Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның рухани көшбасшысы және әлеуметтік реформаторы (1856–1928)
1986 жылғы үндістандық малаялам фильмі
Indian spiritual leader and social reformer (1856–1928)
the 1986 Indian Malayalam film
Шри Нараяна Гуру (20 тамыз 1856 – 20 қыркүйек 1928) – Үндістандағы философ, рухани көшбасшы және әлеуметтік реформатор. Ол Керала штатындағы қастық жүйеге негіделген әділетсіздікке қарсы реформа қозғалысын жетектеп, рухани ояну мен әлеуметтік теңдікті насихаттады. Оның кең таралған сөзі: "Барлық адам баласы үшін – бір қаста, бір дін, бір Құдай". Ол Керала штатында қауымдық дұғаларда жиі оқылатын «Дайва Дасакам» атты адвайта философиясының поэмасын жазған.
Sree Narayana Guru (20 August 1856 – 20 September 1928) was a philosopher, spiritual leader and social reformer in India. He led a reform movement against the injustice in the caste ridden society of Kerala in order to promote spiritual enlightenment and social equality. A quote of his that has become popular: "one caste, one religion, and one god for all human beings". He is the author of the Advaita poem Daiva Dasakam, which is one of the most used poem in Kerala for community prayer.
Өмірбаян
Нараянан, немесе Нану, 1856 жылдың 20 тамызында Мадан Асан мен Куттиямма отбасында, бұрынғы Траванкор штатындағы Тируваннатпурам қаласына жақын орналасқан Чемпажанти ауылында дүниеге келді. Санскритті тек аюрведалық еңбектерді оқыған басқа ежавалардан өзгеше, Нараянгуру діни мәтіндерді де зерттеді. Оның алғашқы білімін Шемпажанти Мутта Пиллайдан гурукула тәртібімен алды, осы уақытта 15 жасында анасы қайтыс болды. 21 жасқа келгенде ол орталық Траванкорға Раман Пиллай Асаннан сабақ алуға барды, ол оған Ведалар, Упанишадтар және санскриттің әдебиеті мен сөз өнерін үйретті. Бір жылдан кейін Калиаммаға үйленді, бірақ көп ұзамай қоғамдық реформатор ретінде өмір бастау үшін некеден бас тартты. Кейін ол Марутвамаладағы Пиллаттадам үңгіріне жеткенше саяхаттап, онда келесі сегіз жыл бойы шөлмеушілікпен айналысып, медитация жасады. Кейін Арувипурам Пратишта деп аталатын оның әрекеті жоғары касталы брахмандар арасында әлеуметтік дүрлігізді, олар Гуруның құдайды құлшылыққа бағыштау құқығына күдік келтірді. Гуруның оларға берген "Бұл брахман Шива емес, ежава Шива" деген жауабы кейін касталыққа қарсы күресте қолданылған мәшһүр сөз тіркесіне айналды. Осы жерде, 1903 жылдың 15 мамырында Падманабхан Палпудың, әйгілі доктор Палпудың күш-жігерімен Шри Нараяна Дхарма Парипалана Йогам (СНДП Йогам) құрылды, ал Нараянгуру оның негізін қалаушы президенті болды. Гуру 1904 жылы Варкалаға жақын Сивагириге көшіп, онда қоғамның төменгі қабаттарынан шыққан балаларға арналған мектеп ашып, оларға тегін білім берді, олардың кастасын ескермеді. Алайда, оны салуға жеті жыл кетті. Осы кемсітушілікке қарсы Гуру өзінің алғашқы маңызды қоғамдық әрекетін жасады, онда вегетариандық Шива, айна және итальян мүсіншісі жасаған мүсін сияқты түрлі құдайларға құлшылық ету рәсімдерін өткізді. Ол мейірімділік пен діни төзімділік идеалдарын таратып, оның еңбегінің бірі – "Анукампадасакам" Кришна, Будда, Ади Шанкара, Иса Мәсіх сияқты түрлі діни тұлғаларды мақтайды.
Narayanan, né Nanu, was born on 20 August 1856 to Madan Asan and Kuttiyamma in an Ezhava family of ayurvedic physicians, in the village of Chempazhanthy near Thiruvananthapuram, in the erstwhile state of Travancore. Unlike other Ezhavas who confined their Sanskrit reading to ayurvedic works, Narayanaguru studied religious texts as well. His early education was in the gurukula way under Chempazhanthi Mootha Pillai during which time his mother died when he was 15. At the age of 21, he went to central Travancore to learn from Raman Pillai Asan, a Sanskrit scholar who taught him Vedas, Upanishads and the literature and logical rhetoric of Sanskrit. A year later, he married Kaliamma but soon disassociated himself from the marriage to commence his public life as a social reformer. Later, he continued his wanderings until he reached the Pillathadam cave at Maruthwamala where he set up a hermitage and practiced meditation for the next eight years. The act, which later came to be known as Aruvipuram Pratishta, created a social commotion among the upper caste Brahmins who questioned Guru's right to consecrate the idol. His reply to them that "This is not a Brahmin Shiva but an Ezhava Shiva" later became a famous quote, used against casteism. It was here, the Sree Narayana Dharma Paripalana Yogam (SNDP Yogam) was founded on 15 May 1903 by the efforts of Padmanabhan Palpu, better known as Dr. Palpu, with Narayana Guru as its founder president. Guru shifted his base to Sivagiri, near Varkala in 1904 where he opened a school for children from the lower strata of the society and provided free education to them without considering their caste. However, it took him seven years to build It was against this discrimination that Guru performed his first major public act, a vegetarian Shiva, a mirror and a sculpture by an Italian sculptor were among the various consecrations made by him. He propagated the ideals of compassion and religious tolerance and one of his noted works, Anukampadasakam, extols various religious figures such as Krishna, The Buddha, Adi Shankara, Jesus Christ.
Вайком сатьяграха
Вайком сатьяграханың әлеуметтік наразылығы – Траванкор индуистік қоғамындағы кемсітушілікке қарсы барлық артта қалған касталардың ұйымдасқан қозғалысы болды. Наразылықтың себебі, жоғары касталы адамның Нараяна Гуруды Вайком ғибадатханасына апаратын жолмен өтуіне кедергі келтіруі болды деп хабарланды. Бұл оқиға Гурудың шәкірттері Кумаран Асан мен Муллур С. Падманабха Паниккерді оқиғаға наразылық білдіріп өлеңдер жазуға жетеледі. Тағы бір шәкірт Т. К. Мадхаван 1918 жылы Шри Мулам халық жиналысына кастасына қарамастан ғибадатханаға кіру және құдайға сыйынбау құқығын беру үшін петиция жазды. К. Келаппан және К. П. Кесава Менон сияқты көптеген адамдар комитет құрып, Керала Парятанамы қозғалысын жариялады. Махатма Гандидің қолдауымен бұл агитация халықтық қозғалысқа айналып, нәтижесінде ғибадатхана мен оған апаратын үш жол барлық кастадағы адамдарға ашылды. Бұл наразылық 1936 жылғы ғибадатханаға кіру туралы жарлыққа да әсер етті.
The social protest of Vaikom Satyagraha was an agitation by all backward caste communities against discrimination in Hindu society of Travancore. It was reported that the trigger for the protest was an incident when Narayana Guru was stopped from passing through a road leading to Vaikom Temple by an upper caste person. It prompted Kumaran Asan and Muloor S. Padmanabha Panicker, both disciples of Guru, to compose poems in protest of the incident. T. K. Madhavan, another disciple, petitioned the Sree Moolam Popular Assembly in 1918 for rights to enter the temple and worship, regardless of the caste. A host of people including K. Kelappan and K. P. Kesava Menon, formed a committee and announced Kerala Paryatanam movement and with the support of Mahatma Gandhi, the agitation developed into a mass movement which resulted in the opening of the temple as well as three roads leading to it to people of all castes. The protest also influenced the Temple Entry Proclamation of 1936.
Сивагири діни жорығы
Сивагири қажылығы Гурудың үш шәкірті – Ш. Валлабхасери Говиндан Вайдьяр, Т. К. Киттан Жазушы және Муллор С. Падманабха Паниккер тарапынан ұсынылып, 1928 жылы Гурудың өзі ұсынған ұсынымдарымен мақұлданды. Гуру қажылықтың мақсаттары білім беруді, тазалықты, Құдайға құлшылық етуді, ұйымдастыруды, егіншілікті, сауданы, қолөнерді және техникалық білім беруді дамыту болуы керек екенін айтты. Сондай-ақ Вайдьяр мен Жазушыға осы тақырыптар бойынша лекциялар сериясын ұйымдастырып, осы идеалдарды іске асыру қажеттігін баса көрсетуді ұсынды, бұл Сивагири қажылығының басты мақсаты екенін атап өтті. Алайда, Гурудың одан кейін көп ұзамай қайтыс болуы жобаны 1932 жылға дейін кешіктірді, сол жылы Патанаматтитта ауданындағы Элавумтиттадан алғашқы қажылық сапар басталды.
Sivagiri pilgrimage was conceived by three of the disciples of Guru viz. Vallabhasseri Govindan Vaidyar, T. K. Kittan Writer and Muloor S. Padmanabha Panicker which Guru approved in 1928, with his own recommendations. He suggested that the goals of the pilgrimage should be the promotion of education, cleanliness, devotion to God, organization, agriculture, trade, handicrafts, and technical training and advised Vaidyar and Writer to organise a series of lectures on these themes to stress the need for the practice of these ideals, stating this to be the core purpose of Sivagiri pilgrimage. However, his death soon after delayed the project until 1932 when the first pilgrimage was undertaken from Elavumthitta in Pathanamthitta District.
Барлық діндер конференциясы
1923 жылы Гуру Алвай Адвайта Ашрамында барлық діндердің конференциясын ұйымдастырды, бұл Үндістанда өткен алғашқы шара болды. Осы кезеңде діни араздықтар Үндістанда тәртіпсіздікке ұласты. Кералада Малабар көтерілісі болды. Саймон комиссиясының мәліметтері бойынша, 1922-1927 жылдар аралығында Үндістанда 112-ден астам ірі діни қақтығыстар болды. Осы уақыт ішінде гуруға Уттар-Прадештен кейін Пәкістанға көшкен Абдул Хамид Қадри Бадаюни деген діни лидердің хаттары келіп түсті. Гуру оның сұрақтарына жауап ретінде хат жазып отырды. Елдегі түрлі діндер арасындағы бейбітшілікті нығайту мақсатында ұйымдастырылған бұл алғашқы конференцияның кіреберісіне "Біз мұнда таласып жеңу үшін емес, білу және танылу үшін келдік" деген хабар ілінді. Конференция содан бері жыл сайынғы шараға айналды, әр жыл сайын Ашрамда өткізіледі.
Guru organized an All Religion Conference in 1923 at Alwaye Advaita Ashram, which was first such event in India. During this period, communalization escalated into riots in India. In Kerala, the Malabar rebellion occurred. According to the Simon Commission report, more than 112 major communal riots took place in India between 1922 and 1927. Throughout this time, the guru also received letters from a communal leader, Abdul Hamid Qadri Badayuni, from Uttar Pradesh, who later moved to Pakistan. The guru responded to his queries and questions through letters. The All Religions' Conference, which was the first of its kind in India, was organized against this backdrop to foster peace among the various religions of the country and at the entrance of the conference, he arranged for a message to be displayed which read, We meet here not to argue and win, but to know and be known. The conference has since become an annual event, organised every year at the Ashram.
Әр діннің адамдарына рухани бастама
Шри Нараяна Гуру барлық дін және ағымдардың адамдарына рухани жол көрсетті. Ол Қойландидегі дәстүрлі наир отбасынан шыққан бір адамды баулыды. Бұл адам Гурудың келуіне байланысты үлкен ең көп адам болғандықтан Гуруды көре алмады. Ол Гуруға мадақтап өлең жазып, досы арқылы жіберді. Өлеңді оқығаннан кейін Гуру оған үлкен йог болатынын айтып, батасын берді. Кейіннен ол йог болып, Қойландидің Шивананда йогы ретінде танылды. Нараяна Гуру жазуды қарап, оның мағынасын айтпады, керісінше, Абдул Хадер Мастанға күлімсіреп, оның мағынасын түсіндіре алатын Тамил Надудағы суфи ғалымдарына жүгінуге кеңес берді. Нараяна Гурудың нұсқауымен Абдул Хадер Тамил Надудағы суфи ғалымымен кездесті. Ғалым жазуды оқып, ол суфи мәтіні екенін анықтады. Осы оқиғадан шабыттанған Абдул Хадер Мастан кейіннен Іша Мастан деген атпен белгілі суфи ғалымы болды. Ол көптеген суфи өлеңдерін, соның ішінде Шиваны мадақтаған өлеңдерді жазды.
Sree Narayana Guru provided spiritual initiation to people of all faiths and sects. He initiated an individual from an orthodox Nair family in Koyilandy, who missed seeing the Guru upon his arrival due to huge crowd. This individual composed a poem in praise of the Guru and sent it through a friend. Upon reading the poem, the Guru blessed him by saying he will become a great yogi. This individual later became a yogi and known as Sivananda Yogi of Koyilandy. Upon examining the script, Narayana Guru read it but did not tell the meaning to him rather he smiled at Abdul Khader Masthan and advised him to consult Sufi saints in Tamil Nadu, who could decipher it's meaning. Following Narayana Guru's guidance, Abdul Khader met with a Sufi saint in Tamil Nadu. The saint read the inscription, which turned out to be a Sufi text. Inspired by this experience, Abdul Khader Masthan later became a renowned Sufi saint known as Icha Mastan. He has composed many Sufi poems including praise of Shiva.
Жазулар мен философия
Гуру малаялам, санскрит және тамил тілдерінде 45 жұмыс жариялады, оның ішінде жүз өлеңнен тұратын рухани поэма – «Атмопадеса Шатакам» және он өлеңнен тұратын әмбебап дұға – «Дайва Дашакам». Сондай-ақ ол Валувардың «Тирукурал», «Ишавасья Упанишад» және Каннудайя Валлалардың «Оживил Одуккам» атты үш маңызды мәтінді аударған. Ол «Бір каста, бір дін, бір Құдай барлығына» (Oru Jathi, Oru Matham, Oru Daivam, Manushyanu) деген ұраныны таратып, ол Кералада кең таралған нақыл сөз болып кетті. Гуру Әди Шанкараның екіұстанымсыз философиясын әлеуметтік теңдік және жалпыадамдық бауырластық тұжырымдамаларын қосу арқылы іс жүзіне асырды. 1922 жылдың қараша айында Рабиндранат Тагор Нараян Гурумен Сивагиридегі оның ашрамында кездесті. Тагор кейін Нараян Гуру туралы: «Мен рухани жағынан Свами Нараян Гурудан артық немесе оның рухани жетістіктеріне тең адамды кездестірген емеспін» деді. Үш жылдан кейін Махатма Ганди 1925 жылы Кералаға саяхат жасап, Вайком Сатьяграхасына қатысқаннан кейін Гуруға келді. Осыдан кейін Үндістан тәуелсіздік қозғалысының көшбасшысы: «Нараян Гуру сияқты құрметті ғалымның нақылын көру – оның өміріндегі үлкен құрмет» деді. 1967 жылдың 21 тамызында Нараян Гуру 15 нП номиналындағы үнді пошта маркасында бейнеленді. 2009 жылдың 4 қыркүйегінде Шри-Ланка почтасы оның құрметіне тағы бір еске алу маркасын шығарды. Үндістанның Резерв банкі Гурудың 150 жылдығына орай оның суреті салынған екі түрлі еске алу монеталарын шығарды, олардың әрқайсысының құны 5 және 100 болды. Нараян Гурудың ең алғашқы мүсіні 1927 жылы ол тірі болғанда Талассеридегі Джаганнат храмында орнатылды. Оның мүсіндері Кераланың көптеген жерлерінде, соның ішінде Тхируванантапурамдағы Каитамуккудағы 24 футтық мүсінінде көрінеді. Керала үкіметі Нараян Гурудың туған күнін – Шри Нараяна Джаянти және қайтыс болған күнін (Шри Нараяна Гуру Самадхи) мемлекеттік мерекелер ретінде тойлайды.
Guru published 45 works in Malayalam, Sanskrit and Tamil languages which include Atmopadesa Śatakam, a hundred verse spiritual poem and Daiva Dasakam, a universal prayer in ten verses. He also translated three major texts, Thirukural of Valluvar, Ishavasya Upanishad and Ozhivil Odukkam of Kannudaiya Vallalaar. It was he who propagated the motto, One Caste, One Religion, One God for All (Oru Jathi, Oru Matham, Oru Daivam, Manushyanu) which has become popular as a saying in Kerala. He furthered the non dualistic philosophy of Adi Sankara by bringing it into practice by adding the concepts of social equality and universal brotherhood. Rabindranath Tagore met Narayana Guru at the latter's ashram in Sivagiri in November 1922. Tagore later said of Narayana Guru that, "I have never come across one who is spiritually greater than Swami Narayana Guru or a person who is at par with him in spiritual attainment". Three years later, Mahatma Gandhi visited Guru during his 1925 trip to Kerala to participate in the Vaikom Satyagraha after which the Indian independence movement leader stated that "it was a great privilege in his life to have the darshan of an esteemed sage like Narayana Guru." On 21 August 1967, Narayana Guru was commemorated on an Indian postage stamp of denomination 15 nP. Another commemorative stamp on him was issued by Sri Lanka Post on 4 September 2009. The Reserve Bank of India issued two sets of commemorative coins depicting Guru's image, each valued at 5 and 100 respectively, on the occasion of his 150th birth anniversary. The first of the several statues of Narayana Guru was erected at Jagannath Temple, Thalassery in 1927 while he was still alive. His statues are seen in many places in Kerala which include a 24 feet statue at Kaithamukku in Thiruvananthapuram. The Government of Kerala observe the birthday, the Sri Narayana Jayanthi, and the date of death (Sree Narayana Guru Samadhi) of Narayana Guru as public holidays.
Халықтық ақпарат құралдарында
Нараян Гурудың өмірі 1986 жылы марапатты режиссер П. А. Бэкер түсірген «Шри Нараян Гуру» фильмінен бастап бірнеше фильмде бейнеленді. Кришнасвами режиссерлік еткен үнді малаялам тіліндегі «Свами Сринараяна Гуру» фильмі де сол жылы шықты. Шамамен он жарым жыл өткен соң, Р. Сукумаран 2010 жылы «Югапурушан» атты фильм түсірді, онда Гуру рөлін Талаивасал Виджай ойнады, ал фильмде Маммути мен Навья Наир де болды. «Брахмашри Нараян Гуру Свами» – 2014 жылы Раджашекар Котианның Гуру өмірі туралы тулу тілінде түсірген фильмі. Бұл фильм тулу тілінде түсірілген 50-ші фильм болды. Оның Марутхавалада (Марунумамала деп те аталады) өткізген сегіз жылдық өмірі «Марунумамала» атты деректі- көркем фильмге бейімделді, ал фильмді 2016 жылдың 9 тамызында Кераланың бас министрі Пинараи Виджаян таратты. 2016 жылы Керала жоғарғы соты «Шри Нараян Гуру» мүсінін индуист құдайы ретінде қарастыруға болмайтынын мәлімдеді.
The life of Narayana Guru has been portrayed in a number of movies starting with the 1986 film Sree Narayana Guru, made by award winning director P. A. Backer. Swamy Sreenarayana Guru, an Indian Malayalam language film directed by Krishnaswamy, released the same year. Almost a decade and a half later, R. Sukumaran made a film on the life of Guru, titled Yugapurushan in 2010 with Thalaivasal Vijay playing the role of Guru and the film also featured Mammootty and Navya Nair. Brahmashri Narayana Guru Swamy is a Tulu film made in 2014 by Rajashekar Kotian on Guru's life and the film was the 50th film made in the language. His life during the eight years he spent at Maruthwamala (also known as Marunnumamala) has been adapted into a docufiction, titled Marunnumamala and the film was released by Pinarayi Vijayan, the chief minister of Kerala on 9 August 2016. In 2016, Kerala High court observed that the statue of Sree Narayana Guru cannot be treated as a Hindu deity.
Өлім
Нараяна гуру Шівагириде (Керала) самадхиға жетті. Өлімнің себебі – ас қорытудың бұзылуы және простата қабынуы болды. Ол өзін емдеуге келген сол кездегі ұлы дәрігерлер мен шәкірттеріне, гурудың алдын ала самадхиға жақындағанын, ашрамды жақсы күтіп-баптау қажеттігін және әрбір адам жақсы адам болып өмір сүруі керектігін айтты (18 қаңтар 1928 жыл). Нараяна гуру қатысқан соңғы қоғамдық шара, Коттаямда өткен SNDP жиналысының арнайы отырысы болды. 1927 жылы Аштамудикаялдың жағасында Мангатукоди мен Кандачирада Пажавила Чаттамбиасанмен бірге табиғи ем жүргізілді. Ол қарттық ауруынан ұзақ уақыт төсекке жатты, көптеген атақты дәрігерлер емдегенімен, ауруды толыққанды дертінен айыра алмады. Гуру 20 қыркүйек 1928 жылы (малаялам тілінде 1104 жыл, Канни айының 5-і) жандардың арасында медитация жасап тұрғанда қайтыс болды. Бұл оның 72 жасқа толуынан кейін үш апта өткен соң болды. Оның денесі Сивагириде, Матваллап қаласында жерленді. Бүгінде онда оның мүсіні орнатылған зал бар.
Narayana guru attained samadhi at Sivagiri, Kerala. The cause of death was indigestion and prostate inflammation. He had told all the great physicians and disciples of that time who came to treat him that the Guru had approached his samadhi in advance and that the ashram should be well looked after and that everyone should live as good people (January 18, 1928) The special public meeting of the SNDP meeting held at Kottayam was the last public ceremony attended by Narayana guru. In 1927, naturopathy was carried out in Mangatukodi and Kandachira on the banks of Ashtamudikayal along with Pazhavila Chattambiasan. He was bedridden for a long time suffering from senile disease but was treated by many great doctors but could not cure the disease completely. He died during meditation in the presence of devotees on 20 September 1928 (Malayalam year 1104 Kanni 5). It was just three weeks after his 72nd birthday. The body was laid to rest in Sivagiri, Kerala Mathvalap. Today there is a hall with his statue.