Гарольд Жин: ITT корпорациясының тарихы мен әсері

Кіріспе

Американдық бизнесмен Харольд "Хал" Сидней Джинен (22 қаңтар 1910 – 21 қараша 1997) – ITT корпорациясының президенті қызметін атқарғанымен әйгілі американдық бизнесмен.

Өмірбаян

Джин 1910 жылғы 22 қаңтарда Англияның Гэмпшир графтығындағы Борнмут қаласында дүниеге келген. Оның әкесі – орыс еврейі, анасы – итальяндық рим-католик. Ол Англиядан АҚШ-қа нәресте кезінде көшіп келді, кейін Нью-Йорк университетінде есепші мамандығын оқыды. 1956 және 1959 жылдар аралығында ол Raytheon компаниясының аға вице-президенті болып жұмыс істеді, басқару құрылымын жетілдірді, бөлімшелерге үлкен тәуелсіздік берді, бірақ қаржылық және басқа да жауапкершіліктерді жоғары деңгейде сақтап тұрды. Бұл таңғажайып еді, себебі ол бұрынғы жұмыс берушісі Jones and Laughlin Steel Company-дан компанияның есептерін дұрыс басқармағаны үшін жұмыстан шығарылған болатын. 1959 жылдан 1977 жылға дейін ол International Telephone and Telegraph Corp. (ITT) компаниясының президенті және бас директоры болды. Ол компанияны 1961 жылы 765 миллион долларлық орташа бизнесден 1970 жылы 17 миллиард долларлық халықаралық конгломератқа айналдырды. Ол телеграф жабдықтарын өндіруден бастап, сақтандыру, қонақүйлер, жылжымайтын мүлік және басқа да салаларға бизнестің қызығушылықтарын кеңейтті. Джиннің басшылығымен ITT заманауи көпұлттық конгломераттың үлгісіне айналды. ITT негізінен 80 елде 350-ге жуық компанияны сатып алу және біріктіру арқылы өсті. Олардың ішіндегі ең ірілері – Hartford Fire Insurance Company (1970) және Sheraton Hotels. ITT-нің шетелде көптеген мүдделері болды. Еуропаның көптеген елдерінде телефон байланысымен айналысатын еншілес компаниялары болды. Бразилияда президент Жоао Гуларттың мемлекеттендіруіне ұшыраған телефон компаниясының иесі болды. ITT Чилиде 200 миллион долларға жуық инвестиция салған. Джиннің басшылығымен ITT Альенденің қарсыласы Хорхе Алессандриге 350 000 доллар көмек көрсетті. Альенде президент сайлауын жеңгеннен кейін ITT ЦРУ-ға Альендені жеңу үшін 1 миллион доллар ұсынды, бірақ ұсыныс қабылданбады. 2000 жылы ЦРУ жариялаған құпия құжаттар ITT-нің Сальвадор Альенденің үкіметіне қарсы күштерге әскери төңкеріс дайындауға қаржылық көмек көрсеткенін көрсетті. 1973 жылғы 28 қыркүйекте Нью-Йорктегі ITT ғимараты Weather Underground тобы тарапынан Альенде үкіметін құлатуға қатысқандығы үшін бомбаланды. 1977 жылы Джин ITT-нің бас директоры және президенті қызметінен зейнетке шықты, 1979 жылға дейін директорлар кеңесінің төрағасы болды және тағы төрт жыл кеңесте қалды. Төраға болып тұрғанда ол IBM компаниясынан Джеймс Фреймді вице-президент ретінде тартты, ол ITT-нің бағдарламалық жасақтама бөлімін басқарды. Оның ізбасарлары, әсіресе Рэнд Араског, бизнестің бөліктерін үнемі сата бастады. The New York Times газетінің некрологында ол қайтыс болғанға дейін бизнес және бірнеше білім беру мекемелерінің кеңестерінде белсенді болғаны және "зейнетке шыққаннан кейін жасаған келісімдер ITT-де тапқаннан әлдеқайда көп табыс әкелгенін" айтқандығы жазылған. Джиннің әйелі, Жун Джин, Нью-Гэмпшир штатының Берлин қаласында дүниеге келген, 2012 жылдың қазан айында Бостонда қайтыс болды.

Geneen was born on January 22, 1910, in Bournemouth, Hampshire, England. His father was Russian Jewish, and his mother was an Italian Roman Catholic. He migrated to the United States from England as an infant and later studied accounting at New York University. Between 1956 and 1959 he was senior vice president of Raytheon, developing his management structure, allowing a large degree of freedom for divisions while maintaining a high degree of financial and other accountability, which was surprising as he had been ejected from his prior employer, Jones and Laughlin Steel Company, for reckless management of the company books. From 1959 to 1977 he was the president and CEO of International Telephone and Telegraph Corp. (ITT). He grew the company from a medium sized business with $765 million sales in 1961 into an international conglomerate with $17 billion sales in 1970. He extended its interests from manufacturing of telegraph equipment into insurance, hotels, real estate management, and other areas. Under Geneen's management, ITT became the archetypal modern multinational conglomerate. ITT grew primarily through a series of approximately 350 acquisitions and mergers in 80 countries. Some of the largest of these were Hartford Fire Insurance Company (1970) and Sheraton Hotels. ITT had many overseas interests. In Europe it had telephone subsidiaries in numerous countries. In Brazil, it owned a telephone company that would be nationalised by President João Goulart. ITT also had some $200 million worth of investments in Chile. Under Geneen's leadership, ITT funneled $350,000 to Allende's opponent, Jorge Alessandri. When Allende won the presidential election, ITT offered the CIA $1,000,000 to defeat Allende, though the offer was rejected. Declassified documents released by the CIA in 2000 reveal that ITT financially helped opponents of Salvador Allende's government prepare a military coup. On September 28, 1973, an ITT building in New York City, New York, was bombed by the Weather Underground for involvement in the September 11 overthrow of the Allende government. In 1977 Geneen retired as CEO and president of ITT, was chairman of the board until 1979, and stayed on the board for four more years. While chairman, he recruited James H. Frame from IBM as vice president to head ITT's software division. His successors, particularly Rand Araskog, steadily sold off parts of the business. In his obituary, The New York Times stated that he remained active in business and on the boards of several educational institutes until his death, and had said "his post retirement deal making had earned him far more than he ever made at ITT." Geneen's widow, June Geneen, born in Berlin, New Hampshire, died in Boston in October 2012.