Жасырын кескін – фотоматериалға жарық түсуінен пайда болатын көрінбейтін бейне. Фотодамыту кезінде көрінеді. Күміс галогенид кристалдарында пайда болады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жарыққа сезімтал материалдың әсерінен пайда болатын көрінбейтін бейне. Жасырын бейне – фотопленка сияқты жарыққа сезімтал материалды жарыққа түсіруден пайда болатын көрінбейтін бейне. Фотопленка дамытылғанда, жарыққа түскен бөлігі қараңғыланып, көрінетін бейне пайда болады. Фотографияның алғашқы жылдарында пленканың эмульсиялық қаптамасындағы күміс галоид кристалдарындағы көрінбейтін өзгерістердің мәні белгісіз болды, сондықтан бейне, фотохимиялық дамытқышпен өңделгенге дейін "жасырын" деп есептелді. Физикалық тұрғыдан алғанда, жасырын бейне – фотоэлектронның (фотолиздік күміс кластері) әсерінен күміс галоид кристалдарында немесе оның бетінде пайда болатын металл күміс атомдарының кішкентай кластері. Егер жарыққа түсіру жалға берілсе, мұндай фотолиздік күміс кластерлері көрінетін өлшемге дейін өседі. Бұл бейнені басып шығару деп аталады. Ал фотохимиялық дамытқыш әрекеті арқылы көрінетін бейне пайда болуы – бейнені дамыту деп аталады. Жасырын бейнедегі күміс кластерінің мөлшері бірнеше күміс атомындай кішкентай болуы мүмкін. Дегенмен, тиімді жасырын бейне орталығы ретінде әрекет ету үшін кем дегенде төрт күміс атом қажет. Ал дамытылған күміс түйіршігі миллиардтаған күміс атомдарынан тұруы мүмкін. Сондықтан жасырын бейнеге әсер ететін фотохимиялық дамытқыш – бірнеше миллиардқа дейін күшейту коэффициенті бар химиялық күшейткіш. Дамыту жүйесі – фотосурет тарихында фотосезімталдықты арттырған ең маңызды технология болды.
An invisible image produced by the exposure of a photosensitive material to light. A latent image is an invisible image produced by the exposure to light of a photosensitive material such as photographic film. When photographic film is developed, the area that was exposed darkens and forms a visible image. In the early days of photography, the nature of the invisible change in the silver halide crystals of the film's emulsion coating was unknown, so the image was said to be "latent" until the film was treated with photographic developer. In more physical terms, a latent image is a small cluster of metallic silver atoms formed in or on a silver halide crystal due to reduction of interstitial silver ions by photoelectrons (a photolytic silver cluster). If intense exposure continues, such photolytic silver clusters grow to visible sizes. This is called printing out the image. On the other hand, the formation of a visible image by the action of photographic developer is called developing out the image. The size of a silver cluster in the latent image can be as small as a few silver atoms. However, in order to act as an effective latent image center, at least four silver atoms are necessary. On the other hand, a developed silver grain can have billions of silver atoms. Therefore, photographic developer acting on the latent image is a chemical amplifier with a gain factor up to several billion. The development system was the most important technology that increased the photographic sensitivity in the history of photography.
Құрылу механизмі
Эмульсиядағы күміс галоид түйіршіктеріне жарықтың әсері түйіршіктерде металл күмісінің пайда болу орындарын құрайды. Бұл процестің негізгі механизмін алғаш рет 1938 жылы Р.В. Гурни және Н.Ф. Мотт ұсынған. Келіп түскен фотон күміс галоид кристаллынан фотоэлектронды босатады. Фотоэлектрондар беткей электрон тұзағына (сезімталдық орны) жылжып, онда электрондар күміс иондарын металл күміс бөлшегін қалыптастыру үшін тотықтырады. Оң тесік де пайда болуы керек, бірақ ол көбінесе назардан тыс қалады. Кейінгі зерттеулер бұл тұжырымды сәл өзгертті, сондықтан «тесік» тұтқындалуы да қарастырылады (Митчелл, 1957). Содан бері сезімталдық және жасырын бейне қалыптасу механизмі түсіну деңгейі арта түсті. Жасырын бейне молекуладағы зарядталған атомдардың жарық әсерінен өзгеруі нәтижесінде пайда болады. Мысал ретінде бромды галоид ретінде қарастыратын болсақ, жарық күміс галоид молекуласына тигенде, галоид теріс зарядтан бейтарап күйге өтеді, ал содан кейін күмістің зарядын оңнан бейтарапқа өзгертетін электронды босатады.
The action of the light on the silver halide grains within the emulsion forms sites of metallic silver in the grains. The basic mechanism by which this happens was first proposed by R W Gurney and N F Mott in 1938. The incoming photon liberates an electron, called a photoelectron, from a silver halide crystal. Photoelectrons migrate to a shallow electron trap site (a sensitivity site), where the electrons reduce silver ions to form a metallic silver speck. A positive hole must also be generated but it is largely ignored. Subsequent work has slightly modified this picture, so that 'hole' trapping is also considered (Mitchell, 1957). Since then, understanding of the mechanism of sensitivity and latent image formation has been greatly improved. A latent image is formed when light changes the charge atoms in the molecule. Taking bromine as a halide for this example, when light hits a silver halide molecule, the halide is changed from a negative charge to a neutral one, releasing an electron that then changes the charge of the silver from a positive one to a neutral one.
Фотологиялық сезімталдығы
Фотографиялық сезімталдықты арттырудың маңызды жолы – әрбір кристалдағы электрон тұзақтарын өзгерту. Таза, ақаусыз кристалл нашар фотографиялық сезімталдыққа ие, себебі оның жасырын бейне қалыптасуына көмектесетін беткей электрон тұзағы жоқ. Мұндай жағдайда көптеген фотоэлектрондар күміс галоид кристаллымен қайта бірігіп, пайдасыз болады. Беткей электрон тұзақтары күкіртпен сезімталдыру, кристалл ақауын енгізу (шешінді дислокациясы) және допант ретінде күміс емес тұздың аздаған мөлшерін қосу арқылы жасалады. Беткей тұзақтардың орналасуы, түрі және саны фотоэлектронның жасырын бейне орталықтарын құру тиімділігіне және, демек, фотографиялық сезімталдыққа зор әсер етеді. Фотографиялық сезімталдықты арттырудың тағы бір маңызды жолы – дамытылатын жасырын бейнелердің ең төменгі мөлшерін азайту. Козловскийдің алтынмен сезімталдыруы кристалл бетінде металл алтын ұсақтарын жасайды, бұл өздігінен кристалды дамытуға мүмкіндік бермейді. Алтын ұсағының айналасында жасырын бейне қалыптасқанда, алтынның болуы кристалды дамыту үшін қажетті металл күміс атомдарының санын азайтатыны белгілі. Фотосезімталдықты арттырудың тағы бір маңызды ұғымы – фотодыраларды фотоэлектроннан және сезімталдық орындарынан бөлектеу. Бұл қайта бірігу ықтималдығын азайтуға көмектеседі. Төмендету сезімталдыруы осы ұғымды іске асырудың бір жолы. Жақындағы 2 электронды сезімталдыру техникасы осы ұғымға негізделген. Дегенмен, фотодыралардың мінез-құлқы туралы ғылыми түсінік фотоэлектронға қарағанда шектеулі. Екінші жағынан, терең электрон тұзағы немесе қайта бірігуді жеңілдететін орын фотоэлектрон үшін бәсекелесіп, осылайша сезімталдықты төмендетеді. Алайда, бұл манипуляциялар, мысалы, эмульсияның контрастын арттыру үшін қолданылады.
One very important way to increase photographic sensitivity is to manipulate the electron traps in each crystal. A pure, defect free crystal exhibits poor photographic sensitivity, since it lacks a shallow electron trap that facilitates the formation of a latent image. In such a case, many of the photoelectrons will recombine with the silver halide crystal and be wasted. Shallow electron traps are created by sulfur sensitization, introduction of a crystalline defect (edge dislocation), and incorporating a trace amount of non silver salt as a dopant. The location, kind and number of shallow traps have a huge influence on the efficiency by which the photoelectrons create latent image centers, and consequently, on photographic sensitivity. Another important way to increase photographic sensitivity is to reduce the threshold size of developable latent images. Gold sensitization of Koslowski creates metallic gold specks on the crystal surface, which by itself does not render the crystal developable. When a latent image is formed around the gold speck, the presence of gold is known to reduce the number of metallic silver atoms necessary to render the crystal developable. Another important concept in increasing photographic sensitivity is to separate photoholes away from photoelectrons and sensitivity sites. This should reduce the probability of recombination. Reduction sensitization is one possible implementation of this concept. The recent 2 electron sensitization technique is built on this concept. However, the scientific understanding of the behavior of photoholes is more limited than that of photoelectrons. On the other hand, a deep electron trap or a site that facilitates recombination will compete for photoelectrons and therefore reduces the sensitivity. However, these manipulations are used, for example, to enhance contrast of the emulsion.
Өзара тиімділік заңының бұзылуы
Өзара тиімділік заңының бұзылуы – бірдей сәулелену мөлшері (сәулелену қарқындығы мен әсер ету ұзақтығының көбейтіндісі) сәулелену қарқындығы (және осыған байланысты әсер ету ұзақтығы) өзгерген кезде әртүрлі бейне тығыздығын тудыратын құбылыс. Өзара тиімділік заңының бұзылуының екі түрі бар. Екеуі де жасырын бейне орталықтарын жасау үшін фотоэлектронды тиімді пайдаланудың нашар болуымен байланысты.
Reciprocity law failure is a phenomenon where the same amount of exposure (irradiance multiplied by duration of exposure) produces different image density when the irradiance (and thus duration) is varied. There are two kinds of reciprocity failure. They are both related to poor efficiency of utilizing photoelectrons to create latent image centers.
Жоғары интенсивтілік өзара әрекетсіздік (HIRF)
Кристаллға флеш-түтік сияқты күшті, бірақ қысқа мерзімге жарық түскенде жоғары интенсивті өзара әрекетсіздік (HIRF) жиі кездеседі. Бұл фотосуреттің жылдамдығы мен контрастын төмендетеді. Бұл, әсіресе, ескі эмульсия технологиясын қолдана отырып, ұзақ экспозиция кезінде ең жоғары сезімталдыққа бейімделген эмульсиялар үшін тән. HIRF көптеген дамытылмайтын, өте кішкентай жасырын кескіндердің пайда болуына байланысты. Қысқа және күшті әсердің нәтижесінде көптеген фотоэлектрон бір мезгілде пайда болады. Олар бір немесе бірнеше дамытыла алатын жасырын кескіндердің орнына, дамытуға жарамсыз көптеген жасырын кескіндер жасайды. HIRF-ті уақытша терең электрон тұзақтарын құрайтын қоспаларды енгізу арқылы, күкірт сезімталдығының деңгейін оңтайландыру, кристалдық ақауларды (шекаралық дислокациялар) қосу арқылы жақсартуға болады. Соңғы жылдары көптеген фотосуреттер лазерлік сканерлеу арқылы жасалады. Фотоқағаздың әрбір нүктесі өте қысқа, бірақ күшті лазер сәулесімен әсер етеді. HIRF-ке байланысты мәселелер мұндай өнімдерді әзірлеудегі негізгі техникалық қиындықтардың бірі болды. Түсті фотоқағаздар әдетте күміс хлоридінен (шамамен 99%) жасалады, ал қалғаны бромид және/немесе йодтан тұрады. Хлорлы эмульсиялар HIRF-ке өте сезімтал және көбінесе LIRF-тен зардап шегеді. Қағаз өндірушілер осы жаңа қолдану үшін HIRF-ті жақсарту (немесе толығымен жою) үшін қоспаларды және дислокация орындарын қатаң бақылауды пайдаланады.
High intensity reciprocity failure (HIRF) is common when the crystal is exposed by intense but brief light, such as flash tube. This reduces photographic speed and contrast. This is common with emulsions optimized for highest sensitivity with long exposure using old emulsion technology. HIRF is due to creation of many latent subimages that are not developable due to small size. Because of brief and intense exposure, many photoelectrons are created simultaneously. They make many latent subimages (that cannot render the crystal developable), rather than one or a few latent images (that can). HIRF can be improved by incorporating dopants that create temporary deep electron traps, optimizing the degree of sulfur sensitization, introducing crystalline defects (edge dislocation). In recent years, many photographic prints are made by scanning laser exposure. Each location on a photographic paper is exposed by a very brief but intense laser. Problems due to HIRF were the major technical challenge in development of such products. Color photographic papers are usually made with very high percentage of silver chloride (about 99%) and the rest is bromide and/or iodide. Chloride emulsions have particularly poor HIRF and usually suffer from LIRF. Paper manufacturers use dopants and precise control of the dislocation sites to improve (to virtually eliminate) HIRF for this new application.
Төмен интенсивтілік өзара әрекетсіздік (LIRF)
Төмен интенсивті өзара әрекетсіздік (LIRF) кристалл әлсіз жарықпен ұзақ уақытқа дейін әсер еткен кезде пайда болады, мысалы, астрономиялық фотографияда. LIRF жасырын кескінді қалыптастырудың тиімсіздігінен туындайды, бұл фотографиялық жылдамдықты төмендетеді, бірақ контрастты арттырады. Төмен сәулелену интенсивтілігінің деңгейіне байланысты, бір кристалл жеткілікті мөлшерде фотондарды сіңіру үшін маңызды уақыт күтуі мүмкін. Тұрақты жасырын кескіннің орталығын жасау процесінде кішкентай және тұрақсыз күміс бөлшегі пайда болады. Бұл бөлшекті үлкен, тұрақты жасырын кескінге дейін өсіру үшін қосымша фотоэлектронды генерациялау қажет. Бұл аралық тұрақсыз бөлшек келесі фотоэлектрон оны тұрақтандыруға үлкен мүмкіндік алмайынша ыдырайтын шектеулі ықтималдық бар. Бұл ықтималдық сәулелену деңгейі төмендеген сайын артады. LIRF жасырын кескіннің тұрақтылығын оңтайландыру, күкірт сезімталдығын жақсарту және кристаллдық ақауларды енгізу (шекаралық дислокациялар) арқылы жақсартылуы мүмкін.
Low intensity reciprocity failure (LIRF) occurs when the crystal is exposed with weak light of long duration, such as in astronomical photography. LIRF is due to inefficiency of forming a latent image, and this reduces photographic speed but increases contrast. Due to low level of exposure irradiance (intensity), a single crystal may have to wait for a significant amount of time between absorbing sufficient number of photons. In the process of making a stable latent image center, a smaller and less stable silver speck is made. Further generation of photoelectrons is necessary to grow this speck to a larger, stable, latent image. There is a finite probability that this intermediate unstable speck will decompose before next available photoelectrons can stabilize it. This probability increases with decreasing irradiance level. LIRF can be improved by optimizing the stability of latent subimage, optimizing sulfur sensitization, and introduction of crystalline defects (edge dislocation).
Жасырын кескіннің орналасуы
Күміс галоид кристаллына байланысты, жасырын кескін кристаллдың ішінде немесе сыртында қалыптасуы мүмкін. Жасырын кескіннің (ЛИ) қай жерде қалыптасқанына байланысты, фотосуреттік қасиеттері мен проявкаға (әзірлеуге) жауабы өзгереді. Қазіргі эмульсия технологиясы осы факторды бірнеше тәсілмен өте дәл реттеуге мүмкіндік береді. Әр эмульсияда ЛИ-лер қалыптасатын арнайы орын болады, олар "сезімталдық орталықтары" деп аталады. Ішкі жағында ЛИ қалыптастыратын эмульсиялар ішкі сезімтал эмульсиялар деп, ал бетінде ЛИ қалыптастыратын эмульсиялар беткі сезімтал эмульсиялар деп аталады. Сезімталдық типі жасырын кескіндерді тиімді қалыптастыратын өте шалқая электрон тұзақтарының орналасуын көрсетеді. Көбінесе, ескі технологиялы негативтік пленка эмульсияларында көптеген қасақана жасалмаған жиек дислокациялары (және басқа кристалдық ақаулар) болған, ал күкірт сезімталдандыруы кристалл бетінде жүргізілген. Бірнеше сезімталдық орталықтары болғандықтан, эмульсияның ішкі және сыртқы сезімталдығы болған. Яғни, фотоэлектрондар көптеген сезімталдық орталықтарының біріне миграциялай алады. Мұндай эмульсиялардың максималды сезімталдығын пайдалану үшін, проявканың ішкі жасырын кескін орындарына қол жеткізу үшін күміс галоидты ерітетін қасиеті болуы керек деп саналады. Көптеген қазіргі заманғы негативтік эмульсиялар кристалл бетінің астына қабат енгізеді, онда кристаллдың ішкі бөлігінде ақаулар болмай, жеткілікті мөлшерде жиек дислокациялары қасақана жасалады. Химиялық сезімталдандыру (мысалы, күкірт және алтын сезімталдандыруы) бетке қолданылады. Нәтижесінде, фотоэлектрондар кристалл бетіндегі немесе оған өте жақын бірнеше сезімталдық орталықтарына шоғырланады, осылайша жасырын кескіннің пайда болу тиімділігі артады. Басқа да қолданулар үшін, мысалы, тікелей оң эмульсиялар үшін әртүрлі құрылымды эмульсиялар жасалды. Тікелей оң эмульсияның құрамында эмульсияның өзегіне тұман орталықтары енгізілген, олар экспозиция кезінде пайда болатын фото-тесіктермен ағарады. Эмульсияның бұл түрі, кері өңдеусіз, дәстүрлі проявкада оң кескінді шығарады.
Depending on the silver halide crystal, the latent image may be formed inside or outside of the crystal. Depending on where the LI is formed, the photographic properties and the response to developer vary. Current emulsion technology allows very precise manipulation of this factor in a number of ways. Each emulsion has a place within each crystal where LIs are formed preferentially. They are called "sensitivity centers." Emulsions that form LIs in the interior are called internal(ly) sensitive emulsions, and those that form LI on the surface are called surface sensitive emulsions. The sensitivity type largely reflects the site of very shallow electron traps that form latent images effectively. Most, if not all, old technology negative film emulsions had many unintentionally created edge dislocation sites (and other crystalline defects) internally and sulfur sensitization was performed on the surface of the crystal. Because multiple sensitivity centers are present, the emulsion had both internal and surface sensitivity. That is, photoelectrons may migrate to one of many sensitivity centers. In order to exploit the maximum sensitivity of such emulsions, it is generally considered that the developer must have some silver halide solvent action to make the internal latent image sites accessible. Many modern negative emulsions introduce a layer just under the crystal surface where a sufficient number of edge dislocations are intentionally created, while maintaining the bulk of the crystal interior defect free. Chemical sensitization (e. g., sulfur plus gold sensitization) is applied on the surface. As a result, the photoelectrons are concentrated to a few sensitivity sites on or very near the crystal surface, thereby greatly enhancing the efficiency with which the latent image is produced. Emulsions with different structures were made for other applications, such as direct positive emulsions. Direct positive emulsion has fog centers built into the core of the emulsion, which is bleached by photoholes generated upon exposure. This type of emulsion produces a positive image upon development in a conventional developer, without reversal processing.
Күміс галоид кристалдарының дамуы
Ашытқыш ерітінді күміс галоид кристалдарын металл күміс түйіршіктеріне айналдырады, бірақ ол тек жасырын бейне орталықтары бар кристалдарға ғана әсер етеді. (Барлық күміс галоид кристалдарын металл күміс дәндеріне айналдыратын ерітінді «тұманды ашытқыш» деп аталады және мұндай ерітінді кері өңдеудің екінші ашытқышы ретінде қолданылады.) Бұл түрлену электрохимиялық тотығу-тоғыту процесіне байланысты, онда жасырын бейне орталықтары катализатор рөлін атқарады.
A developer solution converts silver halide crystals to metallic silver grains, but it acts only on those having latent image centers. (A solution that converts all silver halide crystals to metallic silver grains is called fogging developer and such a solution is used in the second developer of reversal processing.) This conversion is due to electrochemical reduction, wherein the latent image centers act as a catalyst.
Құрылыс салушының құн түсіру мүмкіндігі
Дамушы ерітіндісінің латентті бейне орталығы бар жеткілікті ашылған күміс галоид кристалдарын дамыту үшін жеткілікті күшті тотығу-тоғыту потенциалы болуы тиіс. Сонымен қатар, дамытушыда күміс галоид кристалдарының әлі толық ашылмағандарын тотығу-тоғытуға жеткілікті төмен тотығу-тоғыту потенциалы болуы керек. Дұрыс құрастырылған дамытушыда электрондар күміс галоид кристалдарына тек күміс түйіршігі (латентті бейне) арқылы енеді. Сондықтан, дамытушы ерітіндісінің химиялық тотығу-тоғыту потенциалы (дамытушы агенттің стандартты тотығу-тоғыту потенциалы емес) кішкентай металл күміс кластерлерінің Ферми энергия деңгейінен (яғни латентті бейне) жоғары, бірақ әлі толық ашылмаған күміс галоид кристалдарының өткізгіштік қабатынан төмен болуы өте маңызды. Әдетте, нашар әсер еткен кристалдарда күміс кластерлері кішірек болады. Кішкентай күміс кластерлерінің Ферми деңгейі жоғарырақ болғандықтан, дамытушының тотығу-тоғыту потенциалы артқан сайын көбірек кристалдар дамиды. Дегенмен, дамытушының потенциалы күміс галоид кристалдарының өткізгіштік қабатынан төмен болуы керек. Осылайша, жүйенің фотосезімталдығын арттырудың шегі бар; егер ерітіндідегі тотығу-тоғыту потенциалы кішкентай күміс кластерлерін пайдалану үшін жеткілікті жоғары болса, бір кезде ерітінді экспозицияға қарамастан күміс галоид кристалдарын тотығу-тоғытуды бастайды. Бұл түтін деп аталады, ол күміс галоид кристалдарының бейнелік емес (экспозицияға тәуелсіз) тотығу-тоғытуынан пайда болатын металл күміс. Сондай-ақ, дамытушы ерітіндісі оңтайлы құрастырылғанда, фотосезімталдықтың максималды деңгейі дамытушы агенттің таңдауына онша сезімтал емес екендігі анықталды (Джеймс 1945), және дами алатын күміс кластерінің мөлшеріне шектеу бар. Бұл мәселені шешудің бір жолы – Козловскийдің алтынмен сезімталдыру техникасын қолдану. Кристаллдың дамуына кедерілес ететін, жеткілікті жоғары Ферми деңгейіне ие кішкентай металл алтын кластері, кристалды дамытуға қабілетті ететін металл күміс кластерінің минималды мөлшерін азайту үшін қолданылады. Толық ақпарат алу үшін Тони 1995 және Гамильтон 1988 еңбектерін қараңыз.
A developer solution must have a reduction potential that is strong enough to develop sufficiently exposed silver halide crystals having a latent image center. At the same time, developer must have reduction potential that is weak enough not to reduce unexposed silver halide crystals. In a suitably formulated developer, electrons are injected to the silver halide crystals only through silver speck (latent image). Therefore, it is very important for the chemical reduction potential of the developer solution (not the standard reduction potential of the developing agent) to be somewhere higher than the Fermi energy level of small metallic silver clusters (that is, the latent image) but well below the conduction band of unexposed silver halide crystals. Generally, weakly exposed crystals have smaller silver clusters. Silver clusters of smaller sizes have a higher Fermi level, and therefore more crystals are developed as the developer's reduction potential is increased. However, again, the developer potential must be well below the conduction band of silver halide crystal. Thus there is a limit in increasing the photographic speed of the system by boosting the developer potential; if the solution's reduction potential is set high enough to exploit smaller silver cluster, at some point the solution begins to reduce silver halide crystals regardless of exposure. This is called fog, which is metallic silver made from non imagewise (exposure nonspecific) reduction of silver halide crystals. It was also found that, when developer solution is optimally formulated, the maximum photographic speed is rather insensitive to the choice of developing agent (James 1945), and there exists a limit for the size of silver cluster that can be developed. One way to improve this problem is the use of the gold sensitization technique of Koslowski. A small metallic gold cluster whose Fermi level is high enough to prevent development of the crystal is used to decrease the threshold size of metallic silver cluster that can render the crystal developable. For further discussion, refer to Tani 1995 and Hamilton 1988.
Сүренің тұрақтылығы
Қалыпты жағдайда әрбір галоид түйіршігінде металл күмістің бірнеше атомынан ғана тұратын жасырын бейне көптеген айлар бойы тұрақты болады. Кейіннен жүргізілетін дамыту осы бейнені көрінетін металл сурет ретінде ашып көрсетеді. Жасырын бейне тұрақтылығының танымал мысалы – 1897 жылы С.А. Андренің талқыға түскен арктикалық шар экспедициясының фотографы Нильс Стриндберг түсірген суреттер. Экспедицияның және мұзда қалып қойған шардың суреттері шамамен 33 жылдан кейін ғана табылып, дамытылды.
Under normal conditions the latent image, which may be as small as a few atoms of metallic silver on each halide grain, is stable for many months. Subsequent development can then reveal a visible metallic image. A famous instance of latent image stability are the pictures taken by Nils Strindberg, the photographer in S. A. Andrée's ill fated arctic balloon expedition of 1897. The pictures of the expedition and of the balloon stranded on the ice were not discovered and developed until some 33 years later.