дәрігері Эдвард Аткинсонның және Ферманнах округіне қарасты Энискиллендегі Скеа үйінің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Белфаст академиясында, кейіннен 1858 жылдан 1865 жылға дейін Галвейдегі Королева колледжінде білім алды. Ол өнер факультетінің ғылым бөлімінде кіші стипендияларды жеңіп алды: 1858–59, 1859–60 және 1860–61 жылдары. 1861 жылы математика мамандығы бойынша бірінші сыныптық құрметпен «Бакалавр» (B.A.) дәрежесін алды және әртүрлі аспирантуралық мансапты жалғастырды – бастапқыда ғылымдарды зерттеді (математика бойынша жоғары стипендия, 1861–62, және табиғаттану, 1862–63), содан кейін заңға ауысты, 1864 жылы элементарлық заң бойынша бірінші сыныпты диплом алды. Одан кейін заң бойынша тағы бір жоғары стипендия алды және 1865 жылы бірінші сыныпты LL.B. дәрежесін аяқтады. Университеттегі оқу жылдарында ол көрнекті шешен ретінде танылды және 1862–63 оқу сессиясында колледждің әдеби және пікірталас клубының аудиторы қызметін атқарды. Аткинсон 1865 жылы Ирландия адвокатурасына қабылданды және 1880 жылы, 35 жасында Корольдің кеңесшісі (Queen’s Counsel) болып тағайындалды. Ол Мюнстер аймағында QC ретінде қызмет етті. 1885 жылғы маусымда Корольдің құқықтық мектебінің (King's Inns) мүшесі болып сайланды. 1890 жылы ол Иннер Темпл арқылы Англия адвокатурасына қабылданды және 1906 жылы онда Бенчер болып сайланды. Аткинсон 1888 жылы Парнелл комиссиясы алдында «Таймс» газетін өкілдік етті.

Саяси өмір

Аткинсон өзінің мансабының бар кезеңінде саяси белсенділік танытты, ал 1889 жылы Ирландияның солиситоры болып тағайындалды. 1892 жылы Ирландияның бас прокуроры болды, содан кейін сол жылы жеке кеңесші болып тағайындалды. 1893 жылдың қаңтарында Бас прокурор қызметінен кеткеннен кейін, Фермана округіндегі юнионистер жиналысында Ирландияның өзін-өзі басқаруына қарсы жаңа ұсыныс жасады. Сол жылдың наурыз айында (1893) Лейнстер-холлда өткен жиынға қатысып, Аткинсон Ұлыбритания мен Ирландия арасындағы одақтың бұзылуы азаматтық және діни бостандықтардың соңына әкелетінін мәлімдеді. 1893 жылдың желтоқсанында ол Солтүстік Лондондерридегі юнионист партиясынан өкілдік етуге сайланды. Оның кандидатурасын сол кездегі Парламент палатасының басшысы Артур Балфур "Ольстердің адал жандардың өкілі болуы үшін сөзді шешен және қабілетті адамдар қажет" деген сөздермен мақұлдады. Аткинсон 1895 жылы Солтүстік Лондондерриден консерватор депутаты болып сайланды; сайланғаннан кейін ол тағы да бас прокурор болып тағайындалды, және келесі он жыл бойы осы лауазымды иеленді. Осы кезеңде ол көптеген маңызды заңдарды жасауға тікелей қатысты, оның ішінде 1896 жылғы Ирландия жер заңы және 1898 жылғы жергілікті басқару заңы да бар.

Заң иелері қызметіне тағайындалды

1905 жылдың 19 желтоқсанында ол Лордтар палатасына апелляциялық Лорд және өмірлік теңеуі ретінде, Гленвильям, Лимерик графтығының бароны Аткинсон атағымен тағайындалды. Ол заң Лорды ретіне адвокаттық тәжірибесінен тікелей тағайындалған тұңғыш ирландиялық адвокат болды. Судьялар Джон Фицджеральд және Майкл Моррис олардың тағайындалуларына дейін көп жылдар бойы Ирландия соттарында қызмет еткен. Өмірлік атағы үшін ол әкесінің Лимэрик графтығындағы Гленвильям замкісінің атымен Гленвильямді таңдады. Алайда, Аткинсонның тағайындалуы оның әріптестері тарапынан толық қолдау таппады. Бұрынғы кабинет мүшесі болғандықтан, ол саяси судья ретінде қарастырылды, бірақ оның еңбекқорлығы мен әділдік сезімі сот құрамына құнды үлес қосты деп есептелді. Заң Лорды болып тағайындалғаннан кейін ол белсенді саясаттан қол үзді, Лордтар палатасындағы саяси мәселелерге қатысуын 1909 жылғы Ирландия жер заңы сияқты ирландиялық мәселелерді талқылаумен шектеді, оған ол бірнеше түзетулер ұсынды. Аткинсон 1928 жылы судьялық қызметтен зейнетке шықты және 1932 жылдың 13 наурызында Лондондағы 39-Хайд Парк Гейттегі үйінде қайтыс болды. Джон Сент-Хелиер Ландер салған портреті Дублиндегі Кингс-Иннс залында ілінген.