Кералалық реформатор, ақыны және ойшылы: Брахмананда Свами Шиваяги өмірі мен қызметі

Кіріспе

Атеист, жазушы және Кераланың әлеуметтік реформаторы, санскрит мұғалімі (1852–1929)

Каратт Говинда Менон (26 тамыз 1852 – 10 қыркүйек 1929), Брахмананда Свами Сивайоги деп кеңінен танымал, қазіргі Кераладан шыққан үнді саньясы және 1918 жылы Ананда Маха Сабаны құрған адам. Ол Анандадарсам немесе Анандамадхам (қуаныш діні) ұсынды. Оның рухани және әдеби білімін мойындап, Айятан Гопалан, Кераладағы Брахмо Самадждың әлеуметтік реформаторы және насильшісі, сондай-ақ Сугунавардини қозғалысының негізін қалаушы оған "Брахмананда Свамикал" атағын берді. Свами Сивайогидің ұстазы, Гопалан мен Малабардың барлық Брахмосамаджистерінің өтініші бойынша Брахмо намазында оқылатын "Брахмасанкиртанам" атты өлеңін жазғаны үшін және Брахмо Самадж арқылы жасаған үздіксіз еңбегі үшін марапатталды. 1891 жылы Алатауда Сиддхасрамм ашты. Ол кез келген адамның іс-әрекетінің өлшемі – анандам (қуаныш немесе бақыт) болуы керек деген теорияны қадағалады. Ол бастаған қозғалыс Керала реформасы қозғалысында маңызды рөл атқарды.

Ерте өмір

Брахмананда Сивайоги 1852 жылғы 26 тамызда Кераланың Палаккад ауданындағы Коланкоде деген шағын ауылда дүниеге келді. Ол "Каратт" әулетінен шыққан Нани Амма мен Валленгидегі Кунатт Равуньяраттың Кунхикришна Менонның тоғызыншы ұлы еді. Оның тоғыз ағасы және бір қарындасы болған. Бала кезінде Брахмананда Сивайогиді Говинданкутти деп атаған. Оның анасы – дінін қатаң сақтайтын Наир әйелі еді. Ол, сол замандағы әдет-ғұрып бойынша, аналық желі бойынша туыстық байланысқан отбасында ата-анасымен бірге тұрды. Ата-анасы мен туыстары оның консервативтік көзқарасын қалыптастыруға әсер етті. Говинданкутти Наир ұлдарына тән дәстүрлі өмір салтын қабылдады. Ол ғибадатханаларға барып, әр түрлі құдайларға табынып, дұға оқып, құрбан шалып, басқа да діни рәсімдерге қатысты. Ол жақын жердегі Колланкоде бастауыш мектебінде білім алды. Осы кезеңде Кералада білім беру саласында бірқатар өзгерістер болды. Алайда, көптеген адамдар ағылшын тілі білімінің маңыздылығын түсінбеді. Санскрит ғалымдарына барлық жерде құрмет көрсетілді. Студенттер көбінесе санскрит тілін үйрену үшін ғалымдардың үйіне баратын. Белгілі ғалым Падманабха Шастри Говинданкуттиге бағыт-бағдар берген санскрит мұғалімі болды. Оның әкесі Кунхикришна Менон ұлын санскриттің жоғары курсын оқу үшін Кудаллур Састрикалға жіберді. Ол ұстазынан грамматика, поэзия және поэтиканы үйренді. Оның қабілеті өте жоғары болды. Осы кезеңде ол ақындық қабілетін танытты. Осы уақытқа дейін ол индуистік кітаптар мен тамил тілін жақсы білген. Оның ерте өмірінде немесе бала кезінде рационализм немесе атеизмге қатысты ешқандай белгілер байқалмады. Санскритті бітіргеннен кейін Карат Говинда Менон Эрнакуламға көшіп, онда санскрит мұғалімі болып жұмыс істеді. Эрнакуламдағы қысқа ғана уақытында түрлі мәдениеттерді білетін көптеген адамдармен танысуы оның көзқарасын кеңейтті. Ол Құдайға, дінге және дәстүрге деген көзқарасын баяу өзгертіп, доктор Аятан Гопалан мен Брахмо Самадждың еңбектеріне қызығушылық танытты. Осыған сәйкес ол Вадаваннурдағы Муккил Марутурдың Тавуккутти Аммасына үйленді. Ол отбасын асырап, Каликут жергілікті орта мектебінде санскрит муншиі ретінде жұмыс істеді, қазір бұл мектеп Ганапат атымен белгілі. Кожикодедегі өмірі – оның өміріндегі маңызды кезең болды. Осы уақытта доктор Аятан Гопалан басшылығымен Кожикодеде Брахмо Самадж филиалы жұмыс істеді, ол сол кездегі Кераланың көрнекті әлеуметтік реформаторы болған. Говинда Менон Брахмасамаджда ұйымдастырылған пікірталастарға қатысты. Ол Брахмасамаджға жиі келіп, доктор Гопалан мен Малабардың Брахмасамаджистерінің өтініші бойынша "Брахмасанкейртанам" атты кітап жазды. Доктор Аятан Гопалан оның рухани және әдеби білімін мойындап, оны "Брахмананда Свами" деп құрметтеді. Ол олардың лекцияларын тыңдау мүмкіндігіне ие болды, бұл оның білімін арттырды. Олардың жалған тәңірлерге табынудан бас тартуы оған үлкен әсер етті. Сондай-ақ, ол Каликутта болған кезінде ағылшын тілін жақсы меңгерді. Ол кастаның зиянды әлеуметтік институт екенін түсінді. Ол баяу-баяу дәстүрлі индуистік қоғамнан шықты. Философиялық тұрғыдан ол индуизмнен алшақтады. Ол Каликут мектебінен кетіп, Алатурдағы орта мектепте санскрит муншиі болып жұмыс істеді. Ол кезде ол "Брахмананда Свамикал" деген атпен кеңінен танылды.

Brahmananda Sivayogi was born on 26 August 1852 at Kollankode, a small village in Palakkad district of Kerala. He was the ninth son of Nani Amma of "Karatt" family and Kunhikrishna Menon of Kunnath Ravunnyarath at Vallengi. He had nine brothers and one sister. In his childhood, Brahmananda Sivayogi was called Govindankutty. His mother was a devout Nair lady who strictly followed the tenets of religion. He lived in his matrilineal house along with his parents as per the existing custom of matrilineal families. His parents and other family members naturally influenced him towards conservatism. Govindankutty accepted all the traditional life of a Nair boy. He visited temples, worshipped individual Gods, involved in prayers, offerings and other religious customs. He was sent to a nearby school, the Kollankode Board Elementary School. Several changes had occurred in the field of education in Kerala during this time. But majority were unaware of the importance of English education. Sanskrit scholars were respected everywhere. The students usually had gone to the residence of Sanskrit scholars to master the language. The well known scholar Padmanabha Sastri was the Sanskrit Guru who gave guidance to Govindankutty. His father Kunhikrishna Menon sent his son to Koodalloor Sastrikal for higher course in Sanskrit. He studied grammar, poetry and poetics from his guru. His grasping power was extraordinary. He had expressed his poetic genius during this time. By this time he became well versed in Hindu scriptures and Tamil language. There was nothing spectacular or any sign of his later beliefs of rationalism or atheism in his early life or childhood. After his Sanskrit studies, Karat Govinda Menon moved to Ernakulam and joined there as a Sanskrit teacher. His short stay at Ernakulam and acquaintance with a lot of people having different cultures broadened his outlook. He was greatly influenced by the non idolatry and atheistic principles of Dr. Ayyathan Gopalan and Brahmo Samaj, His attitude towards God, religion and tradition was undergoing a slow change by then. Accordingly, he married Thavukutty Amma of Mukkil Maruthur at Vadavannur. He had to look after his own family and started his career as a Sanskrit Munshi at Calicut Native High School which is now known as Ganapat High School, his stay at Kozhikode was a turning point in his life. During this time a branch of Brahmo Samaj was functioning at Kozhikode which was an organisation for social reforms, led by Dr. Ayyathan Gopalan, a great social reformer of Kerala during those times. Govinda Menon participated in the discussions organised in Brahmasamajam. He was a frequent visitor at Brahmasamajam and wrote the book Brahmasankeerthanam on the request of Dr. Gopalan and Brahmosamajists of Malabar. Dr. Ayyathan Gopalan honored him as "Brahmananda Swami" recognising his spiritual and literary knowledge. He had the opportunity to listen to their discourses. It naturally enriched his knowledge. Their rejection of the practice of idol worship influenced him considerably. He also got proficient in English during the stay at Calicut. He learnt that caste was an unwanted social institution which was potentially harmful. He slowly emerged from the traditional Hindu society. Philosophically he moved away from the Hindu fold. He resigned from Calicut school and joined Board Middle School at Alathur as Sanskrit Munshi. By then he was widely recognised by the name "Brahmananda Swamikal".

Әлеуметтік реформалар

Бірте-бірте ол Раджа-йоганы үйренуге кірісті. Осы кезеңде ол қасиетті өмір салтын және киім-кешегін толыққанды қабылдады, ал Алатурдағы резиденциясын Сиддхашрама деп атады. 1907 жылы Сивайоги ұстаздық қызметін тоқтатып, барлық күшін рухани миссиясына арнады. 1907 жылы Алатурда Сиддхасрама атты рухани мекеме құрды. Брахмананда Сивайогидің революциялық қызметі Алатурға қоныстанғаннан кейін қарқын алды. Ол "Анандамтам" (Қуаныш діні) құрды және Анандамтам идеяларын тарату үшін Кераланың бірнеше аймақтарына сапар шегіп, әлеуметтік-діни ескіліктерге қарсы тұрақты күрес жүргізді. Оның әйелі Тавукуттиамма оның адал шәкіртіне айналып, Йогиниматха атағын алды. Брахмананда Сивайоги В.К.Гуриккалдың шешендік қабілетін бағалап, оған Вагбхатанда деген лақап ат қойды. Әлеуметтік реформатор ретінде Брахмананда Сивайоги сахнада көрсенбеді және көпшілік алдында сөз сөйлемеді. Оның басты мақсаты – халықты ағарту және оларды ырым-жырым мен білімсіздіктен құтылуға үйрету еді. Санскриттің білушісі болғанымен, ол қарапайым халықтың қоғамдағы нақты мәртебесін түсінуі үшін, қарапайым тіл – малаяламды қолдануды жөн көрді. Брахмананда Сивайогидің пікірінше, халықтың Раджа-йога туралы білімі болмағандықтан, олар ырым-жырым мен жаман әдеттердің ықпалына түседі. Діни антагонизм мен қайғы-қасіреттің алдын алу үшін, адамзаттың түпкілікті, әмбебап діні – "Ананда" екенін білу қажет. Сивайогидің тікелей шәкірттері – В.К.Комби Ачан, Сиварамакришна Айер, Г. Кришна Айер, Т.К.П. Анандайоги, Ц. Каннан Наир, Соориянараяна Шарма, П.А. Анандан, Вагбхатанда, Н.К. Анандан, Адв. Рама Вариер Сивайогидің принциптерін таратуға кірісті. Барлық қайта жаралу көшбасшылары сияқты, ол білімнің, әсіресе қыздар білімінің маңыздылығын баса көрсетті. Сивайоги көптеген ғылыми еңбектерді алып келіп, оларды оқыды. Ол санскрит мәтіндерін зерттеп, түсіндіріп, өз идеологиясын нығайту үшін маңызды үзінділерді пайдаланды. Ол мысалдар мен логика арқылы мәңгілік қуаныштың үстемдігі, нағыз бақыт – жан тыныштығы, ең маңызды жеңіс – ой-сананы жеңу, зорлық-зомбылық – әділдіктің ең жоғары формасы, құрбандық сияқты рәсімдер білімсіздікке әкеледі, бақыт – туа біткен қасиет сияқты шындықтарды дәлелдеді. Бұл соқыр сенімдер мен іс-әрекеттерден бас тартуға және жаңа прогрессивті ойлар мен принциптердің қалыптасуына әкелді. Осы негізде касталық жүйеге, қол сұғылмаушылыққа, жалған бейнелерге табынуға, храмға бағытталған әдет-ғұрыптарға, мал союға, ырым-жырымдарға, институционалды дінге қарсылық көрсетілді және барлық адамдар тең екендігі туралы сана қалыптасты. Ақыл-парасатты ойшыл ретінде, ол кедей, мұқтаж және білімсіз адамдарды құтқарып, оларды әмбебап бауырластыққа біріктірді. Свами Сивайоги 1929 жылдың 10 қыркүйегінде 77 жасында мәңгілікке кетті.

Gradually he started practising Rajayoga. During this time, he embraced saintly life and attire completely, he named his residence at Alathur as Siddhashrama. Sivayogi stopped his teaching profession in 1907 and devoted entirely to the activities concerned with his spiritual mission. He established a spiritual institution named Siddhasrama in 1907 at Alathur. Brahmananda Sivayogi's revolutionary activities were accelerated after he settled down at Alathur. He started Anandamatham (Religion of Bliss) and made a tour in some parts of Kerala to propagate the ideals of Ananda matham‘ and carried on a consistent struggle against the anti socio religious practices. His wife Thavukuttyamma became his true disciple and got the title as Yoginimatha. Brahmananda sivayogi was the one who titled V. K. Gurikkal as Vagbhatananda seeing his oratorial abilities. As a social reformer, Brahmananda Sivayogi never appeared in stages and addressed huge masses. His main intention was to enlighten the people and teach them to liberate themselves from superstitions and ignorance. Even though he was a Sanskrit scholar, he preferred simple Malayalam, the vernacular language, to make the common people aware of their real status in the society. Brahmananda Sivayogi believes that superstitions and evil customs influenced the common people due to their ignorance of Rajayoga. The religious rivalry and misery can be put to an end by the knowledge that the original universal religion of mankind is "Ananda" alone. Under the leadership of direct disciples of Sivayogi like V. K. Kombi Achan, Sivaramakrishna Iyer, G. Krishna Iyer, T. K. P. Anandayogi, C. Kannan Nair, Sooryanarayana Sharma, P. A. Anandan, Vagbhatananda, N. K. Anandan, Adv. Rama Varier started propaganda of Sivayogi's principles. Like all renaissance leaders, he emphasized the importance education especially that of women education. Sivayogi brought and read many scholarly authoritative texts. He learned and interpreted the Sanskrit texts and borrowed important passages to highlight and cement his ideology. The authoritative truths he proved, with examples and logic viz., the triumph of eternal bliss, real happiness is the peacefulness of the mind, the prime victory is the victory over the mind, non violence is the foremost form of righteousness, rites like sacrifices creates ignorance, happiness is innate etc. resulted in a denial of blindly followed principles and actions, and the formation of new progressive thoughts and principles. On its basis, the caste system, the practise of untouchability, idolatry, the temple oriented customs, animal sacrifice, superstitions, institutionalized religion, were opposed and the awareness that all men are equal was developed. As a rational intellect, he stood for the rescue of poor, neglected and ignorant lay man and elevated them to a universal brotherhood. Swami Sivayogi left for his heavenly abode on 10 September 1929 at the age of 77.