Кіріспе

МиГ-17 Лим-6 (НАТО-ның Fresco кодымен белгіленеді) – 1961-1992 жылдар аралығында Польша әуе күштері қолданған польшалық шабуылдау ұшағы. Бұл Микоян-Гуревич МиГ-17 ұшағының Польшада Lim 5 деп аталған нұсқасы болды.

Даму

1955 жылы Польша Варшава шарты елдерінің негізгі реактивтік ұшағы МиГ-17 өндірісіне лицензия сатып алды. Лицензиялық ұшаққа Lim 5 деген атау берілді (қысқартылған: licencyjny myśliwiec – "лицензиялық истребитель"). Алғашқы Lim 5, 1956 жылдың 28 қарашасында WSK Mielec зауытында Lim 2 (MiG 15bis) өндірісін алмастырды. 1960 жылы өндіріс аяқталғанда 477 Lim 5 ұшағы жасалды, ол Польшаның негізгі истребителіне айналды. (Бұл санға AFA 39 камерасымен жабдықталған Lim 5R барлау модификациясы кіреді.) 1959 жылдан бастап Польша Izumrud 5 (RP 5) радарын жабдықталған лицензиялық МиГ-17ПФ тосқауылдаушысын Lim 5P деген атаумен шығара бастады. 1960 жылға дейін 129 данасы жасалды. 1950 жылдардың соңында Польшада Lim 5 негізінде жеңіл шабуыл ұшағын жасау жұмыстары басталды. Базалық МиГ-17 және Lim 5 қанат астындағы жанармай бактерілерін алмастыратын екі 250 кг бомбаны ғана тасымалдай алды. «CM» деп белгіленген прототиптерді жасағаннан кейін, 1960 жылы поляктар шабуылдық ұшақ Lim 5M өндірісін бастады. Ол бірнеше өзгерістер енгізді, негізінен қиын әуежайлардан ұшуға мүмкіндік беру үшін. Онда қос дөңгелекті шасси, тежегіш парашют және RATO үшін бекіткіштер болды. Қанаттың фюзеляжға жақын бөлімдері қосымша жанармай бактерілері болғандықтан айқын түрде қалың болды. Екі бомбаның орнына, ол сегіз S 5 ракетасын (57 мм) орналастыра алатын екі иірілмелі ұңғыманы тасымалдайтын болды. 1961 жылы 60 Lim 5M ұшағы жасалды және 1961 жылдың қарашасынан бастап Польша Әуе күштерінде пайдаланылды. Олар жеткілікті нәтиже бермеді; қалың қанаттар жылдамдықты төмендетті, басқаруды қиындатты және кедергіні соншалықты арттырды, соның салдарынан ұшу қашықтығы жоспарланғаннан кем болды. Lim 5M тек уақытша модификация ретінде қарастырылды және одан да жетілдірілген үлгіні жасау жұмысы әртүрлі идеяларды сынау арқылы жалғасты. 1961 жылы 40 Lim 6 шабуыл ұшағы жасалды. Олар жаңа жапсырмалы қанаттарды енгізді, бірақ сынақтар модификацияланған Lis 6 реактивтік қозғалтқышында проблемалар бар екенін көрсетті және ұшақтар Әуе күштеріне тапсырылмады. Нәтижесінде, жанармай бактерілері, жапсырмалы қанаттары, қос дөңгелектері және RATO бар қалың қанат бөлімдерін қайта жобалау және қару-жарақ тасымалдау қабілеті жоғары Lim 5 конструкциясына оралу туралы шешім қабылданды. 1963 жылы поляктар шабуыл ұшағының соңғы модификациясын – Lim 6bis өндірісін бастады. Ол Lim 5 истребителі сияқты стандартты қанаттарға және бір дөңгелекті шассиге ие болды. Маңызды өзгерістердің бірі – фюзеляжға жақын қанат астындағы екі қару-жарақ тіреуішінің орнатылуы болды. Тағы бір өзгеріс – рульдің астына тежегіш парашют контейнерін орнату. Бұл ұшақтар 1963 жылы Польша Әуе күштеріне қабылданды, бірақ ресми түрде 1964 жылдың 14 қыркүйегіне дейін бекітілмеді. 1964 жылға дейін 70 Lim 6bis ұшағы жасалды, сондай-ақ бірқатар Lim 5M және Lim 6 ұшақтары Lim 6bis модификациясына ауыстырылды. Бірнеше ұшақтар фюзеляж астында AFA 39 камерасымен жабдықталған Lim 6R (немесе Lim 6bisR) барлау модификациясына айналдырылды. Lim 5P истребительдері ескіргендіктен, 1971 жылдан бастап олар Lim 6bis стандартына Lim 6M деген атаумен ауыстырылды. Олардың радарлары алынып тасталды, бірақ орталық ауа түйіспесіндегі радарлық қаптамалар сақталды. Олар қанат астындағы қосымша тіреуіштермен жабдықталды, бірақ тежегіш парашютпен жабдықталмады. Кейбір ұшақтар Lim 6MR деп белгіленген барлау модификациясына өзгертілді.

Дизайн

Lim 6bis екі NR 23 23 мм пушкамен (80 оқ) және бір N 37D 37 мм пушкамен (40 оқ) қаруланды, МиГ-17 сияқты (Lim 6M, МиГ-17PF сияқты үш NR 23 23 мм пушкамен қаруланған болуы мүмкін). Оның қанатының астында төрт пилон болды. Типтік қаруландыру поляк өндірісіндегі екі Mars 2 шабуылдық ракеталық қондырғысынан тұрды, әрқайсысы 16 бағытталмайтын 57 мм S 5 ракетасына немесе 100 кг бомбаға арналған. Ол сондай-ақ 250 кг бомбаларды немесе стандартты сыртқы қанат астындағы контейнерлерде ракеталық қондырғыларды тасымалдай алатын, бірақ көбінесе олар 400 л отын бактерілері үшін пайдаланылды.

Пайдалану тарихы

Лим 6bis, 6R, 6M және 6MR Польша әуе күштерінің 1980 жылдарға дейін ең көп саны шабуылдық ұшақтары ретінде пайдаланылды. Соңғылары 1992 жылы қызметтен алынды. Олардың бір бөлігі Шығыс Германияға (Германия Демократиялық Республикасы), Мысырға және Индонезияға экспортталды. ГДР-дің кейбір машиналары 1980 жылдары Гвинея-Бисауда кездесті.